Ăn uống thế nào để 'cứu' hệ tiêu hóa sau những ngày Tết quá tải?

Ảnh: Shutterstock

Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán thường đi kèm với chế độ ăn nhiều thịt, đồ chiên rán, bánh kẹo ngọt và rượu bia, cùng thói quen sinh hoạt thất thường. Sau những ngày “quá tải”, không ít người gặp tình trạng đầy bụng, khó tiêu, táo bón hoặc trào ngược dạ dày. Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng, việc điều chỉnh chế độ ăn hợp lý ngay sau Tết có thể giúp hệ tiêu hóa phục hồi nhanh chóng mà không cần đến các biện pháp cực đoan.

Vì sao hệ tiêu hóa dễ bị “quá tải” sau Tết?

Theo các chuyên gia của Cleveland Clinic, ăn quá nhiều trong thời gian ngắn khiến dạ dày phải giãn lớn hơn bình thường, làm chậm quá trình tiêu hóa và gây cảm giác khó chịu. Thực phẩm giàu chất béo cũng cần thời gian tiêu hóa lâu hơn, dễ gây đầy bụng và trào ngược.

Ngoài ra, việc uống rượu bia có thể kích thích niêm mạc dạ dày và làm rối loạn hệ vi sinh đường ruột. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết tiêu thụ rượu bia quá mức có liên quan đến nhiều bệnh lý tiêu hóa, bao gồm viêm dạ dày và tổn thương gan.

Ưu tiên thực phẩm dễ tiêu và giàu chất xơ

Sau giai đoạn ăn nhiều đạm và chất béo, cơ thể cần được cân bằng bằng thực phẩm nhẹ nhàng hơn. Rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu giúp bổ sung chất xơ, hỗ trợ nhu động ruột và cải thiện táo bón.

Theo khuyến nghị của Harvard T.H. Chan School of Public Health, chế độ ăn giàu chất xơ không chỉ tốt cho tiêu hóa mà còn giúp giảm nguy cơ bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa.

Sau Tết, hãy ưu tiên thực phẩm dễ tiêu và giàu chất xơ như rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu...

Một số thực phẩm có lợi cho hệ tiêu hóa gồm:

• Rau lá xanh (rau cải, rau muống, rau bina)

• Trái cây giàu chất xơ (chuối, táo, đu đủ)

• Ngũ cốc nguyên hạt (yến mạch, gạo lứt)

• Sữa chua và thực phẩm lên men

Bổ sung lợi khuẩn cho đường ruột

Hệ vi sinh đường ruột có thể bị ảnh hưởng sau những ngày ăn uống thất thường. Các thực phẩm lên men như sữa chua, kefir hoặc kim chi có thể hỗ trợ cân bằng hệ vi khuẩn có lợi.

Theo nghiên cứu được công bố bởi National Institutes of Health (NIH), probiotic có thể giúp cải thiện một số triệu chứng rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy hoặc hội chứng ruột kích thích.

Uống đủ nước và hạn chế đồ uống kích thích

Nước đóng vai trò quan trọng trong tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng. Uống đủ nước giúp làm mềm phân, giảm táo bón và hỗ trợ quá trình chuyển hóa.

Ngược lại, cà phê, rượu bia và nước ngọt có gas có thể làm tăng kích ứng dạ dày và nên được hạn chế trong giai đoạn phục hồi.

Ăn chậm, chia nhỏ bữa ăn

Sau thời gian ăn uống thất thường, việc quay lại thói quen ăn đúng giờ và chia nhỏ khẩu phần giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn. Ăn chậm, nhai kỹ cũng giúp giảm áp lực cho dạ dày.

Các chuyên gia tiêu hóa khuyến nghị không nên nằm ngay sau khi ăn và nên vận động nhẹ như đi bộ để hỗ trợ tiêu hóa.

Khi nào cần đi khám?

Nếu các triệu chứng như đau bụng kéo dài, nôn nhiều, tiêu chảy nặng, táo bón kéo dài hoặc trào ngược nghiêm trọng không cải thiện sau vài ngày điều chỉnh chế độ ăn, người dân nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra. Đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý tiêu hóa cần điều trị.

Hồng Nhung