Sau Tết không lo đầy bụng: 6 nhóm thực phẩm tốt cho hệ tiêu hóa

Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 là khoảng thời gian của đoàn tụ, sum vầy gia đình, cũng là khoảng thời gian của những bữa tiệc liên hoan, mâm cỗ đầy, thời gian ăn uống thất thường.

Tuy nhiên, đối với những người đang sống chung với bệnh viêm loét dạ dày, viêm đại tràng, đây cũng là giai đoạn hệ tiêu hóa dễ “biểu tình” nhất.

Dưới đây là 3 nguyên tắc quan trọng giúp người bệnh ăn Tết vui mà vẫn an toàn cho hệ tiêu hóa, để kỳ nghỉ Tết trọn vẹn, không bị gián đoạn bởi những cơn đau bụng, đầy hơi.

1. Duy trì nhịp sinh học: Người bệnh cố gắng ăn đúng bữa, đặc biệt không bỏ bữa sáng; khi dạ dày trống rỗng, axit dư thừa sẽ tấn công niêm mạc, làm tăng nguy cơ đau và loét.

2. Kiểm soát thực phẩm dễ gây kích ứng: Bánh chưng, giò chả, dưa hành tuy ngon nhưng dễ gây đầy bụng, ợ chua, người bệnh nên ăn lượng vừa phải và ăn kèm nhiều rau xanh để tăng chất xơ, hỗ trợ tiêu hóa.

3. Ăn chậm, nhai kỹ: Việc này giúp giảm gánh nặng cơ học cho dạ dày, đặc biệt quan trọng với người đang có tổn thương niêm mạc.

Đặc biệt, người bị viêm loét dạ dày nên tránh hoàn toàn rượu bia. Việc uống rượu bia có thể gây tổn thương trực tiếp niêm mạc dạ dày, làm nặng thêm tình trạng viêm loét.

Trong trường hợp khó từ chối, phải uống, người bệnh cần lưu ý:

- Giới hạn lượng uống: Không quá 1 đơn vị cồn/ngày (tương đương khoảng 1 lon bia hoặc 1 ly rượu vang).

- Tuyệt đối không uống khi đói: Nên ăn lót dạ bằng cơm hoặc cháo để tạo lớp đệm bảo vệ dạ dày.

- Uống kèm nước lọc: Giúp pha loãng nồng độ cồn và hỗ trợ đào thải độc tố.

Sữa chua cung cấp lợi khuẩn, giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, giảm đầy bụng, khó tiêu sau các bữa ăn nhiều đạm. (Ảnh minh họa)

Bên cạnh đó, để chủ động bảo vệ hệ tiêu hóa cho cả gia đình trong suốt kỳ nghỉ, gia đình mỗi người nên dự trữ một số thực phẩm có lợi sau:

1. Sữa chua và thực phẩm lên men tự nhiên: Cung cấp lợi khuẩn (probiotics), giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, giảm đầy bụng, khó tiêu sau các bữa ăn nhiều đạm.

2. Chuối chín: Giúp trung hòa axit dư thừa và cung cấp pectin hỗ trợ nhu động ruột. Tuy nhiên, người bị viêm loét dạ dày không nên ăn chuối tiêu khi đói; nếu ăn, nên dùng sau bữa và theo dõi phản ứng của cơ thể.

3. Gừng tươi và mật ong: Một ly trà gừng mật ong ấm vào buổi sáng hoặc sau bữa ăn nhiều dầu mỡ giúp làm dịu dạ dày, giảm buồn nôn, đầy hơi. Trong thời tiết lạnh, nước gừng mật ong ấm còn giúp “đánh thức” hệ tiêu hóa nhẹ nhàng.

4. Rau lá xanh (súp lơ, mồng tơi, rau cải…): Cung cấp chất xơ hòa tan, giúp phòng táo bón do ăn nhiều thịt mỡ, bánh chưng.

5. Khoai tây, khoai lang: Là tinh bột dễ tiêu, có tác dụng bao bọc niêm mạc dạ dày, giảm kích ứng từ các món cay nóng.

6. Nước dừa tươi: Giúp bù điện giải tự nhiên, đặc biệt hữu ích khi bị rối loạn tiêu hóa hoặc mệt mỏi sau uống rượu bia.

Dù đi chơi hay về quê ăn Tết, người bệnh cần mang theo đầy đủ thuốc điều trị đang sử dụng và các thuốc hỗ trợ (men tiêu hóa, thuốc bao niêm mạc…) theo chỉ định của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc khi thấy triệu chứng tạm thời thuyên giảm.

TS.BS PHẠM BÌNH NGUYÊN

Trung tâm Tiêu hóa Gan mật - Bệnh viện Bạch Mai

T.THANH (Ghi)