Anh âm thầm nới lỏng trừng phạt với sản phẩm dầu mỏ Nga

Nhà máy lọc dầu Rosneft ở thị trấn Gubkinsky, phía Tây Siberia thuộc Nga. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo báo Kyiv Independent, động thái này diễn ra chỉ một ngày sau khi Mỹ tiếp tục gia hạn miễn trừ trừng phạt đối với dầu mỏ Nga nhằm ổn định giá nhiên liệu đang tăng mạnh trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang.

Theo thông tin đăng tải trên cổng thông tin điện tử của Chính phủ Anh, giấy phép đầu tiên cho phép nhập khẩu dầu diesel và nhiên liệu hàng không có nguồn gốc từ dầu mỏ Nga nếu “các sản phẩm này đã được chế biến tại một nước thứ ba”. Theo quy định mới, các sản phẩm này sẽ được miễn áp dụng lệnh cấm chung của Anh đối với sản phẩm dầu mỏ Nga được tinh chế ở nước khác.

Giấy phép có hiệu lực từ ngày 20/5 và chưa xác định thời hạn kết thúc. Chính phủ Anh cho biết giấy phép có thể bị đình chỉ hoặc thu hồi bất cứ lúc nào.

Cùng ngày 19/5, London cũng cấp giấy phép chung cho phép vận chuyển LNG của Nga bằng đường biển. Giấy phép này áp dụng đối với hoạt động vận chuyển và phân phối LNG bằng tàu biển xuất phát từ các cảng Sakhalin-2 và Yamal của Nga. Giấy phép sẽ có hiệu lực đến ngày 1/1/2027.

Một người phát ngôn Chính phủ Anh nói với BBC rằng: “Chúng tôi cam kết tăng cường các biện pháp trừng phạt nhằm làm suy yếu năng lực tiến hành chiến sự của Nga tại Ukraine, đồng thời vẫn bảo đảm các chuỗi cung ứng thiết yếu và duy trì ổn định thị trường”.

Ông John Foreman, cộng tác viên của tổ chức nghiên cứu Chatham House, cho rằng động thái này “khó chấp nhận nhưng có thể hiểu được”.

Tuy nhiên, ông Foreman nhận định London sẽ khó duy trì hình ảnh là nước dẫn đầu “liên minh các quốc gia sẵn sàng” nếu tiếp tục thực hiện những thỏa hiệp như vậy. Theo ông, Thủ tướng Anh Keir Starmer lâu nay xây dựng hình ảnh đề cao các giá trị đạo đức và quyết định mới có thể ảnh hưởng tới hình ảnh đó.

Anh hiện là một trong những đối tác hỗ trợ hàng đầu của Ukraine kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự quy mô lớn hồi năm 2022. Cùng với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Starmer được xem là đồng lãnh đạo “liên minh các quốc gia sẵn sàng” - nhóm được thành lập năm 2025 nhằm xây dựng các bảo đảm an ninh dài hạn cho Kiev.

Động thái miễn trừ liên quan dầu mỏ Nga của Anh cũng diễn ra cùng ngày Nhóm G7 ra tuyên bố tái khẳng định “cam kết không lay chuyển” trong việc gia tăng sức ép đối với Nga, bao gồm các biện pháp trừng phạt nhằm vào lĩnh vực năng lượng và các tổ chức tại nước thứ ba bị cho là hỗ trợ chiến dịch quân sự của Moskva.

Các giấy phép mới của Anh phản ánh áp lực ngày càng lớn từ cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu, trong bối cảnh eo biển Hormuz bị gián đoạn khiến chuỗi cung ứng năng lượng gặp khó khăn. Giá nhiên liệu hàng không tăng mạnh đã kéo theo chi phí vé máy bay leo thang và gây thêm áp lực cho ngành hàng không.

Trước đó, Mỹ - cũng là thành viên G7 - đã ban hành miễn trừ trừng phạt riêng đối với dầu mỏ Nga, cho phép mua lượng dầu Nga bị mắc kẹt trên biển. Washington sau đó đã hai lần gia hạn giấy phép này dù trước đó từng cam kết không tiếp tục gia hạn.

Các thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Mỹ từng cho biết việc miễn trừ ban đầu, kết hợp với giá dầu tăng mạnh do xung đột Iran, đã giúp Nga thu thêm khoảng 150 triệu USD mỗi ngày, tương đương hơn 4 tỷ USD tính đến thời điểm giấy phép đầu tiên hết hiệu lực, theo ước tính được chia sẻ với Kyiv Independent.

Trong khi đó, Ukraine đang đẩy mạnh chiến dịch nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga. Trong các ngày 18-19/5, lực lượng Ukraine đã tấn công một nhà máy lọc dầu của tập đoàn Lukoil - một trong những cơ sở lọc dầu lớn nhất của Nga - cùng một trạm bơm dầu trong đợt tập kích mới nhất nhằm vào hạ tầng năng lượng Nga.