Anh sắp nhận máy bay cảnh báo sớm E-7 Wedgetail sau nhiều năm thiếu năng lực thám sát trên không

Theo các nguồn tin quốc phòng, Anh dự kiến sẽ tiếp nhận chiếc máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không E-7 Wedgetail đầu tiên trong tháng 3/2026.

Đây là bước tiến quan trọng nhằm khôi phục năng lực giám sát không phận, vốn đã bị gián đoạn kể từ khi dòng máy bay E-3D Sentry cũ bị loại biên.

Trong nhiều năm qua, Không quân Hoàng gia Anh gần như không có nền tảng cảnh báo sớm trên không chuyên dụng. Điều này tạo ra khoảng trống lớn trong khả năng phát hiện sớm mục tiêu, đặc biệt trong bối cảnh môi trường an ninh ngày càng phức tạp.

Việc đưa E-7 Wedgetail vào biên chế được xem là giải pháp then chốt để khôi phục năng lực này.

Chương trình E-7 Wedgetail của Anh đã trải qua nhiều lần trì hoãn. Ban đầu, kế hoạch đưa vào hoạt động được đặt ra sớm hơn, nhưng sau đó lùi dần sang cuối năm 2025 và tiếp tục trượt sang năm 2026 do các vấn đề kỹ thuật và tiến độ cải hoán máy bay.

Các máy bay E-7 Wedgetail của Anh được phát triển dựa trên khung thân máy bay chở khách Boeing 737, sau đó được cải tiến sâu để thực hiện nhiệm vụ quân sự.

Trọng tâm của hệ thống là radar mảng quét điện tử chủ động đa nhiệm MESA, được lắp trên đỉnh thân máy bay.

Radar này có khả năng phát hiện và theo dõi hàng trăm mục tiêu trên không và trên biển ở khoảng cách hơn 480 km.

Ngoài chức năng giám sát, máy bay còn đóng vai trò trung tâm chỉ huy trên không, có thể điều phối hoạt động của tiêm kích, máy bay ném bom và hệ thống phòng không trong thời gian thực.

E-7 Wedgetail không chỉ là máy bay trinh sát mà còn là nền tảng chỉ huy tác chiến. Hệ thống liên kết dữ liệu cho phép chia sẻ thông tin với các lực lượng khác, tạo ra bức tranh chiến trường tổng thể.

Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng trong chiến tranh hiện đại, khi tốc độ xử lý thông tin quyết định hiệu quả tác chiến.

Về mặt kỹ thuật, máy bay có thể bay ở độ cao hơn 12 km, hoạt động liên tục trong nhiều giờ với sự hỗ trợ của tiếp dầu trên không.

Tổ lái và kíp điều hành nhiệm vụ bao gồm nhiều chuyên gia điều khiển không chiến và phân tích dữ liệu, biến máy bay thành một trung tâm điều phối di động trên không.

Anh hiện đặt hàng 3 máy bay E-7 Wedgetail, ít hơn so với kế hoạch ban đầu là 5 chiếc. Các máy bay này sẽ được triển khai tại căn cứ Lossiemouth ở Scotland, nơi đóng vai trò trung tâm bảo vệ không phận phía bắc và hỗ trợ các nhiệm vụ của NATO.

Ở góc độ chiến lược, việc tiếp nhận E-7 Wedgetail đánh dấu bước khôi phục năng lực cảnh báo sớm trên không của Anh sau nhiều năm phụ thuộc vào đồng minh.

Đây là thành phần quan trọng trong hệ thống phòng không nhiều lớp, giúp phát hiện sớm các mối đe dọa như máy bay tàng hình, tên lửa hành trình và UAV.

Trong bối cảnh xung đột hiện đại ngày càng phụ thuộc vào thông tin và cảm biến, việc sở hữu một nền tảng radar bay như E-7 Wedgetail giúp Anh nâng cao đáng kể khả năng nhận thức tình huống và điều phối lực lượng.

Đồng thời, hệ thống này cũng tăng cường khả năng phối hợp với NATO trong các chiến dịch liên minh.

Việc chiếc E-7 đầu tiên sắp được bàn giao không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn cho thấy Anh đang từng bước khắc phục khoảng trống năng lực kéo dài nhiều năm.

Khi toàn bộ phi đội đi vào hoạt động, đây sẽ là một trong những trụ cột quan trọng của sức mạnh không quân Anh trong giai đoạn tới.

Việt Hùng