Áo dài - nguồn lực mới của đô thị sáng tạo

Áo dài từ lâu đã vượt ra khỏi giới hạn của một sản phẩm thời trang đơn thuần để được nhìn nhận như một nguồn lực văn hóa. Không chỉ góp phần lưu giữ ký ức đô thị, áo dài còn có khả năng trở thành chất liệu cho giáo dục, sáng tạo nghệ thuật, phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.

Khai mở giá trị mới

Theo Giám đốc Bảo tàng Áo dài Huỳnh Ngọc Vân, áo dài có thể xem là một trong những dấu ấn ký ức của thành phố, vừa mang giá trị văn hóa, vừa hiện diện gần gũi trong đời sống thường nhật.

Trong bối cảnh hội nhập, áo dài còn trở thành cầu nối văn hóa quan trọng giữa Việt Nam và bạn bè quốc tế. Áo dài có thể trở thành sản phẩm đặc thù trong các tour du lịch chuyên đề, hoạt động giao lưu quốc tế, qua đó góp phần phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo của thành phố.

Ở góc độ kinh tế sáng tạo, nhà thiết kế Anna Hạnh Lê, Quyền Chủ tịch Hiệp hội Áo dài TPHCM, cho rằng, giá trị của áo dài không chỉ nằm ở bản thân trang phục mà còn mở rộng đến nhiều lĩnh vực liên quan như thiết kế thời trang, nghề thủ công, nhiếp ảnh, truyền thông, nghệ thuật biểu diễn, du lịch trải nghiệm và sản phẩm lưu niệm.

 Thưởng lãm các tác phẩm nhiếp ảnh “Sài Gòn Áo Dài” trong Ngày hội Văn hóa áo dài lần thứ II diễn ra tại Đường sách TPHCM cuối tháng 6-2026

Thưởng lãm các tác phẩm nhiếp ảnh “Sài Gòn Áo Dài” trong Ngày hội Văn hóa áo dài lần thứ II diễn ra tại Đường sách TPHCM cuối tháng 6-2026

GS Huỳnh Quốc Thắng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch TPHCM, nhận định, nhiều nước đã thành công trong việc biến trang phục truyền thống thành sản phẩm văn hóa - du lịch, góp phần gia tăng sức mạnh mềm. Kimono của Nhật Bản, Hanbok của Hàn Quốc, hay các dòng trang phục truyền thống của Trung Quốc đều được khai thác như một phần của hệ sinh thái văn hóa, gắn với bảo tàng, giáo dục, du lịch và các ngành sáng tạo. Áo dài Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một sản phẩm du lịch văn hóa. TPHCM đang có cơ hội phát triển câu chuyện này nếu nhìn nhận áo dài như một tài sản văn hóa, một nguồn lực cho công nghiệp văn hóa.

Hướng đến hệ sinh thái văn hóa áo dài

Trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa áo dài TPHCM lần thứ II vừa được tổ chức tại Đường sách TPHCM, Hiệp hội Áo dài TPHCM đã khởi động định hướng xây dựng Hệ sinh thái văn hóa áo dài TPHCM giai đoạn 2026-2030. Mô hình hướng đến sự kết nối giữa văn hóa, di sản, giáo dục, du lịch, thời trang, doanh nghiệp, truyền thông, nhiếp ảnh và chuyển đổi số.

Đây là mô hình phát triển liên ngành nhằm đưa áo dài từ giá trị văn hóa truyền thống trở thành nguồn lực sáng tạo mới của thành phố; đồng thời góp phần hiện thực hóa chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa của Việt Nam trong giai đoạn hội nhập quốc tế.

Những người tổ chức kỳ vọng, từ TPHCM, hệ sinh thái văn hóa áo dài sẽ lan tỏa mạnh mẽ trong nước và quốc tế, góp phần đưa áo dài Việt Nam trở thành biểu tượng văn hóa có sức ảnh hưởng toàn cầu. Dù vậy, để áo dài phát huy đầy đủ giá trị, vẫn còn nhiều thách thức. Không ít câu chuyện, ký ức gắn với áo dài của nghệ nhân, văn nghệ sĩ và cộng đồng chưa được ghi nhận, lưu giữ một cách hệ thống.

Nhà thiết kế Anna Hạnh Lê đánh giá, muốn áo dài trở thành nguồn lực cho phát triển văn hóa, du lịch và kinh tế sáng tạo, cần đặt cộng đồng ở vị trí trung tâm, giáo dục làm nền tảng, di sản làm nguồn lực, du lịch làm kênh lan tỏa và doanh nghiệp làm động lực phát triển. Trong đó, chuyển đổi số sẽ là công cụ quan trọng để kết nối các giá trị này lại với nhau.

Với 12 lần tổ chức Lễ hội Áo dài TPHCM và 2 lần tổ chức Ngày hội Văn hóa áo dài tại nhiều địa điểm trong thành phố, áo dài đang góp phần gia tăng trải nghiệm cho du khách, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến. Từ một trang phục truyền thống, áo dài từng bước trở thành một nguồn lực văn hóa, đóng góp vào quá trình phát triển công nghiệp văn hóa của TPHCM.

Muốn phát triển văn hóa phải bắt đầu từ con người. Công nghiệp văn hóa không thể phát triển nếu thiếu nguồn nhân lực sáng tạo. Cũng vì thế, muốn áo dài trở thành một tài sản văn hóa có sức sống lâu dài, không thể thiếu việc xây dựng những thế hệ trẻ đủ năng lực để trở thành chủ thể tiếp nối.

GS Trịnh Đăng Khoa
Bí thư Đảng ủy Trường Đại học Văn hóa TPHCM

TIỂU TÂN

Nguồn SGGP: https://sggp.org.vn/ao-dai-nguon-luc-moi-cua-do-thi-sang-tao-post859681.html