Áp lực cung ứng điện năm 2027 gia tăng, EVN cần 166.000 tỷ đồng/năm đầu tư

Áp lực cung ứng điện dự báo gia tăng từ năm 2027

Ngày 10/11, Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026 và công bố Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026.

Theo báo cáo, năm 2026, hệ thống năng lượng Việt Nam phải đối mặt với những cú sốc lớn trong nhiều thập kỷ. Eo biển Hormuz bị phong tỏa khoảng 6 tháng, giá dầu Brent có thời điểm lên 118,35 USD/thùng.

Cùng với đó, nắng nóng lịch sử và hiện tượng El Niño đẩy phụ tải điện lên mức kỷ lục. Sản lượng thủy điện cả năm dự kiến thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỷ kWh.

Dù vậy, trong số 177 nước được Báo cáo khảo sát, tính đến ngày 9/11, có 102 nước (57,6%) gặp khó khăn về năng lượng; 13 nước giữ được trạng thái ổn định, trong đó có Việt Nam.

Báo cáo cho biết, dù đối mặt nhiều yếu tố bất lợi, Việt Nam vẫn bảo đảm cung ứng đủ điện trong năm 2026. Điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống ước đạt 356,2 tỷ kWh, tăng 10,3% so với năm trước và cao hơn kịch bản cơ sở khoảng 6,2 tỷ kWh.

Công suất cực đại toàn hệ thống đạt 57.537 MW ngày 24/6/2026, riêng miền Bắc đạt 30.248 MW. Trong năm, cả nước không phải cắt điện luân phiên. Điện thương phẩm 10 tháng tăng 9,84%, xấp xỉ tốc độ tăng trưởng GDP.

Dự báo cung ứng điện năm 2027 sẽ rất khó khăn. Ảnh: Hoàng Giám

Tuy nhiên, việc bảo đảm an ninh năng lượng năm 2027 sẽ khó khăn, năm 2028 còn khó khăn hơn khi nhu cầu điện tiếp tục tăng khoảng 10% trên nền cao, nguồn điện nền mới chưa kịp vào vận hành, El Niño có thể kéo dài tới khoảng tháng 6/2027. Công suất cực đại miền Bắc năm 2027 dự báo 32.693-34.865 MW.

Kết luận Hội nghị về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia ngày 7/11, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh yêu cầu phải cung ứng đủ năng lượng, đặc biệt là điện, cho phát triển kinh tế và đời sống người dân trong mọi trường hợp.

Bộ trưởng yêu cầu các công trình nguồn và lưới điện được xác định bắt buộc vận hành trong năm 2027 phải bảo đảm tiến độ. Việc xây dựng phương án dự phòng nhằm ứng phó rủi ro, không phải để tính đến khả năng lùi tiến độ các dự án.

EVN dự kiến đầu tư 830.000 tỷ đồng trong 5 năm

Ông Nguyễn Tài Anh, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), cho biết hệ thống điện quốc gia dự kiến bảo đảm cung ứng đủ điện trong năm 2026, hoàn thành nhiệm vụ được giao. Tuy nhiên, ông cũng nhận định công tác cung ứng điện năm 2027 sẽ rất khó khăn, đặc biệt do ảnh hưởng của hiện tượng El Niño.

Để đáp ứng nhu cầu điện giai đoạn 2026-2030, EVN dự kiến đầu tư khoảng 830.000 tỷ đồng, bình quân 166.000 tỷ đồng mỗi năm. Đây là quy mô đầu tư lớn nhất từ trước đến nay của tập đoàn.

Trước đó, tổng vốn đầu tư giai đoạn 2021-2025 đạt 492.483 tỷ đồng, bằng 102,8% kế hoạch. Riêng 9 tháng năm 2026, giá trị đầu tư đạt 86.960 tỷ đồng, bằng 70,4% kế hoạch; EVN phấn đấu hoàn thành mục tiêu 123.560 tỷ đồng trong cả năm.

Hiện EVN đang thực hiện thủ tục đầu tư 22 dự án nguồn điện với tổng công suất 9.710 MW thuộc Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, gồm điện gió ngoài khơi Bắc Bộ, điện mặt trời nổi và các nguồn điện linh hoạt.

Tập đoàn cũng kiến nghị đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn điện theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh. Theo đó, giai đoạn 2026-2030, các dự án điện do nhà đầu tư ngoài EVN thực hiện cần đưa vào vận hành khoảng 85.000 MW. EVN đề xuất tăng cường kiểm tra, giám sát tiến độ và kiên quyết thay thế chủ đầu tư đối với những dự án chậm triển khai kéo dài.

Bên cạnh đó, cần tháo gỡ vướng mắc về tín dụng và huy động vốn dài hạn cho các dự án năng lượng. Trong đó, EVN đề xuất không tính các khoản vay phục vụ dự án điện trọng điểm quốc gia vào giới hạn cấp tín dụng theo Luật Các tổ chức tín dụng; đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng xanh, trái phiếu và nguồn vốn quốc tế.

Tập đoàn cũng đề xuất xây dựng cơ chế giá truyền tải hợp lý để thu hút các thành phần kinh tế tham gia đầu tư lưới điện truyền tải theo Luật Điện lực năm 2024, qua đó giảm áp lực vốn đầu tư cho EVN và EVNNPT.

Tại diễn đàn, ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam, cho rằng cần thay đổi tư duy điều hành hệ thống điện, nhất là cách tiếp cận giữa nguồn cung và nhu cầu tiêu thụ.

Theo ông, việc phát triển hệ thống điện hiện nay đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết, từ phân định rủi ro đầu tư, nâng cao tính linh hoạt của phụ tải đến lựa chọn thứ tự ưu tiên các nguồn điện.

Theo ông, khi tỷ trọng điện gió và điện mặt trời tăng lên, việc điều chỉnh nguồn phát để đáp ứng nhu cầu tức thời không phải lúc nào cũng khả thi. Vì vậy, bên cạnh phát triển nguồn điện, hệ thống cần chú trọng hơn đến khả năng điều chỉnh phụ tải, khuyến khích khách hàng dịch chuyển thời gian sử dụng điện phù hợp với khả năng cung ứng.

Về thứ tự ưu tiên phát triển nguồn điện, theo ông Tuấn, trước mắt cần tập trung vào điện mặt trời mái nhà, đồng thời tháo gỡ vướng mắc cho các dự án nhiệt điện khí và nhiệt điện than có khả năng hoàn thành trước năm 2030.

Nhập khẩu điện cũng là phương án cần cân nhắc để bổ sung nguồn cung trong bối cảnh cấp bách. Tuy nhiên, giải pháp này cần được đánh giá kỹ về lợi ích và rủi ro đối với an ninh năng lượng.

Về dài hạn, điện gió ngoài khơi là nguồn điện cần được quan tâm phát triển. Với pin lưu trữ và thủy điện tích năng, cần tiếp tục nghiên cứu, đánh giá hiệu quả đầu tư và vai trò đối với vận hành toàn hệ thống.

Ông Tuấn lưu ý, bảo đảm an ninh năng lượng không chỉ phụ thuộc vào việc phát triển thêm nguồn điện mà còn đòi hỏi sự đồng bộ giữa cơ cấu nguồn, hạ tầng truyền tải, phương thức vận hành và quản lý nhu cầu tiêu thụ.