Áp lực tiến độ từ sự thiếu hụt nguồn vật liệu xây dựng

Báo cáo của Bộ Xây dựng gửi Thủ tướng Chính phủ về tình hình triển khai các dự án trọng điểm ngành giao thông vận tải, dù các địa phương đã tích cực phối hợp áp dụng cơ chế đặc thù trong cấp phép và khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, tình trạng thiếu hụt nguồn cung vẫn diễn ra trên diện rộng, đe dọa trực tiếp đến tiến độ thi công của toàn bộ các hạng mục.

Theo thống kê từ Bộ Xây dựng, đối với vật liệu cát, hiện còn hơn 22 triệu m3 chưa xác định được nguồn cung trên tổng nhu cầu gần 45 triệu m3 thuộc 7 dự án và dự án thành phần trọng điểm. Tình trạng này tập trung tại dự án thành phần 2, 3, 4 cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, dự án mở rộng cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Trung Lương - Mỹ Thuận và dự án Vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội và Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh đoạn qua tỉnh Tây Ninh. Bên cạnh đó, dự án Vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội cũng đang thiếu khoảng 0,6 triệu m3 đất đắp chưa rõ nguồn cung.

Hàng chục triệu mét khối cát, đá phục vụ các dự án giao thông trọng điểm hiện vẫn chưa xác định được nguồn cung, tiềm ẩn nguy cơ kéo dài tiến độ công trình. Ảnh: Minh Tuệ

Đối với vật liệu đá, khối lượng chưa xác định được nguồn cung lên tới hơn 7 triệu m3 trên tổng nhu cầu gần 13 triệu m3 của 9 dự án và dự án thành phần. Danh mục thiếu hụt bao gồm cao tốc đoạn Cần Thơ - Cà Mau, dự án thành phần 1, 2 cao tốc Cao Lãnh - An Hữu, dự án thành phần 1, 2, 3, 4 cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng và dự án cao tốc Mỹ An - Cao Lãnh.

Đáng chú ý, tại khu vực phía Nam, mặc dù các tỉnh có nguồn mỏ như An Giang, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Cần Thơ đã triển khai cấp phép, mở thêm mỏ mới và nâng công suất khai thác nhưng vẫn không kịp đáp ứng nhu cầu thực tế. Nguồn đá xây dựng chất lượng cao dù có trữ lượng cơ bản đáp ứng tại An Giang, Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai nhưng công suất khai thác hiện tại lại rất hạn chế. Phần lớn nguồn vật liệu đá đã được phân bổ ưu tiên cho Cảng hàng không quốc tế Long Thành, Vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh và các công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027. Các dự án còn lại do không được phân bổ đang đối mặt với nguy cơ kéo dài tiến độ nghiêm trọng.

Để bảo đảm hoàn thành các công trình theo đúng tiến độ, Bộ Xây dựng đã kiến nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ có ý kiến chỉ đạo các địa phương chủ động rà soát nhu cầu thực tế, đẩy nhanh thủ tục cấp phép và nâng công suất khai thác tại các mỏ khoáng sản hiện hữu.

Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương không có mỏ vật liệu xây dựng thông thường phải chủ động phối hợp, làm việc trực tiếp với các địa phương sở hữu nguồn mỏ để hoàn thiện thủ tục cấp mỏ. Đồng thời, cần xây dựng các cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp nhằm khuyến khích doanh nghiệp tham gia hình thành chuỗi cung ứng vật liệu ổn định, lâu dài phục vụ công trình.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng cũng yêu cầu các địa phương chỉ đạo cơ quan chuyên môn kịp thời ban hành thông báo giá vật liệu, chỉ số giá xây dựng sát với diễn biến thực tế của thị trường, tăng cường công tác quản lý giá bán đầu ra, kiên quyết không để xảy ra tình trạng các doanh nghiệp đầu cơ, thao túng giá vật liệu xây dựng, làm ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư công.