Arteta biến Arsenal thành cỗ máy chiến thắng như thế nào?

Mikel Arteta giúp Arsenal vô địch Premier League.

Một năm trước, Mikel Arteta đứng giữa Emirates sau chiến thắng nhọc nhằn trước Newcastle và nói với người hâm mộ Arsenal rằng đội bóng của ông sẽ tạo nên lịch sử riêng. Khi ấy, nhiều CĐV chỉ im lặng lắng nghe.

Họ đã nghe quá nhiều lời hứa. Ba mùa liên tiếp về nhì khiến Arsenal mang cảm giác của đội bóng luôn thiếu điều gì đó ở khoảnh khắc quyết định. Họ chơi đẹp, tiến bộ rõ rệt, nhưng cuối cùng vẫn gục ngã trước Manchester City của Pep Guardiola.

Nỗi ám ảnh ấy từng bao trùm Emirates. Nhưng lần này, Arteta không nói suông. Một năm sau, Arsenal trở thành nhà vô địch Premier League sau 22 năm chờ đợi. Và chức vô địch ấy không đến từ khoảnh khắc bùng nổ nhất thời, mà là kết quả của cả quá trình tái thiết kéo dài hơn sáu năm.

Arteta không chỉ đưa Arsenal trở lại đỉnh cao. Ông thay đổi hoàn toàn bản chất của đội bóng này.

Arsenal không còn là đội bóng mềm yếu

Khi Arteta tiếp quản Arsenal năm 2019, CLB gần như mất phương hướng. Đội hình đắt đỏ nhưng thiếu cân bằng. Phòng thay đồ rệu rã. Người hâm mộ mất kết nối với đội bóng. Emirates khi ấy nhiều lần chìm trong bầu không khí lạnh lẽo và thất vọng.

Arsenal từng bị gắn mác mềm yếu suốt nhiều năm hậu Arsene Wenger. Họ dễ sụp đổ ở các trận lớn, thiếu bản lĩnh trong cuộc đua đường dài và thường xuyên đánh mất chính mình khi áp lực xuất hiện.

Pep Guardiola từng gọi Arsenal là một trong những đối thủ có tính cạnh tranh mạnh nhất ông từng đối đầu. Đó không phải lời xã giao.

Arteta thay đổi điều đó từ gốc rễ. Điều đáng chú ý là ông không xây dựng Arsenal thành phiên bản sao chép của Manchester City, dù chịu ảnh hưởng lớn từ Guardiola. Ngược lại, Arteta dần tạo ra đội bóng mang cá tính riêng: giàu thể lực, giàu va chạm và cực kỳ lì lợm.

Pep Guardiola từng gọi Arsenal là một trong những đối thủ có tính cạnh tranh mạnh nhất ông từng đối đầu. Đó không phải lời xã giao.

Mùa này, Arsenal vô địch bằng cách của một đội bóng biết chịu đựng. Khi Manchester City tăng tốc ở giai đoạn đầu năm, ký ức đau đớn của các mùa trước lập tức quay về. Trận thua tại Etihad khiến nhiều người tin Arsenal sẽ lại sụp đổ. Nhưng khác với những năm trước, họ không hoảng loạn.

Declan Rice trở thành biểu tượng cho tinh thần ấy. Sau một trận đấu căng thẳng hồi tháng 4, máy quay ghi lại khoảnh khắc tiền vệ người Anh đứng dậy và nói: “Mọi chuyện chưa kết thúc”. Đó không chỉ là câu nói truyền động lực. Nó phản ánh bản lĩnh mới mà Arsenal xây dựng suốt nhiều năm qua.

Đội bóng của Arteta giờ biết cách vượt qua áp lực thay vì chết chìm trong nó. Hành trình của Arsenal dưới thời Arteta cũng phản ánh rõ quá trình trưởng thành ấy. Họ đi từ hạng tám lên hạng năm, rồi hạng nhì và cuối cùng là chức vô địch Premier League.

Đó không phải bước nhảy vọt ngẫu nhiên. Đó là quá trình leo dốc từng bước.

Arteta vô địch bằng phòng ngự và bóng chết

Điều thú vị là Arsenal lên ngôi theo cách rất khác với hình dung của nhiều người về Arteta. Khi mới đến Emirates, ông được xem là “môn đồ Guardiola”, người theo đuổi bóng đá kiểm soát và tấn công đẹp mắt. Nhưng Arsenal hiện tại không còn là đội bóng sống bằng cảm hứng tấn công đơn thuần.

Họ vô địch nhờ phòng ngự. Arsenal giữ sạch lưới 19 trận ở Premier League và 32 trận trên mọi đấu trường. Họ thủng lưới ít hơn Manchester City tới 7 bàn và sở hữu các chỉ số phòng ngự vượt trội so với phần còn lại giải đấu.

Arsenal giữ sạch lưới 19 trận ở Premier League và 32 trận trên mọi đấu trường.

Nhưng điều đáng sợ nhất nằm ở cách Arsenal bóp nghẹt đối thủ. Mùa này, họ giữ đối phương dưới mốc 0,50 bàn thắng kỳ vọng ở 18 trên 37 trận Premier League. Đó là thống kê phản ánh một cỗ máy phòng ngự gần như hoàn hảo.

Arteta từng nói ông muốn gieo vào cầu thủ “tình yêu dành cho phòng ngự”. Và ông làm điều đó thành công. Arsenal không chỉ phòng ngự bằng hàng thủ. Họ phòng ngự bằng cả hệ thống. Các tiền đạo pressing liên tục. Các cầu thủ chạy cánh lùi về không biết mệt. Những tiền vệ tấn công lao vào tranh chấp như hậu vệ.

Tinh thần ấy biến Arsenal thành đội bóng cực kỳ khó bị đánh bại. William Saliba và Gabriel Magalhaes tạo thành cặp trung vệ hay nhất Premier League hiện tại. David Raya mang đến sự ổn định trong khung gỗ. Nhưng nền tảng thật sự nằm ở sự cam kết tập thể mà Arteta xây dựng.

Song song với đó là thứ vũ khí khiến cả Premier League khiếp sợ: bóng chết. Cùng Nicolas Jover, Arteta biến Arsenal thành đội nguy hiểm nhất giải ở các tình huống cố định. Bàn thắng đánh đầu của Kai Havertz trước Burnley là pha lập công thứ 18 từ phạt góc mùa này, lập kỷ lục Premier League.

Tổng cộng, Arsenal ghi 24 bàn từ bóng chết không tính phạt đền. Đó là con số phản ánh mức độ chuẩn bị chi tiết của Arteta và ban huấn luyện.

Trong bối cảnh Bukayo Saka bị chấn thương hành hạ phần lớn mùa giải, nguồn bàn thắng từ bóng chết giúp Arsenal duy trì sự ổn định. Họ không còn phụ thuộc hoàn toàn vào cảm hứng cá nhân như trước.

Đó là dấu hiệu của một đội bóng trưởng thành. Arteta cũng trưởng thành cùng Arsenal. Ông từng bị chỉ trích vì thay người chậm, xoay tua kém và thiếu linh hoạt trong những thời điểm quyết định. Nhưng mùa này, Arsenal ghi dấu giày vào 22 bàn thắng từ các cầu thủ dự bị, nhiều nhất Premier League.

Đó là bằng chứng cho thấy Arteta không còn là HLV trẻ học việc ngày nào. Ông giờ là kiến trúc sư thực thụ của đội bóng mạnh nhất nước Anh.

Điều đẹp nhất trong chức vô địch này nằm ở chỗ Arsenal không đi đường tắt. Họ không sụp đổ sau những thất bại liên tiếp trước Manchester City. Họ không phá bỏ dự án sau các mùa về nhì cay đắng.

Arsenal kiên nhẫn đi tiếp cùng Arteta. Và cuối cùng, họ được đền đáp.

Có thể Arsenal chưa phải đội bóng hoa mỹ nhất châu Âu lúc này. Nhưng họ là đội bóng trưởng thành nhất Premier League. Một tập thể biết chiến đấu, biết chịu đựng và biết cách chiến thắng theo nhiều cách khác nhau.

Sau 22 năm, Arsenal cuối cùng cũng trở lại đỉnh cao nước Anh. Và lần này, họ không còn mang dáng dấp đội bóng mong manh ngày nào nữa.