Azerbaijan rút toàn bộ nhân viên ngoại giao khỏi Iran sau vụ tấn công UAV
Azerbaijan cho biết đang tiến hành sơ tán nhân viên ngoại giao khỏi Iran sau vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào một sân bay và khu vực gần trường học tại vùng lãnh thổ Nakhchivan. Diễn biến mới làm gia tăng nguy cơ xung đột lan rộng khỏi Trung Đông sang khu vực Kavkaz.
Đại sứ quán Azerbaijan tại Tehran, Iran năm 2024. Ảnh: Getty Images/TTXVN
Theo Al Arabiya, Bộ trưởng Ngoại giao Azerbaijan Jeyhun Bayramov ngày 6/3 thông báo nước này đang rút nhân viên ngoại giao khỏi Iran, bao gồm cả Đại sứ quán tại Tehran và lãnh sự quán ở Tabriz. “Azerbaijan đang sơ tán nhân viên ngoại giao khỏi Iran. Công việc theo hướng này hiện đang được tiến hành”, ông Bayramov cho biết.
Quyết định được đưa ra chỉ một ngày sau khi Azerbaijan cáo buộc Iran tiến hành cuộc tấn công bằng UAV vào lãnh thổ nước này.
UAV tấn công sân bay và khu dân cư
Theo Bộ Quốc phòng Azerbaijan, ít nhất bốn UAV đã bay từ phía Iran vào vùng lãnh thổ Nakhchivan - một vùng lãnh thổ tách rời của Azerbaijan nằm giữa Iran, Armenia và Thổ Nhĩ Kỳ.
Một UAV được cho là đã đánh trúng nhà ga của sân bay Nakhchivan, gây hư hại cơ sở hạ tầng. Một chiếc khác rơi và phát nổ gần một trường học trong lúc học sinh đang học. Ba chiếc còn lại bị vô hiệu hóa hoặc rơi trước khi đạt mục tiêu.
Hình ảnh được truyền thông Azerbaijan đăng tải cho thấy khói xám bốc lên từ khu vực sân bay sau vụ nổ. Các nhân chứng cho biết tiếng nổ lớn khiến nhiều học sinh hoảng loạn.
Giới chức y tế địa phương xác nhận bốn người đã phải nhập viện với các chấn thương liên quan đến chấn động não.
Bộ Quốc phòng Azerbaijan cho biết quân đội nước này đã phát hiện các UAV được phóng từ phía Iran, đồng thời cáo buộc chúng nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự, bao gồm cả một trường học.
Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev gọi vụ việc là “hành động khủng bố” và cảnh báo nước này sẽ có biện pháp đáp trả.
Theo The Guardian, phát biểu tại cuộc họp khẩn của Hội đồng An ninh quốc gia, ông Aliyev cho biết quân đội Azerbaijan đã được lệnh chuẩn bị và triển khai các biện pháp đáp trả trước điều mà ông gọi là hành động gây hấn.
Ông Aliyev nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ không dung thứ cho hành động khủng bố và xâm lược vô cớ nhằm vào Azerbaijan.”
Baku cũng đã triệu đại diện ngoại giao Iran tại nước này để yêu cầu giải thích về vụ việc.
Trong khi đó, Tehran phủ nhận mọi liên quan. Phó ngoại trưởng Iran Kazem Gharibabadi tuyên bố nước này không nhắm mục tiêu vào các quốc gia láng giềng, đồng thời cho rằng có thể tồn tại yếu tố khiêu khích nhằm phá hoại quan hệ giữa hai nước.
Bộ Tổng tham mưu quân đội Iran cũng ám chỉ Israel có thể đứng sau vụ việc, cho rằng các hành động của “chế độ Do Thái” nhằm gây chia rẽ giữa các quốc gia Hồi giáo không phải là điều mới.
Nguy cơ xung đột lan sang Kavkaz
Vụ tấn công diễn ra trong bối cảnh căng thẳng khu vực đang gia tăng do xung đột liên quan đến Iran. Các chuyên gia cảnh báo sự cố có thể mở rộng phạm vi bất ổn ra ngoài Trung Đông.
Nếu được xác nhận là do Iran tiến hành, đây sẽ là lần đầu tiên nước này tấn công trực tiếp một quốc gia ở Kavkaz kể từ khi chiến sự liên quan Mỹ và Israel với Iran bùng phát.
Nhà nghiên cứu Zaur Shiriyev của Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế cho rằng việc một sân bay bị tấn công là vấn đề nghiêm trọng. Ông nhận định cơ sở hạ tầng hàng không là mục tiêu nhạy cảm và bất kỳ vụ tấn công nào cũng sẽ đặt ra nhiều câu hỏi lớn về ý đồ và hậu quả.
Sự việc cũng có thể ảnh hưởng đến giao thông hàng không quốc tế. Không phận Azerbaijan hiện là tuyến bay quan trọng nối châu Á với châu Âu, đặc biệt khi nhiều hãng hàng không tránh không phận Nga và khu vực Trung Đông.
Quan hệ Azerbaijan - Iran thêm căng thẳng
Quan hệ giữa Azerbaijan và Iran vốn đã tồn tại nhiều nghi kỵ. Tehran từ lâu lo ngại mối quan hệ quân sự ngày càng chặt chẽ giữa Baku và Tel Aviv, trong đó Israel là một trong những nhà cung cấp vũ khí lớn cho Azerbaijan.
Iran cũng quan tâm đến cộng đồng người Azerbaijan sắc tộc sống tại nước này. Khoảng 10 đến 20 triệu người gốc Azerbaijan sinh sống tại Iran, chủ yếu ở các tỉnh phía Tây Bắc giáp biên giới Azerbaijan.
Dù tồn tại căng thẳng, hai nước vẫn duy trì quan hệ thực dụng trong nhiều năm. Tuy nhiên, vụ tấn công bằng UAV mới đây được cho là có thể đẩy quan hệ song phương vào giai đoạn căng thẳng mới, đồng thời làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn lan rộng tại khu vực Kavkaz.
