Ba loài động thực vật quý hiếm ở Quảng Ngãi cần được bảo vệ trước nguy cơ săn bắt, khai thác trái phép

Lãnh đạo Vườn quốc gia (VQG) Chư Mom Ray (xã Sa Thầy, Quảng Ngãi) đã ký ban hành quyết định công bố bổ sung các loài mới vào danh mục động vật, thực vật của VQG Chư Mom Ray. Trong số 5 loài mới được công bố bổ sung có 3 loài động vật, thực vật thuộc diện quý hiếm là Rùa núi vàng, Rùa đất Sê-pôn và Lan Hài đài cuốn.

Ngày 19/9, ông Đào Xuân Thủy – Giám đốc Ban Quản lý Vườn quốc gia (VQG) Chư Mom Ray cho biết, các loài này đã được điều tra, giám sát, ghi nhận ở VQG Chư Mom Ray thời gian qua và đến nay chính thức được quyết định công bố bổ sung. Hiện chúng được ưu tiên bảo vệ nghiêm ngặt.

Theo VQG Chư Mom Ray, từ nghiên cứu thực tế cho thấy, ba loài động vật, thực vật nói trên có một số mối đe dọa.

Cụ thể, Rùa núi vàng có tên khoa học là Indotestudo elongata, thuộc lớp Bò sát. Động vật này có tên trong Sách Đỏ Việt Nam, thuộc nhóm cực kỳ nguy cấp, quý hiếm. Rùa núi vàng sống trên cạn, thường gặp ở khu vực rừng khộp, rừng tre nứa và hoạt động chủ yếu vào ban ngày. Kích thước trung bình của cá thể trưởng thành có chiều dài mai khoảng 30 cm, khối lượng khoảng 3,5 kg. Con cái thường lớn và tròn hơn con đực. Rùa núi vàng có giá trị bảo tồn cao, quần thể ngoài tự nhiên suy giảm.

Tại Việt Nam, động vật quý hiếm này được ghi nhận phân bố ở nhiều địa phương như Tuyên Quang, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Quảng Ngãi, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Đồng Nai…

Rùa núi vàng ở VQG Chư Mom Ray. Ảnh: X. Thủy.

Rùa núi vàng phải đối diện đe dọa như sinh cảnh sống của loài đã và đang bị chia cắt và suy thoái nghiêm trọng do khai thác lâm sản, xâm lấn đất rừng. Đồng thời, quần thể suy giảm do bị săn bắt quá mức.

Rùa đất Sê-pôn có tên khoa học là Cyclemys oldhamii, thuộc lớp Bò sát. Loài này có tên trong Sách Đỏ Việt Nam, sống trong rừng rậm nhiệt đới ẩm, gần sông, suối, khe nước hoặc đầm lầy có nền đất bùn và nhiều lá mục. Đây là động vật hoạt động kiếm ăn chủ yếu vào ban ngày; khi bị đe dọa, chúng có thể khép một phần cơ thể vào trong mai để tự vệ. Rùa đất Sê-pôn được ghi nhận phân bố ở Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đồng Nai…Động vật này thuộc diện quý hiếm, có giá trị bảo tồn cao.

Rùa đất Sê-pôn ở VQG Chư Mom Ray. Ảnh: X. Thủy.

Cũng giống Rùa núi vàng, loài Rùa đất Sê-pôn phải đối diện với các đe dọa như sinh cảnh sống của loài bị chia cắt và suy thoái nghiêm trọng do khai thác lâm sản, xâm lấn đất rừng, cháy rừng. Cùng với đó là nạn săn bắt, buôn bán trái phép.

Thuộc diện quý hiếm nên rùa đất Sê-pôn ở VQG Chư Mom Ray được bảo vệ nghiêm ngặt. Ảnh: X. Thủy.

Lan Hài đài cuốn có tên khoa học là Paphiopedilum appletonianum, thuộc bộ Măng tây. Loài thực vật này có tên trong Sách Đỏ Việt Nam, sống trong rừng xanh nhiệt đới, nơi đất giàu mùn, độ ẩm cao, trên sườn dốc hoặc vách đá dưới tán rừng tự nhiên; phân bố ở độ cao khoảng 900–1.900 m. Loài này được ghi nhận phân bố ở nhiều địa phương như Đà Nẵng, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Quảng Ngãi, Lâm Đồng, Huế.

Đây là loài quý hiếm, có giá trị bảo tồn cao nhưng phải đối diện với các đe dọa như nạn khai thác, thu hái làm cảnh. Bên cạnh đó là nguy cơ cháy rừng; suy giảm và thu hẹp sinh cảnh sống.

Lan Hài đài cuốn quý hiếm ở VQG Chư Mom Ray. Ảnh: X. Thủy.

Từ việc ba loài quý hiếm vừa công bố bổ sung phải đối diện với một số đe dọa nêu trên, VQG Chư Mom Ray đưa ra giải pháp khuyến nghị, đối với Rùa núi và và Rùa đất Sê-pôn phải tăng cường tuần tra, bảo vệ sinh cảnh; giảm thiểu tác động từ khai thác và xâm lấn đất rừng. Đồng thời, kiểm soát chặt việc săn bắt, buôn bán trái phép; tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng.

Với Lan Hài đài cuốn, liên tục tuần tra, bảo vệ sinh cảnh; kiểm soát khai thác và buôn bán trái phép; bảo tồn quần thể tự nhiên, nhân giống và phát triển nguồn gen.

Theo ông Đào Xuân Thủy – Giám đốc Ban Quản lý VQG Chư Mom Ray, tại đây đang có tổng cộng trên 1.000 loài động vật, trong đó có 114 loài nguy cấp, quý hiếm. Bên cạnh đó là 1.896 loài thực vật, trong đó 184 loài nguy cấp, quý hiếm.