Bà Takaichi muốn sửa hiến pháp Nhật Bản, Trung Quốc phản ứng

Tại buổi họp báo thường kỳ ngày 4/2, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm đã đưa ra phản hồi trước câu hỏi của phóng viên Sky News về những phát biểu mới đây của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi. Trong chiến dịch tranh cử mới đây, bà Takaichi đã bày tỏ ý định sửa đổi Hiến pháp để xác định Lực lượng Phòng vệ - trên thực tế là quân đội - như một tổ chức vũ trang hợp pháp.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm. Ảnh: Reuters.

Phóng viên đặt vấn đề rằng các cuộc thăm dò cho thấy bà Takaichi đang tiến gần tới việc giành đa số, đồng thời không che giấu tham vọng tăng cường sức mạnh quân sự của Nhật Bản, và hỏi quan điểm của Trung Quốc về tác động của xu hướng này đối với Bắc Kinh cũng như khu vực.

Đáp lại, ông Lâm cho rằng việc Nhật Bản tìm cách sửa đổi Hiến pháp luôn thu hút sự quan tâm đặc biệt của các nước láng giềng châu Á và cộng đồng quốc tế, do gắn liền với lịch sử thời chiến của nước này.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc kêu gọi Tokyo nhìn thẳng vào quá khứ, nhấn mạnh những hành động của Nhật Bản trong Thế chiến II, đồng thời khẳng định Nhật Bản cần lắng nghe tiếng nói yêu chuộng hòa bình của chính người dân mình.

“Chúng tôi kêu gọi phía Nhật Bản kiên trì con đường phát triển hòa bình, giành được sự tin cậy của các nước láng giềng châu Á và cộng đồng quốc tế thông qua những hành động cụ thể”, ông Lâm nhấn mạnh.

Trước đó, phát biểu tại thành phố Joetsu, tỉnh Niigata ngày 2/2, Thủ tướng Takaichi cho biết bà muốn thúc đẩy sửa đổi Hiến pháp để Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản được ghi nhận rõ ràng là một lực lượng vũ trang hợp pháp.

Theo bà, việc này là cần thiết nhằm bảo vệ danh dự của các quân nhân và phản ánh đúng thực tế môi trường an ninh hiện nay. Thủ tướng Nhật Bản cũng cho rằng sửa đổi Hiến pháp nên được xem là một nhiệm vụ chính trị “bình thường”, không phải điều cấm kỵ.

Bà Takaichi tham dự sự kiện vận động tranh cử tại tỉnh Saitama, Nhật Bản, ngày 3/2. Ảnh: Reuters.

Trang web chính thức của Văn phòng Thủ tướng Nhật Bản cho biết Hiến pháp hiện hành không đề cập trực tiếp đến Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản. Điều 9 của Hiến pháp, có hiệu lực từ năm 1947, quy định Nhật Bản từ bỏ chiến tranh và nêu rõ rằng “lục quân, hải quân, không quân cũng như các tiềm lực chiến tranh khác sẽ không bao giờ được duy trì”, đồng thời không công nhận quyền tham chiến của quốc gia.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nhật Bản khẳng định trong khuôn khổ Hiến pháp, Tokyo nhất quán theo đuổi chính sách phòng thủ thuần túy, duy trì Lực lượng Phòng vệ như một lực lượng vũ trang có năng lực tác chiến, đồng thời tiếp tục phát triển và triển khai các hoạt động quốc phòng cần thiết.

Theo tờ Nikkei, để khởi động tiến trình sửa đổi Hiến pháp, đề xuất cần được ít nhất hai phần ba số nghị sĩ tại cả hai viện của Quốc hội Nhật Bản thông qua, trước khi được đưa ra trưng cầu ý dân trên toàn quốc.

Tuy nhiên, sau cuộc bầu cử năm 2024, Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền cùng các đảng ủng hộ sửa đổi Hiến pháp đã không còn nắm giữ đa số hai phần ba tại Hạ viện, khiến khả năng chính thức khởi xướng sửa đổi Hiến pháp của liên minh này gặp nhiều hạn chế.

Phương Linh