Ba thập kỷ 'ăn lán', giữ rừng của đồng bào M'nông vùng biên Lâm Đồng
Nhiều năm qua, đồng bào M'nông bon Bu N'đơr B (xã Tuy Đức, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ bám rừng, vượt qua nhiều khó khăn để bảo vệ 'lá phổi xanh' của quê hương.

Ban Quản lý rừng cộng đồng bon Bu N’đơr B phân công các tổ, thực hiện tuần tra, quản lý, bảo vệ rừng cộng đồng
“Xung phong” giữ rừng
Ban Quản lý rừng cộng đồng bon Bu N’đơr B, xã Tuy Đức đang nhận khoán bảo vệ hơn 1.000ha rừng. Cánh rừng này không chỉ là không gian sống, gắn bó bao đời với đồng bào M’nông, đó còn là tài nguyên, là nguồn sinh kế cho bà con.
Ông Điểu Nơi, Trưởng Ban Quản lý rừng cộng đồng bon Bu N’đơr B cho biết, việc nhận giao khoán, quản lý bắt đầu từ năm 1999 cho đến nay. Tuy nhiên, công việc giữ rừng đã được người dân trong bon duy trì từ đời này qua đời khác, trở thành trách nhiệm chung của cả cộng đồng.

Khu vực rừng mà đồng bào bon Bu N’đơr B đang quản lý, bảo vệ
“Bao đời nay, đồng bào trong bon đã đặt ra quy ước chặt chẽ để bảo vệ rừng cộng đồng. Đây là tài sản mà ông bà để lại, nên mọi gia đình đều có trách nhiệm tham gia bảo vệ rừng”, ông Điểu Nơi chia sẻ về trách nhiệm giữ rừng của cộng đồng.
Trong trí nhớ của ông lão người M’nông, trước đây bà con trong bon chung tay giữ rừng với ý niệm duy nhất là bảo vệ tài sản của ông bà, giữ gìn văn hóa “ăn rừng, ở rừng” để truyền lại cho con cháu.

Gần 30 năm qua, việc quản lý, bảo vệ rừng của bon Bu N’đơr B đi vào nền nếp và khoa học hơn nhờ việc phân công, phân nhiệm vụ rõ ràng
Sau này, khi một trường đại học về địa phương nghiên cứu và triển khai mô hình cộng đồng giữ rừng, đồng bào bon Bu N’đơr B đã “xung phong” thực hiện mô hình này. Cũng từ đó, việc quản lý, bảo vệ rừng của bon đi vào nền nếp và khoa học hơn.
“Gần 30 năm qua, đều đặn mỗi tuần, các thành viên trong ban thay phiên nhau bám rừng để kịp thời phát hiện và ngăn chặn các trường hợp lấn chiếm, xâm hại rừng. Nhờ vậy, nhiều năm liền diện tích rừng được giữ vững. Các vụ vi phạm nếu có đều được lập biên bản, bàn giao cho lực lượng kiểm lâm xử lý theo quy định”, Trưởng Ban Quản lý rừng cộng đồng bon Bu N’đơr B Điểu Nơi nói.
Thêm thu nhập từ việc giữ rừng
Năm 2013, chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng được triển khai. Nhờ chính sách này, mỗi quý, mỗi thành viên trong Ban Quản lý rừng cộng đồng bon Bu N’đơr B được nhận từ 3 đến hơn 4 triệu đồng.

Dù số tiền mỗi người nhận hàng tháng chỉ hơn 1 triệu đồng, song các thành viên Ban Quản lý rừng cộng đồng bon Bu N’đơr B đều trách nhiệm với công việc của mình
Anh Điểu Phên, thành viên Ban Quản lý rừng cộng đồng bon Bu N’đơr B chia sẻ, số tiền không lớn so với công sức bỏ ra, nhưng là nguồn động viên thiết thực để bà con thêm trách nhiệm với rừng.

Hiện nay, bên cạnh tiền khoán bảo vệ rừng, người dân địa phương còn được khai thác một số sản vật tự nhiên như măng, lá bép, đọt mây, nấm… góp phần cải thiện đời sống, tạo sinh kế bền vững.
Theo chính quyền địa phương, tổng diện tích có rừng của xã Tuy Đức là gần 4.700ha. Trong đó, nhiều diện tích được giao cho 4 ban quản lý rừng cộng đồng trực tiếp quản lý, bảo vệ.
Thực tế cho thấy, mô hình giao rừng cho cộng đồng phát huy hiệu quả rõ rệt, người dân vừa là chủ rừng, vừa là lực lượng nòng cốt bảo vệ rừng. Khi nhận thức thay đổi, rừng được giữ vững.
Ông Trần Văn Sĩ, Chủ tịch UBND xã Tuy Đức đánh giá, nhiều hộ dân địa phương đã trở thành những “người giữ rừng” thực thụ.
Dù tiền dịch vụ môi trường rừng còn thấp, điều kiện tuần tra còn vất vả, nhưng bằng tinh thần trách nhiệm, đồng bào M’nông bon Bu N’đơr B đã góp phần quan trọng vào việc quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn xã biên giới Tuy Đức.
Ông Trần Văn Sĩ, Chủ tịch UBND xã Tuy Đức












