Bắc Kinh chuẩn bị cho chuyến thăm của ông Donald Trump như thế nào?

Khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bước xuống 39 bậc thềm trải thảm đỏ bên ngoài Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, mọi chuyển động gần như đã được tính toán trước đến từng giây.

Theo kịch bản nghi lễ được chuẩn bị kỹ lưỡng, nhà lãnh đạo Trung Quốc sẽ sải bước qua hàng quan chức cấp cao của hai phái đoàn Trung - Mỹ, dừng đúng vị trí trên thảm đỏ chỉ vài giây trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump xuất hiện. Đúng thời điểm ấy, nhạc lễ sẽ vang lên.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chủ trì lễ đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tại quảng trường bên ngoài cổng phía đông của Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, ngày 9/11/2017. Ảnh: Tân Hoa Xã

Đó là sự chuẩn bị tỉ mỉ từng xuất hiện trong chuyến thăm Bắc Kinh đầu tiên của ông Donald Trump năm 2017 và được cho là sẽ tái hiện trong chuyến thăm lần này. Theo kế hoạch, ông Donald Trump sẽ tới thăm Thiên Đàn - nơi các hoàng đế Trung Hoa xưa từng cầu cho mùa màng bội thu - cũng như Trung Nam Hải, khu phức hợp được canh phòng nghiêm ngặt, nơi đặt trụ sở của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

“Người Trung Quốc cực kỳ, cực kỳ tỉ mỉ. Họ muốn lên kế hoạch cho mọi thứ thật chính xác”, ông William Klein, cựu nhà ngoại giao Mỹ từng tham gia chuẩn bị chuyến thăm năm 2017 của ông Trump, hiện là đối tác cấp cao tại hãng tư vấn FGS Global nhận xét.

Sự chuẩn bị tỉ mỉ từng xuất hiện trong chuyến thăm Bắc Kinh đầu tiên của ông Donald Trump năm 2017 được cho là sẽ tiếp tục được thực hiện trong chuyến thăm lần này. Ảnh: The Times

Không để bất cứ điều gì ngoài dự tính

Ở hậu trường, các quan chức cấp trung và cấp cao của cả hai nước đã làm việc nhiều tháng để chuẩn bị các kết quả cụ thể cho cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo, đồng thời tinh chỉnh các thông điệp chính trị.

Với phía Trung Quốc, gần như không có chỗ cho sai sót - đặc biệt trong các sự kiện công khai được lên kế hoạch công phu.

Mục tiêu lớn nhất của Bắc Kinh là xây dựng hình ảnh tốt nhất cho nước chủ nhà, đồng thời khiến vị khách Mỹ cảm thấy được tôn trọng tối đa. Trong chuyến thăm năm 2017, Tổng thống Donald Trump từng được dành cho chuyến tham quan riêng hiếm hoi tại Tử Cấm Thành, thưởng thức biểu diễn Kinh kịch Bắc Kinh và tham dự lễ đón với hàng chục trẻ em chào mừng.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và phu nhân đón tiếp Tổng thống Mỹ Donald Trump và phu nhân tại Tử Cấm Thành, ở Bắc Kinh, ngày 8/11/2017. Ảnh: Tân Hoa Xã

Lần này, việc ông Donald Trump xuất hiện tại Trung Quốc trong bối cảnh thế giới biến động mạnh, đặc biệt sau quyết định phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran - bản thân nó đã được Bắc Kinh coi là một thành công ngoại giao.

“Việc ông Donald Trump có mặt tại đây và hai nhà lãnh đạo có thời gian gặp mặt trực tiếp đã là một kết quả quan trọng và một thành công”, một nguồn tin Trung Quốc am hiểu vấn đề cho biết.

“Một màn trình diễn luôn gây ấn tượng”

Bối cảnh chính trị toàn cầu hiện đã khác xa so với năm 2017, thời điểm Bắc Kinh tổ chức chuyến thăm được “thiết kế riêng” cho Tổng thống Donald Trump.

Khi đó, truyền thông nhà nước Trung Quốc ca ngợi rằng “mọi chi tiết đều phản ánh sự chuẩn bị công phu và tỉ mỉ” nhằm tạo bầu không khí thân thiện, “xóa nhòa nghi kỵ, xây dựng lòng tin”.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và phu nhân cùng Tổng thống Mỹ Donald Trump và phu nhân dùng bữa trà chiều thân mật tại tòa nhà Baoyun thuộc Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh, ngày 8/11/2017. Ảnh: Tân Hoa Xã

Ông Tập Cận Bình, khi ấy đích thân đưa ông Donald Trump tham quan Tử Cấm Thành, đóng cửa toàn bộ quần thể cung điện với công chúng để Tổng thống Mỹ và phu nhân thưởng thức buổi biểu diễn Kinh kịch riêng cũng như theo dõi hoạt động trùng tu di sản UNESCO này.

Sau đó, ông Tập Cận Bình còn chủ trì quốc yến bên trong Tử Cấm Thành, đưa ông Donald Trump thành nhà lãnh đạo nước ngoài đầu tiên dùng bữa tại đây kể từ khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và phu nhân cùng Tổng thống Mỹ Donald Trump và phu nhân chụp ảnh lưu niệm tại Tử Cấm Thành, ngày 8/11/2017. Ảnh: Tân Hoa Xã

Đội danh dự Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, gồm lực lượng lục quân, hải quân và không quân, cũng trải qua nhiều vòng tuyển chọn và huấn luyện khắt khe để tham gia lễ duyệt binh dành cho ông Donald Trump tại Quảng trường Thiên An Môn.

Hàng chục trẻ em từ các trường học gần đó, trong đó có 10 em là con em người Mỹ sinh sống tại Trung Quốc, cũng được lựa chọn để chào đón nhà lãnh đạo Mỹ, nhằm giúp ông cảm nhận “sự ấm áp như ở nhà” và “sự chân thành trong tình hữu nghị của Trung Quốc”, theo truyền thông nhà nước nước này thời điểm đó.

Hai nhà lãnh đạo và hai phu nhân chụp ảnh lưu niệm với các nghệ sĩ sau khi xem buổi biểu diễn Kinh kịch. Ảnh: Tân Hoa Xã

Dù căng thẳng thương mại tái gia tăng và xung đột Iran vẫn tiếp diễn, Bắc Kinh thời gian qua vẫn phát đi một số tín hiệu ngoại giao thân thiện trước chuyến thăm của ông Donald Trump.

Cuối tháng 4, Trung Quốc thông báo sẽ gửi một cặp gấu trúc khổng lồ tới vườn thú Atlanta. Cặp gấu trúc này được đặt tên là Ping Ping và Fu Shuang, lần lượt mang ý nghĩa “hòa bình” và “song phúc”.

Bắc Kinh cũng phê duyệt hai bộ phim Hollywood gồm The Devil Wears Prada 2 và Michael - phim tiểu sử về siêu sao âm nhạc Michael Jackson - để công chiếu trong dịp Tuần lễ Vàng tháng 5.

Thông thường, các suất chiếu “mùa vàng” này chủ yếu dành cho phim nội địa. Vì vậy, việc cho phép trình chiếu hai tác phẩm đậm dấu ấn văn hóa Mỹ được xem là tín hiệu nhằm thúc đẩy quan hệ Mỹ - Trung vượt ra ngoài khuôn khổ chính phủ.

“Lần này là để giải quyết công việc”

Gần một thập kỷ kể từ chuyến thăm của Tổng thống Donald Trump tới Bắc Kinh, Trung Quốc hiện được đánh giá là đã chuẩn bị kỹ lưỡng hơn nhiều cho việc “đối phó” với Mỹ.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chủ trì lễ đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tại quảng trường bên ngoài cổng phía đông của Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, ngày 9/11/2017. Ảnh: Tân Hoa Xã

Sau nhiều năm cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt, Bắc Kinh bước vào cuộc gặp lần này với “kịch bản” riêng, bao gồm chiến lược thúc đẩy tự chủ kinh tế và bộ công cụ mạnh hơn để đối phó với các lệnh trừng phạt nhằm vào doanh nghiệp Trung Quốc.

Chủ tịch Tập Cận Bình được dự báo sẽ thể hiện vai trò chủ nhà chủ động, bên cạnh một Tổng thống Mỹ vốn nổi tiếng hành động theo trực giác hơn là chuẩn bị kỹ lưỡng. Các quan chức Trung Quốc được cho là đã tiến hành lượng nghiên cứu khổng lồ nhằm chuẩn bị cho mọi khả năng bất ngờ từ phía Mỹ.

“Các quan chức Trung Quốc đã cố gắng xác định với phía bên kia càng nhiều càng tốt về chương trình nghị sự cụ thể, những chủ đề sẽ được nêu ra và nhiều khi họ vận động rất mạnh để một số vấn đề hoàn toàn không bị đề cập. Họ không muốn nói về chúng”, ông Klein cho biết.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, ngày 9/11/2017. Ảnh: Tân Hoa Xã

Thương mại chắc chắn sẽ là nội dung trọng tâm trong chương trình nghị sự, khi cả hai bên đều tìm kiếm nhượng bộ và nới lỏng các hạn chế xuất khẩu. Bên cạnh đó là những cuộc thảo luận không thể tránh khỏi về Iran và tác động của chiến sự tới thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Tuy nhiên, theo ông Shi Yinhong, chuyên gia quan hệ quốc tế tại Đại học Nhân dân Trung Quốc ở Bắc Kinh, “khó có khả năng” Trung Quốc sẽ tổ chức tiếp đón xa hoa như năm 2017.

Đồng quan điểm, ông Wang Huiyao, cựu cố vấn Quốc vụ viện Trung Quốc cũng nhận định, lịch trình dày đặc trong hai ngày với nhiều vấn đề cần đàm phán sẽ khiến chuyến thăm khó đạt mức độ phô trương như năm 2017.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã rời Nhà Trắng ngày 13/5 để đến Bắc Kinh, sẵn sàng cho cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ảnh: AP

“Tôi không nghĩ mức độ nghi lễ hay quy mô lần này có thể vượt qua chuyến thăm năm 2017”, ông Wang, người đồng thời là Chủ tịch Trung tâm Trung Quốc và Toàn cầu hóa nói.

“Lần này, chúng tôi ở đây để giải quyết công việc, và ngoài kia đang có chiến tranh”.