Bắc Kinh dự kiến trở thành thành phố siêu già hóa vào năm 2035

Thủ đô Bắc Kinh của Trung Quốc được dự báo sẽ bước vào giai đoạn "siêu già hóa" vào năm 2035, khi khoảng 1/3 dân số thành phố từ 60 tuổi trở lên. Xu hướng này phản ánh những thách thức ngày càng lớn mà Trung Quốc phải đối mặt trong bối cảnh dân số suy giảm, lực lượng lao động thu hẹp và áp lực lên hệ thống an sinh xã hội gia tăng.

Theo Reuters ngày 19/10, tờ Beijing Daily đưa tin Bắc Kinh đang tiến gần đến một giai đoạn chuyển đổi nhân khẩu học đáng chú ý. Dự báo đến năm 2035, cứ ba cư dân tại thủ đô Trung Quốc sẽ có một người từ 60 tuổi trở lên. Đây là dấu hiệu cho thấy tốc độ già hóa dân số tại các đô thị lớn của nước này đang ngày càng rõ rệt.

Số liệu được Beijing Daily công bố cho biết, tính đến cuối năm ngoái, Bắc Kinh có khoảng 5,29 triệu cư dân thường trú từ 60 tuổi trở lên, chiếm gần 1/4 tổng dân số thành phố. Nếu xu hướng hiện nay tiếp tục, tỷ lệ người cao tuổi sẽ còn tăng đáng kể trong những năm tới, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc điều chỉnh các chính sách chăm sóc sức khỏe, hưu trí và hỗ trợ đời sống người cao tuổi.

Trước tình hình này, chính quyền Bắc Kinh đang tăng cường các biện pháp hỗ trợ nhóm dân số cao tuổi, trong đó có việc nâng mức lương hưu cơ bản. Những chính sách này được kỳ vọng góp phần cải thiện đời sống của người nghỉ hưu, đồng thời giúp thành phố thích ứng với sự thay đổi trong cơ cấu dân số.

Tuy nhiên, thách thức không chỉ nằm ở việc bảo đảm phúc lợi cho người cao tuổi. Già hóa dân số còn có thể tạo ra những tác động sâu rộng đối với nền kinh tế, đặc biệt khi số người trong độ tuổi lao động giảm trong khi nhu cầu chi trả lương hưu và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng.

Trung Quốc đã ghi nhận tình trạng dân số suy giảm kể từ năm 2022. Diễn biến này khiến các nhà hoạch định chính sách phải tìm cách khuyến khích sinh con, duy trì lực lượng lao động và thúc đẩy tiêu dùng trong nước. Theo ước tính của Reuters, dựa trên các tính toán của hãng tin này, tổng chi phí tiềm năng mà chính phủ Trung Quốc có thể phải bỏ ra trong năm 2026 để khuyến khích sinh con vào khoảng 180 tỷ nhân dân tệ, tương đương 26,92 tỷ USD.

Bài toán nhân khẩu học đang trở nên phức tạp hơn khi hàng trăm triệu người được dự báo sẽ rời khỏi lực lượng lao động trong những năm tới, trong khi nguồn ngân sách dành cho lương hưu vốn đã chịu nhiều áp lực. Điều này buộc Trung Quốc phải cân đối giữa việc hỗ trợ người cao tuổi, duy trì hệ thống an sinh xã hội và bảo đảm nguồn lực cho tăng trưởng kinh tế dài hạn.

Một vấn đề khác được các nhà nhân khẩu học và kinh tế học quan tâm là tỷ lệ sinh thấp. Số trẻ em chào đời ít hơn trong hiện tại có thể dẫn đến số lượng hộ gia đình giảm trong tương lai, qua đó làm chậm tốc độ tăng trưởng tiêu dùng. Khi quy mô dân số trong độ tuổi lao động thu hẹp và cơ cấu hộ gia đình thay đổi, nhu cầu đối với nhiều loại hàng hóa, dịch vụ cũng có thể biến chuyển, ảnh hưởng đến triển vọng phát triển của nền kinh tế.

Đối với Bắc Kinh, việc trở thành thành phố siêu già hóa vào năm 2035 không chỉ là một cột mốc về dân số mà còn là phép thử đối với năng lực hoạch định chính sách đô thị. Chính quyền thành phố sẽ phải giải quyết đồng thời nhiều vấn đề, từ nâng cao chất lượng chăm sóc người cao tuổi, bảo đảm thu nhập sau nghỉ hưu đến thích ứng với những thay đổi của thị trường lao động và nhu cầu tiêu dùng.

Trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục tìm kiếm các giải pháp thúc đẩy sinh con và duy trì sức sống của nền kinh tế, tình hình tại Bắc Kinh có thể trở thành một ví dụ điển hình về những sức ép mà các đô thị lớn phải đối mặt khi dân số ngày càng già hóa. Khả năng thích ứng với xu hướng này sẽ đóng vai trò quan trọng đối với sự ổn định xã hội và triển vọng tăng trưởng của thành phố trong những thập niên tới.