Bắc Kinh mở rộng lưới thuế, người giàu Trung Quốc đua nhau chuyển tiền sang Mỹ

Các chuyên gia ngân hàng tư nhân và luật sư làm việc với khách hàng Trung Quốc cho biết, số lượng yêu cầu mở tài khoản ngân hàng tại Mỹ đã tăng trong những tháng gần đây, đặc biệt sau khi Bắc Kinh triển khai các biện pháp truy thu thuế đối với tài sản ở nước ngoài vào tháng 7. Nhiều người đang chuyển tài sản từng được lưu giữ tại Singapore hoặc Hồng Kông sang Mỹ nhằm hạn chế khả năng cơ quan thuế Trung Quốc tiếp cận thông tin tài chính của họ.

Ông Keith Tan, Giám đốc điều hành Golden Acacia Capital tại Singapore, đơn vị hỗ trợ khách hàng Trung Quốc quản lý danh mục đầu tư ở nước ngoài, cho biết xu hướng này đang ngày càng phổ biến. Một số khách hàng của ông đã lên kế hoạch chuyển tài sản sang Mỹ từ tháng 7 và hoàn tất việc mở tài khoản trong chưa đầy hai tháng.

Cờ Trung Quốc tung bay trước tòa nhà Bank of America Tower tại Hồng Kông ngày 12/10/2026. Ảnh: CNBC.

Các gia đình sở hữu khối tài sản lớn thường lựa chọn ngân hàng tư nhân quy mô lớn, trong khi những người có số dư nhỏ hơn tìm đến các ngân hàng khu vực hoặc nền tảng môi giới trực tuyến.

Làn sóng dịch chuyển diễn ra sau khi Trung Quốc thông báo áp thuế 20% đối với thu nhập và lợi nhuận từ các quỹ tín thác ở nước ngoài thuộc sở hữu của những cá nhân là đối tượng nộp thuế tại nước này. Chính sách mới thúc đẩy nhiều người tính toán lại danh mục tài sản và chuẩn bị nguồn tiền để thanh toán các khoản thuế có thể phát sinh.

Tại Singapore và Hồng Kông, các luật sư đang hỗ trợ khách hàng tính toán nghĩa vụ thuế, giải thể quỹ tín thác, bán cổ phiếu tại các công ty niêm yết hoặc vay vốn để trang trải những khoản thuế lớn.

Mỹ trở thành điểm đến của dòng tiền

Một trong những lý do khiến Mỹ được giới nhà giàu Trung Quốc chú ý là nước này không tham gia Tiêu chuẩn báo cáo chung (CRS) của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Đây là cơ chế cho phép hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ tự động trao đổi thông tin về tài khoản tài chính với cơ quan thuế liên quan.

Trong khi các ngân hàng tại Singapore và Hồng Kông có nghĩa vụ trao đổi thông tin theo CRS đối với những tài khoản thuộc diện báo cáo, các ngân hàng Mỹ không chịu nghĩa vụ tương tự theo khuôn khổ này. Sự khác biệt khiến một số người Trung Quốc xem Mỹ là nơi thuận lợi hơn để lưu giữ tài sản ngoài tầm tiếp cận trực tiếp của cơ quan thuế nước họ.

Ông James Wang, Giám đốc điều hành Blue Brick Consulting Group, đơn vị tư vấn thuế cho khách hàng cá nhân, cho biết những người không cư trú tại Mỹ có thể tiếp cận một số công cụ đầu tư thông qua tài khoản ngân hàng tại nước này với nghĩa vụ kê khai thuế hạn chế, tùy thuộc vào loại tài sản và thu nhập.

Nhu cầu tăng mạnh đang tạo cơ hội cho các ngân hàng Mỹ thu hút khách hàng mới. Theo một cố vấn hoạch định tài sản tại New York, một số ngân hàng đã rút ngắn thời hạn để khách hàng đáp ứng yêu cầu về mức vốn tối thiểu nhằm tránh bị đóng tài khoản.

Một số gia đình Trung Quốc có con sở hữu thẻ xanh Mỹ cũng cân nhắc sử dụng các cấu trúc tín thác ở nước ngoài để quản lý tài sản và nghĩa vụ thuế. Những bang như Nevada và Florida, vốn có chính sách thuế tương đối thuận lợi, cũng trở thành lựa chọn của một bộ phận khách hàng.

Tuy nhiên, việc Mỹ không tham gia CRS không có nghĩa là mọi tài khoản tại nước này đều được miễn báo cáo hoặc hoàn toàn nằm ngoài khả năng tiếp cận thông tin của cơ quan chức năng nước khác. Nghĩa vụ kê khai và nộp thuế vẫn phụ thuộc vào tình trạng cư trú thuế, nguồn thu nhập, cấu trúc sở hữu tài sản và quy định pháp luật liên quan.

Chuyển tiền chưa thể thoát nghĩa vụ thuế

Các luật sư cảnh báo, việc chuyển tài sản sang Mỹ có thể chỉ mang lại lợi thế tạm thời cho những người tìm cách tránh bị phát hiện. Ông Clifford Ng, luật sư đối tác tại công ty luật Zhong Lun ở Hồng Kông, cho rằng một số cá nhân đang đặt cược vào khả năng thông tin tài khoản của họ sẽ không được chuyển tới cơ quan thuế Trung Quốc do Mỹ không tham gia CRS.

Tuy nhiên, tài sản từng được lưu giữ tại Singapore hoặc Hồng Kông có thể đã được báo cáo cho Bắc Kinh thông qua cơ chế này. Việc chuyển tiền sang Mỹ cũng có thể để lại dấu vết giao dịch, giúp cơ quan thuế xem xét nguồn gốc tài sản và nghĩa vụ liên quan.

Ông Ng nhấn mạnh, nếu một cá nhân sở hữu tài khoản nước ngoài không khai báo và không kê khai thu nhập phát sinh từ tài khoản đó, việc chuyển tiền sang quốc gia khác không giúp loại bỏ vi phạm.

Đạo luật Tuân thủ Thuế đối với Tài khoản Nước ngoài (FATCA) của Mỹ yêu cầu các tổ chức tài chính nước ngoài báo cáo thông tin liên quan đến khách hàng là công dân Mỹ theo quy định. Tuy nhiên, hiện chưa có cơ chế trao đổi thông tin tự động tương đương giữa các ngân hàng Mỹ và Trung Quốc theo khuôn khổ CRS.

Ông Cris Cao, luật sư đối tác tại W&H Law Firm ở Bắc Kinh, cho biết việc chuyển tiền từ các tài khoản thuộc diện báo cáo theo CRS sang ngân hàng Mỹ không làm mất quyền đánh thuế của Trung Quốc hoặc nghĩa vụ nộp thuế của chủ sở hữu. Theo ông, bản thân giao dịch chuyển tiền cũng có thể cung cấp căn cứ để cơ quan thuế xem xét và thực hiện việc đánh thuế.

Ngoài rủi ro pháp lý, giới nhà giàu Trung Quốc còn gặp khó khăn khi muốn đưa vốn từ trong nước ra nước ngoài. Trong khi việc luân chuyển tiền đã ở nước ngoài tương đối thuận lợi, việc chuyển những khoản vốn lớn từ Trung Quốc đại lục ra bên ngoài ngày càng khó khăn.

Ông Jingkuan Lin, chuyên gia ngân hàng tư nhân tại Bank of Singapore, nhận định việc chuyển các khoản tiền lớn từ Trung Quốc đại lục ra nước ngoài gần như không còn khả thi trong thời gian tới. Theo ông, hoạt động ngân hàng hải ngoại phục vụ khách hàng Trung Quốc sẽ ngày càng tập trung vào số vốn đã được đưa ra nước ngoài từ trước.

Như vậy, Mỹ có thể trở thành điểm đến mới của dòng tài sản Trung Quốc, nhưng việc thay đổi nơi lưu giữ tiền không đồng nghĩa với khả năng tránh được nghĩa vụ thuế. Khi Bắc Kinh tăng cường kiểm soát tài sản ở nước ngoài, các giao dịch xuyên biên giới vẫn có thể khiến những người tìm cách che giấu thu nhập đối mặt với rủi ro pháp lý trong dài hạn.