Châu Âu đề xuất 5 lãnh đạo để đàm phán với Tổng thống Nga Putin về vấn đề Ukraine

Theo tờ Telegraph, các nguồn tin ngoại giao cho biết 5 ứng viên tiềm năng đang được cân nhắc gồm: Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb, Tổng thống Cộng hòa Séc Petr Pavel, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store.

Trong những tuần gần đây, nhiều nước châu Âu ngày càng thúc đẩy việc xây dựng một cơ chế đàm phán riêng, xuất phát từ lo ngại chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể gây sức ép buộc Kiev nhượng bộ và chưa bảo đảm đầy đủ lợi ích an ninh của châu Âu.

“Điều mà châu Âu đã học được là trước hết cần phải đạt được sự đồng thuận, rằng chúng ta cần đàm phán với người Nga. Thứ hai, cần phải có sự đồng thuận về lập trường đàm phán”, một nguồn tin thân cận với các cuộc thảo luận cho biết.

Ảnh minh hoạ.

Nỗ lực của châu Âu diễn ra sau hơn một năm Mỹ tìm cách làm trung gian hòa giải nhưng chưa đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột. Tiến trình này phần lớn đình trệ do Tổng thống Putin chưa từ bỏ các đề xuất về lãnh thổ tại Ukraine.

Hôm thứ Tư (21/10), đặc phái viên của Tổng thống Mỹ - ông Steve Witkoff - thông báo các cuộc đàm phán ba bên giữa Mỹ, Ukraine và Nga dự kiến nối lại vào tháng tới. Tuy nhiên, những diễn biến liên quan đến việc Mỹ miễn trừ một số biện pháp trừng phạt đối với Moscow cũng làm dấy lên tranh luận về cách tiếp cận của Washington.

Các nỗ lực trước đây nhằm lựa chọn một lãnh đạo duy nhất đại diện cho châu Âu đều chưa thành công. Bộ trưởng Ngoại giao Đức Johann Wadephul từng thúc đẩy sáng kiến riêng nhưng vấp phải những ý kiến chỉ trích. Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa đã từ chối đề nghị đảm nhận vai trò đại diện đàm phán.

Theo một nguồn tin, việc lựa chọn một nhóm lãnh đạo thay vì một cá nhân có thể giúp hạn chế cạnh tranh giữa các quốc gia và tránh nguy cơ một ứng viên bị phủ quyết.

Trong số các ứng viên, Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb được đánh giá có lợi thế nhờ mối quan hệ với Tổng thống Trump và sự tham gia tích cực vào các nỗ lực hỗ trợ Ukraine. Ông Stubb cũng có mặt tại Oslo trong các cuộc đàm phán gần đây giữa Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và phía Mỹ.

Trong khi đó, Tổng thống Séc Petr Pavel được cho là có uy tín nhờ kinh nghiệm quân sự và từng giữ chức Chủ tịch Ủy ban Quân sự Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Ông Pavel cho rằng châu Âu cần phải “xác định một cá nhân hoặc nhóm lãnh đạo được trao quyền đại diện để tiến hành đàm phán”. Theo ông, đại diện này không nhất thiết phải thuộc Liên minh châu Âu (EU) hay NATO, mà cần được các bên liên quan chấp nhận.

Nhà lãnh đạo Séc nhận định việc bắt đầu các cuộc đàm phán nghiêm túc với Moscow có thể giúp giảm căng thẳng, tránh nguy cơ đối đầu quân sự trực tiếp giữa Nga và phương Tây.

“Tôi tin rằng điều đó hoàn toàn có thể xảy ra. Nếu chúng ta tiếp tục theo cách hiện tại, thì có thể sẽ dẫn đến leo thang và cuối cùng là xung đột, xung đột quân sự công khai”, ông Pavel nói.

Ông cũng cho rằng khả năng khôi phục hợp tác kinh doanh, thương mại và các quan hệ kinh tế có thể trở thành động lực để Nga cân nhắc nghiêm túc hơn về đàm phán. Tuy nhiên, theo ông Pavel, việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt chỉ nên được xem xét khi Nga chấp nhận ngừng bắn và tham gia tiến trình hòa bình.

“Nếu chúng ta tìm ra một quy trình dẫn đến chấm dứt xung đột ở Ukraine, thì sẽ không cần thiết phải tiến hành thêm các cuộc tấn công hỗn hợp, đặc biệt là khi có một số phần thưởng xứng đáng ở cuối con đường. Và nếu tôi nói đến phần thưởng, ý tôi là việc nối lại hoạt động kinh doanh, hợp tác và thương mại, điều này khá hấp dẫn đối với Nga”, Tổng thống Séc Petr Pavel nói.