Bắc Ninh chính thức bước vào chương phát triển mới với vị thế thành phố trực thuộc Trung ương

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự và phát biểu tại buổi Lễ. Ảnh Cổng TTĐT TP.Bắc Ninh.

Sáng 19/9, tại Bắc Ninh diễn ra lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Bắc Ninh và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, với sự tham dự của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương.

Tại buổi lễ, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu công bố Nghị quyết số 39/2026/QH16. Theo đó, thành phố Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Bắc Ninh. Thành phố mới có địa giới giáp Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên, Lạng Sơn, Quảng Ninh và Thái Nguyên. Nghị quyết được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 24/8/2026 và chính thức có hiệu lực từ ngày 20/9/2026.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao Nghị quyết của Quốc hội về thành lập thành phố Bắc Ninh. Ảnh Cổng TTĐT TP.Bắc Ninh.

Việc chuyển từ tỉnh sang thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là sự thay đổi về tên gọi hành chính, mà còn đánh dấu một bước chuyển về tổ chức không gian phát triển và mô hình quản trị. Từ ngày Nghị quyết có hiệu lực, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh trở thành Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân thành phố Bắc Ninh; các cơ quan, tổ chức, đơn vị có tên gọi gắn với địa danh “tỉnh Bắc Ninh” được đổi tên tương ứng. Những giấy tờ, văn bản đã được cấp trước thời điểm Nghị quyết có hiệu lực và còn giá trị vẫn tiếp tục được sử dụng theo quy định.

Sự kiện này là kết quả của một quá trình chuẩn bị về chủ trương, pháp lý và tổ chức. Trước khi Quốc hội thông qua Nghị quyết, Bộ Chính trị đã thống nhất chủ trương thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hành chính tỉnh Bắc Ninh tại Kết luận số 52-KL/TW ngày 20/6/2026. Định hướng được xác lập là xây dựng Bắc Ninh trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, văn minh, giàu đẹp và mang đậm bản sắc văn hóa Kinh Bắc; đồng thời phát triển công nghiệp hiện đại, công nghệ cao, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành những động lực quan trọng của tăng trưởng.

Trong quá trình xem xét đề án, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho biết việc thành lập thành phố Bắc Ninh đáp ứng các điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định. Quốc hội sau đó đã thông qua Nghị quyết với 480/480 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Việc thành lập thành phố được xác định nhằm tạo thêm động lực phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức lại không gian phát triển và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong giai đoạn mới.

Bắc Ninh bước vào mô hình thành phố trực thuộc Trung ương với nền tảng kinh tế công nghiệp đã được hình thành qua nhiều năm. Địa phương có hệ thống khu công nghiệp phát triển, là điểm đến của nhiều dự án đầu tư, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử và công nghệ cao. Đây là lợi thế quan trọng để Bắc Ninh tiếp tục phát triển, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Trong định hướng mới, Bắc Ninh không chỉ tiếp tục thu hút đầu tư mà cần tăng cường năng lực nội sinh của nền kinh tế, từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao vị trí trong chuỗi giá trị, phát triển công nghiệp hỗ trợ và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI. Việc tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào những công đoạn có giá trị gia tăng cao được xem là một trong những hướng đi quan trọng để nâng cao tính bền vững của nền kinh tế.

Phát biểu tại lễ công bố, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Bắc Ninh đang đứng trước một không gian phát triển mới, được tạo dựng trên nền tảng công nghiệp, nguồn nhân lực và chiều sâu văn hóa đã được tích lũy qua nhiều thế hệ. Vị thế mới đòi hỏi địa phương phải phát triển nhanh ở tầm cao hơn, quản trị tốt hơn, tăng tính tự chủ và bảo đảm tính bền vững, trong đó mọi thành quả phát triển phải hướng tới nâng cao đời sống và hạnh phúc của nhân dân.

Theo định hướng được nêu tại buổi lễ, Bắc Ninh cần xác lập tầm nhìn dài hạn cho mô hình phát triển mới, cụ thể hóa bằng quy hoạch, chương trình hành động, tiến độ và trách nhiệm rõ ràng. Cùng với phát triển kinh tế, địa phương cần tổ chức lại không gian đô thị theo hướng xanh, thông minh, hiện đại và đáng sống; xây dựng bộ máy quản trị tinh gọn, khoa học, gần dân, sát cơ sở và phục vụ nhân dân.

Nguồn nhân lực chất lượng cao cũng được xác định là yếu tố quan trọng đối với chặng đường phát triển phía trước. Bắc Ninh cần gắn đào tạo với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nhu cầu của doanh nghiệp và sự phát triển của các ngành công nghiệp mới; đồng thời có chính sách thu hút, trọng dụng kỹ sư, chuyên gia, nhà khoa học và những nhà quản lý có năng lực.

Trong quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa, yêu cầu phát triển hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường cũng được đặt ra rõ ràng. Bắc Ninh cần quan tâm đến giáo dục, y tế, nhà ở và các dịch vụ thiết yếu, nhất là đối với công nhân, người lao động và người dân tại những khu vực còn khó khăn. Phát triển đô thị phải đi đôi với bảo vệ môi trường, không đánh đổi sức khỏe của người dân và lợi ích lâu dài của các thế hệ tương lai lấy tăng trưởng trước mắt.

Đặc biệt, trong bức tranh phát triển mới, văn hóa Kinh Bắc được xác định là một nguồn lực quan trọng. Quan họ, tranh dân gian Đông Hồ, các làng nghề, di tích lịch sử - văn hóa và truyền thống hiếu học không chỉ cần được bảo tồn mà còn cần được phát huy trong đời sống đương đại, trở thành nền tảng cho phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa và các ngành công nghiệp sáng tạo. Đây cũng là cách để một thành phố hiện đại vẫn giữ được những giá trị làm nên bản sắc riêng của vùng đất Kinh Bắc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân TP.Bắc Ninh. Ảnh Cổng TTĐT TP.Bắc Ninh.

Cùng với việc công bố Nghị quyết, tại buổi lễ, đại diện Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương công bố quyết định của Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP. Bắc Ninh vì những thành tích xuất sắc trong phát triển kinh tế - xã hội, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trao Nghị quyết của Quốc hội và Huân chương cho địa phương.

Từ ngày 20/9, thành phố Bắc Ninh chính thức bước vào đời sống hành chính của cả nước. Nhưng đằng sau sự thay đổi về mô hình hành chính là một yêu cầu lớn hơn: chuyển những lợi thế đã được tích lũy về công nghiệp, vị trí địa lý, nguồn nhân lực và văn hóa thành động lực cho một giai đoạn phát triển mới.

Với Bắc Ninh, chặng đường phía trước không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng hay quy mô kinh tế. Đó còn là khả năng xây dựng một không gian phát triển hài hòa, trong đó công nghiệp hiện đại gắn với năng lực nội sinh, đô thị hóa đi cùng chất lượng sống, tăng trưởng song hành với bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế không tách rời việc gìn giữ bản sắc văn hóa Kinh Bắc. Đây chính là những yêu cầu đặt ra khi Bắc Ninh chính thức mang trên mình vị thế mới của một thành phố trực thuộc Trung ương.