Bắc Ninh: Chú trọng bồi dưỡng học sinh giỏi quốc gia

Sức hút tài năng từ cơ chế đặc thù

Trung tuần tháng 9/2026, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức kỳ thi tuyển chọn các đội tuyển của tỉnh tham dự Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia năm học 2026-2027 (diễn ra cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027). Kỳ thi thu hút 582 học sinh xuất sắc đến từ 19 trường trung học phổ thông, đông nhất từ trước tới nay. Thí sinh dự thi 13 môn gồm: Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, Tiếng Anh, Tiếng Trung, Tiếng Nhật, Tiếng Hàn và Tiếng Pháp.

Giờ học của đội tuyển thi chọn học sinh giỏi quốc gia môn Ngữ văn năm học 2026-2027 của Trường Trung học phổ thông Chuyên Bắc Ninh.

Theo kế hoạch, từ số thí sinh dự thi, Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ tuyển chọn tối đa 20 học sinh cho mỗi đội tuyển. Riêng Vật lý và Sinh học, theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo thì mỗi đội được lựa chọn thêm 2 học sinh do trong năm học 2025-2026 có học sinh đạt giải quốc tế. Được biết, 100% học sinh được tuyển chọn thi quốc gia năm học này đều thuộc hai trường Trung học phổ thông Chuyên Bắc Ninh và Trung học phổ thông Chuyên Bắc Giang.

"Ngay trong tháng 10, Sở sẽ chỉ đạo hai trường chuyên phối hợp chặt chẽ giữa ban giám hiệu, các tổ chuyên môn và các đội tuyển, tập trung nguồn lực cao nhất cho công tác bồi dưỡng học sinh giỏi quốc gia" - Đồng chí Nguyễn Hữu Bình, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Ninh.

Số lượng thí sinh tham dự đông vừa thể hiện nguồn tuyển dồi dào, vừa phản ánh sức hút từ cơ chế đặc thù vượt trội của thành phố. Theo thầy Trần Duy Phương, Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Chuyên Bắc Giang, chính sách đặc thù dành cho giáo viên, học sinh các trường chuyên, trường trọng điểm đã tạo động lực để thầy và trò tiếp tục nỗ lực, hướng tới những mục tiêu cao hơn. Cụ thể là Nghị quyết số 98/2025/NQ-HĐND, có hiệu lực từ tháng 1/2026 với nhiều chính sách đặc thù vượt trội, được xây dựng trên cơ sở kế thừa những chính sách đã triển khai hiệu quả tại tỉnh Bắc Ninh và tỉnh Bắc Giang trước đây, trong đó có Nghị quyết số 02/2021/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Bắc Ninh và Nghị quyết số 39/2023/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Bắc Giang.

Nghị quyết 98 được kỳ vọng tiếp tục tạo động lực để đội ngũ giáo viên và học sinh trường chuyên phát huy năng lực, không ngừng chinh phục những đỉnh cao mới. Tuy nhiên, theo thầy Trần Duy Phương, quyền lợi phải gắn với trách nhiệm. Cùng với việc lựa chọn những học sinh có năng lực nổi trội, hai trường chuyên phải chú trọng tuyển chọn giáo viên có chuyên môn vững, giàu kinh nghiệm và năng lực tốt để tham gia bồi dưỡng đội tuyển. Qua đó từng bước xây dựng đội ngũ bồi dưỡng đồng đều, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của giáo dục mũi nhọn.

Theo kế hoạch, trước ngày 10/10, Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Ninh phải hoàn thành việc tuyển chọn các đội tuyển. Trên cơ sở đề xuất của lãnh đạo hai trường chuyên, công tác ôn luyện sẽ được triển khai theo lộ trình cụ thể, bài bản, tập trung cao nhất cho từng môn thi và từng nhóm học sinh.

Đổi mới phương thức bồi dưỡng

Những kết quả đạt được trong năm học 2025-2026, là nền tảng quan trọng để ngành Giáo dục Bắc Ninh tiếp tục đặt mục tiêu cao hơn. Tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia năm học trước, học sinh Bắc Ninh đạt thành tích nổi bật với 174/237 thí sinh đạt giải, gồm 10 giải Nhất, 58 giải Nhì, 52 giải Ba và 54 giải Khuyến khích, xếp thứ 6 toàn quốc về số lượng giải.

Giờ thực hành môn Vật lý tại Trường Trung học phổ thông Chuyên Bắc Giang.

Tại các kỳ thi Olympic khu vực và quốc tế, Bắc Ninh có 6 lượt học sinh đạt giải, gồm 3 giải quốc tế (1 Huy chương Vàng, 2 Huy chương Bạc) và 3 giải khu vực (3 Huy chương Bạc), đứng thứ 2 toàn quốc sau Hà Nội. Kết quả này cho thấy chất lượng giáo dục mũi nhọn thành phố tiếp tục được duy trì và có bước phát triển ngay trong năm đầu thực hiện mô hình sau sáp nhập.

Thầy Ong Thế Hùng, giáo viên Vật lý, Trường Trung học phổ thông Chuyên Bắc Giang chia sẻ: “Quá trình ôn luyện năm học vừa qua đã bộc lộ những vấn đề cần khắc phục, vì học sinh hai trường phải di chuyển qua lại liên tục trong ngày giữa phường Kinh Bắc và phường Bắc Giang, với tổng quãng đường gần 50 km. Điều này ảnh hưởng đến sức khỏe, thời gian học tập của học sinh; trong khi phương pháp, phong cách giảng dạy của giáo viên hai trường cũng có những điểm khác biệt trong bồi dưỡng đội tuyển”.

Từ bất cập đó, năm học 2026-2027, hai trường đã chủ động xây dựng phương án tổ chức ôn luyện theo hướng khoa học, linh hoạt hơn. Việc bồi dưỡng vẫn được triển khai tại cả hai địa điểm nhưng hạn chế tối đa việc học sinh phải di chuyển trong ngày. Theo kế hoạch, học sinh sẽ tập trung ôn luyện từ 3 ngày đến 1 tuần tại một trong hai trường, sau đó luân phiên sang địa điểm còn lại khi cần thiết.

Cùng đó, hai trường tiếp tục ưu tiên lựa chọn giáo viên xuất sắc tham gia bồi dưỡng đội tuyển; đồng thời bố trí điều kiện học tập, sinh hoạt tốt nhất cho học sinh trong những đợt ôn luyện tập trung. Cách làm này vừa góp phần nâng cao hiệu quả chuyên môn, vừa giúp học sinh có tâm thế ổn định, dành nhiều thời gian hơn cho học tập và rèn luyện.

Hướng tới những thành tích mới

Trên nền tảng kết quả đạt được, Trường Trung học phổ thông Chuyên Bắc Ninh và Trường Trung học phổ thông Chuyên Bắc Giang đều đặt mục tiêu tiếp tục nâng cao chất lượng các đội tuyển, phấn đấu đạt và vượt thành tích năm học 2025-2026 cả về số lượng và chất lượng giải. Đặc biệt, trên cơ sở phân tích kỹ các điều kiện và nhân tố, cả hai trường đều mạnh dạn đặt mục tiêu có học sinh đạt giải tại các kỳ thi Olympic khu vực và quốc tế năm 2027.

Buổi ôn thi tiền đội tuyển quốc gia môn Hoá học tại Trường Trung học phổ thông Chuyên Bắc Ninh.

Để hiện thực hóa mục tiêu, tuyển chọn đúng người, bồi dưỡng đúng hướng và phát huy tốt nhất năng lực của từng học sinh được xác định là khâu then chốt. Cùng với đó là yêu cầu huy động hiệu quả các nguồn lực, nhất là đội ngũ giáo viên giỏi, giàu kinh nghiệm; tăng cường phối hợp giữa ban giám hiệu, tổ chuyên môn và giáo viên phụ trách từng đội tuyển.

Đồng chí Nguyễn Hữu Bình, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Ninh cho biết, thông qua kỳ thi, ngành đã lựa chọn những học sinh tiêu biểu nhất vào các đội tuyển. Ngay trong tháng 10, Sở sẽ chỉ đạo hai trường chuyên phối hợp chặt chẽ giữa ban giám hiệu, các tổ chuyên môn và đội tuyển, tập trung nguồn lực cao nhất cho công tác bồi dưỡng học sinh.

Từ tuyển chọn học sinh có năng lực nổi trội đến xây dựng đội ngũ giáo viên bồi dưỡng chất lượng cao; từ đổi mới phương thức ôn luyện đến chăm lo tốt hơn điều kiện học tập, sinh hoạt cho học sinh, Bắc Ninh đang từng bước hoàn thiện quy trình phát hiện và bồi dưỡng nhân tài theo hướng bài bản, lâu dài.

“Đây không chỉ là sự chuẩn bị cho một kỳ thi mà còn là bước đi quan trọng trong xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, tiếp tục phát huy truyền thống hiếu học, nâng tầm vị thế thành phố Bắc Ninh trên bản đồ giáo dục mũi nhọn và đại trà của cả nước”, đồng chí Nguyễn Hữu Bình nhấn mạnh.