Bắc Ninh: Hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối vùng, thúc đẩy logistics đa phương thức

Cùng với hệ thống cảng cạn và trung tâm logistics, những cây cầu mới, tuyến đường chiến lược đang từng bước hình thành mạng lưới vận tải đa phương thức, rút ngắn khoảng cách từ nhà máy đến cảng biển, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế công nghiệp.

Tạo lợi thế mới cho doanh nghiệp

Những ngày đầu tháng 8, nhiều đoàn xe tải, xe container nối đuôi nhau qua cầu Đồng Việt hướng về thành phố Hải Phòng. Cây cầu đã mở thêm một tuyến kết nối mới giữa tỉnh Bắc Ninh với khu vực cảng biển lớn nhất miền Bắc, tạo điều kiện để doanh nghiệp khu vực phía Đông tỉnh chủ động hơn trong vận tải vật liệu, linh kiện và hàng hóa xuất khẩu.

Bốc xếp hàng hóa tại Cảng cạn Sowatco Tri Phương, xã Đại Đồng.

Trước khi cầu Đồng Việt đưa vào khai thác, phương tiện từ các khu công nghiệp phía Đông tỉnh đi Hải Phòng chủ yếu theo Quốc lộ 18 và các tuyến kết nối trung gian, phụ thuộc vào một số trục giao thông chính. Khi lưu lượng xe container tăng nhanh, nguy cơ ùn tắc ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi cung ứng của doanh nghiệp.

Theo đại diện Công ty trách nhiệm hữu hạn Goertek Vina, Khu công nghiệp Quế Võ I, việc mở rộng các hướng kết nối với cảng biển Hải Phòng giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong phương án vận chuyển, giảm ùn tắc và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Trong khi cầu Đồng Việt tạo thêm hướng kết nối mới với khu vực cảng biển Hải Phòng, cầu Như Nguyệt mở rộng trên Quốc lộ 1 lại giữ vai trò tháo gỡ điểm nghẽn tại cửa ngõ giao thông quan trọng của tỉnh. Công trình có ý nghĩa đặc biệt đối với các khu công nghiệp tập trung như Yên Phong, Quế Võ, Tiên Sơn, nơi có mật độ phương tiện vận tải hàng hóa rất lớn. Trước khi được mở rộng, cầu Như Nguyệt thường xuyên quá tải, ảnh hưởng đến hoạt động vận chuyển vật liệu và hàng hóa xuất nhập khẩu của doanh nghiệp. Sau khi hoàn thành, công trình giúp lưu thông thuận lợi hơn theo các hướng Hà Nội, Lạng Sơn, đồng thời kết nối nhanh với các tuyến cao tốc đi Hải Phòng, Quảng Ninh.

Từ những công trình đã đưa vào khai thác, tỉnh đang tập trung triển khai các dự án giao thông chiến lược nhằm hoàn thiện mạng lưới kết nối. Trong đó, đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội, đoạn qua địa bàn tỉnh dài hơn 33 km, tổng mức đầu tư khoảng 2.300 tỷ đồng. Tuyến đường dự kiến hoàn thành tháng 5/2027 mở thêm hành lang vận tải liên vùng, kết nối trực tiếp tỉnh Bắc Ninh với thành phố Hà Nội, tỉnh Hưng Yên và mạng lưới cao tốc quốc gia, qua đó rút ngắn thời gian lưu thông hàng hóa, giảm áp lực cho các tuyến quốc lộ hiện hữu và tạo động lực phát triển logistics vùng.

Hình thành chuỗi logistics hiện đại

Theo ông Nguyễn Quốc Ân, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, định hướng phát triển giao thông của tỉnh không chỉ tập trung mở rộng các tuyến đường mà hướng tới hình thành mạng lưới vận tải phục vụ trực tiếp cho sản xuất công nghiệp, ưu tiên các tuyến kết nối khu công nghiệp, cảng cạn, trung tâm logistics và Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Theo quy hoạch, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được định hướng phát triển vận tải hàng hóa, tạo thêm cửa ngõ giao thương quốc tế, nâng cao năng lực kết nối của tỉnh với các trung tâm kinh tế trong và ngoài nước.

Định hướng phát triển giao thông của tỉnh không chỉ tập trung mở rộng các tuyến đường mà hướng tới hình thành mạng lưới vận tải phục vụ trực tiếp cho sản xuất công nghiệp, ưu tiên các tuyến kết nối khu công nghiệp, cảng cạn, trung tâm logistics và Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

Tỉnh Bắc Ninh là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của cả nước, quy mô sản xuất của doanh nghiệp ngày càng mở rộng đòi hỏi hệ thống logistics phải phát triển theo hướng hiện đại, kết nối thông suốt. Thông qua các cảng cạn, hàng hóa được tập kết, làm thủ tục hải quan trước khi vận chuyển đến cảng biển hoặc sân bay, góp phần rút ngắn thời gian, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Mắt xích quan trọng của chuỗi logistics tỉnh là Cảng cạn Tân Cảng Quế Võ, xã Phù Lãng. Nằm trên hành lang Quốc lộ 18 và kết nối thuận lợi với hệ thống đường thủy nội địa, cảng cạn này là điểm tập kết hàng hóa và thực hiện thủ tục hải quan cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh. Hiện Cảng cạn Tân Cảng Quế Võ cung cấp dịch vụ logistics cho hơn 40 doanh nghiệp, từng bước khẳng định vai trò đầu mối trung chuyển hàng hóa của khu vực. Năm nay, đơn vị phấn đấu đạt doanh thu khoảng 100 tỷ đồng.

Tương tự, Cảng cạn Sowatco Tri Phương, xã Đại Đồng cũng đang phát huy vai trò là điểm trung chuyển hàng hóa quan trọng nhờ lợi thế kết nối giữa đường bộ và đường thủy trên tuyến sông Đuống. Cảng hiện phục vụ nhu cầu vận chuyển của nhiều doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực điện tử, cơ khí và sản xuất công nghiệp. Theo ông Nguyễn Văn Công, Trưởng bộ phận khai thác Cảng cạn Sowatco Tri Phương, 7 tháng năm nay, sản lượng hàng hóa thông qua cảng đạt khoảng 41 nghìn TEU, tăng khoảng 5% so với cùng kỳ năm trước.

Bên cạnh các cảng cạn, trong không gian phát triển mới của vùng, các trung tâm logistics quy mô lớn cũng góp phần bổ sung năng lực trung chuyển và phân phối hàng hóa. Điển hình là Trung tâm Logistics quốc tế Bắc Giang, phường Tiền Phong được quy hoạch trên trục giao thông quan trọng kết nối tỉnh Bắc Ninh với Thủ đô Hà Nội, thành phố Hải Phòng và các địa phương trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Thực tế, hiệu quả của logistics không nằm ở từng công trình riêng lẻ mà ở khả năng liên kết đồng bộ giữa nhà máy, cảng cạn, trung tâm phân phối và các tuyến vận tải. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả lợi thế của hệ thống hạ tầng mới, tỉnh tiếp tục hoàn thiện mạng lưới kết nối giữa khu sản xuất với các trung tâm logistics, mở rộng dịch vụ logistics, ứng dụng công nghệ trong quản lý vận tải và nâng cao tỷ lệ sử dụng các phương thức vận tải ngoài đường bộ.

Những cây cầu mới, tuyến đường chiến lược, cảng cạn và trung tâm logistics đang từng bước kết nối thành một mạng lưới thống nhất. Đây cũng là nền tảng quan trọng để tỉnh nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư chất lượng cao, từng bước khẳng định vai trò trung tâm công nghiệp - logistics của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.