Bắc Ninh: Linh hoạt điều hành, nâng chất lượng dạy và học sau tinh gọn

Nắm bắt, tháo gỡ khó khăn

Sau sắp xếp, thành phố Bắc Ninh còn 567 trường công lập từ cấp mầm non đến trung học phổ thông, giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Theo đánh giá bước đầu của Sở Giáo dục và Đào tạo, các trường học vận hành theo mô hình mới đã hình thành hệ thống quản trị thống nhất, linh hoạt xử lý đặc thù của từng phân hiệu, điểm trường, mọi học sinh đều được bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục. Thế nhưng, quá trình vận hành vẫn phát sinh một số khó khăn cần tháo gỡ như: Công tác quản lý các phân hiệu, cơ sở vật chất, trang thiết bị giảng dạy chưa đồng bộ giữa các phân hiệu, điểm trường dẫn đến nhiều trường không đạt chuẩn quốc gia, nhất là chuẩn mức độ 2.

Trường Trung học cơ sở Nguyễn Văn Cừ (phường Phù Khê) được sáp nhập từ 2 trường trung học cơ sở Nguyễn Văn Cừ và Châu Khê.

Mô hình trường lớn, cán bộ quản lý phụ trách nhiều mảng công việc. Nhiều trường học ở khu vực đô thị, xung quanh khu công nghiệp đối mặt với tình trạng quá đông học sinh, tỷ lệ sĩ số học sinh/lớp giữa các phân hiệu không đồng đều. Vì vậy, sau sắp xếp mạng lưới trường học, yêu cầu đặt ra không chỉ ổn định bộ máy mà còn phải tháo gỡ bất cập, vướng mắc để nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập.

Được hình thành trên cơ sở hợp nhất 2 trường trung học cơ sở Mai Trung và Hùng Sơn, Trường Trung học cơ sở Hợp Thịnh số 2 (xã Hợp Thịnh) có quy mô 44 lớp với hơn 1,9 nghìn học sinh. Ngay sau khi hợp nhất, nhà trường đã xác định rõ từng nhiệm vụ phải triển khai, trong đó trọng tâm là gắn kết tập thể sư phạm trường chính với phân hiệu thống nhất, đoàn kết, quyết tâm đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong giai đoạn mới.

Thầy giáo Phan Thế Hà, Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ: “Thời điểm này, nhà trường tập trung cao tháo gỡ những vướng mắc liên quan đến chênh lệch về điều kiện dạy học giữa các phân hiệu, cơ sở vật chất, hạ tầng giáo dục, trang thiết bị giảng dạy bảo đảm đồng bộ để triển khai nhiệm vụ năm học. Đối với những bộ môn thiếu giáo viên, nhất là môn Khoa học tự nhiên, trong thời gian chưa tuyển được giáo viên hợp đồng, nhà trường điều tiết nhân lực giữa hai phân hiệu bảo đảm cân đối các tiết dạy”.

Sau sắp xếp mạng lưới trường học, yêu cầu đặt ra không chỉ ổn định bộ máy mà còn phải tháo gỡ bất cập, vướng mắc để nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập.

Khu vực miền núi, sau sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục nhiều trường có khoảng cách giữa các phân hiệu, điểm trường xa nhau. Nhiều trường chưa có các phòng chức năng để tổ chức các hội nghị tập trung khi nhà trường vận hành quy mô lớn, thiếu giáo viên, nhất là giáo viên Tiếng Anh, Tin học, chưa cân đối cơ cấu giáo viên bộ môn giữa trường chính với các phân hiệu, điểm trường. Điểm khác biệt, sau sắp xếp, các trường vùng xuôi thừa nhân viên (y tế, thư viện) thì nhiều trường miền núi vẫn thiếu đội ngũ này. Nguyên nhân là do ở vùng khó khăn nhưng nhóm đối tượng này không thuộc diện hưởng chính sách hỗ trợ đặc thù, thu nhập thấp nên chưa thu hút được nhân lực.

Thuộc vùng hồ Cấm Sơn, phần đông là con em đồng bào dân tộc thiểu số, năm học 2026 -2027, Trường Tiểu học Sơn Hải có 1 trường chính, 1 phân hiệu và 8 điểm trường với gần 800 học sinh. Thầy Nông Xuân Huỳnh, Hiệu trưởng chia sẻ: “Sau sắp xếp, hoạt động dạy và học của nhà trường được duy trì ổn định, bảo đảm quyền học tập của học sinh. Tuy nhiên, trường quy mô lớn cũng khiến công tác quản lý đối diện với nhiều thách thức. Do có phân hiệu chưa đạt chuẩn quốc gia nên trường cũng chưa đạt chuẩn quốc gia. Các phân hiệu, điểm trường nằm phân tán, số học sinh giữa các phân hiệu, điểm trường không đồng đều. Một số điểm trường có rất ít học sinh như: Đồng Mậm (28 học sinh), Đồng Chùa (25 em), Na Hem (23 em)”.

Thực tế trong quá trình vận hành mô hình mới, không chỉ Trường Tiểu học Sơn Hải mà nhiều trường học ở miền núi, vùng khó khăn có nhiều phân hiệu, điểm trường đề nghị chuyển đổi thành mô hình trường phổ thông dân tộc bán trú, nội trú để thuận lợi trong việc quản lý, điều hành, đồng thời học sinh được học tập, sinh hoạt thuận lợi hơn.

Đồng bộ các giải pháp

Ông Tạ Việt Hùng, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: “Việc sắp xếp lại các cơ sở giáo dục là công cuộc thay đổi lớn song ngành đã chủ động khắc phục khó khăn, bảo đảm hoạt động dạy và học ổn định, không để việc sắp xếp ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục và quyền lợi học tập của học sinh. Để kịp thời nắm bắt, tháo gỡ khó khăn, dịp này, Sở Giáo dục và Đào tạo thành lập 4 đoàn công tác làm việc với các xã, phường và cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố”.

Cô và trò Trường Trung học cơ sở Tiên Lục số 1 (xã Tiên Lục) trong giờ học.

Thời gian tới, ngành tập trung rà soát đội ngũ, cơ cấu bộ môn trên toàn thành phố để tiếp tục bố trí cân đối đội ngũ, không để xảy ra tình trạng thừa, thiếu cục bộ giáo viên ở từng môn học. Trong đó sẽ điều động giáo viên Tiếng Anh, Tin học tăng cường cho các trường khu vực miền núi, vùng khó khăn để từng bước nâng cao chất lượng giảng dạy các môn học này ở “vùng lõm” trong bối cảnh hội nhập quốc tế, phát triển khoa học, công nghệ mạnh mẽ. Đồng thời, tới đây, Sở sẽ tổ chức xét tuyển giáo viên và nhân viên trường học năm 2026.

Địa phương tiếp tục ưu tiên nguồn lực cho giáo dục, chủ động bố trí kinh phí đầu tư cơ sở vật chất, mua sắm thiết bị giảng dạy đồng bộ giữa các phân hiệu, điểm trường. Trong đó, các xã, phường rà soát kế hoạch phát triển trường lớp gắn với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Bắc Ninh; chú trọng đánh giá về gia tăng dân số cơ học, nhất là ở vùng đô thị, khu công nghiệp. Ông Hoàng Công Bộ, Bí thư Đảng ủy xã Xuân Cẩm cho biết: “Đảng ủy xã chỉ đạo thực hiện đầu tư xây dựng cơ sở vật chất cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập giai đoạn 2026-2030. Trong đó tập trung cao xây dựng đồng bộ hạ tầng phòng học, phòng chức năng cho các trường chính, phân hiệu bảo đảm điều kiện học tập tốt nhất cho con em địa phương sau sắp xếp trường học”.

Để mô hình trường học mới phát huy hiệu quả, Ban Giám hiệu các nhà trường cần phát huy vai trò chỉ đạo, phân cấp, phân quyền cho hiệu trưởng, hiệu phó ở từng phân hiệu, điểm trường để bộ máy hoạt động nhịp nhàng, linh hoạt, thông suốt, hiệu quả. Đồng thời, chú trọng đổi mới phương pháp giáo dục, kết hợp hài hòa giữa kiến thức, kỹ năng sống, năng lực ngoại ngữ, tư duy sáng tạo và giáo dục đạo đức; đồng hành với phụ huynh trong từng bước trưởng thành của học sinh, xây dựng nền móng vững chắc để học sinh tự tin khẳng định bản thân trong tương lai.