Bắc Ninh: Mở không gian phát triển mới, hiện thực hóa khát vọng đô thị Trung ương

Sau khi nghe báo cáo của các đơn vị chức năng về tình hình phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm và nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 hội nghị do UBND tỉnh Bắc Ninh tổ chức ngày 9/7, đồng chí Mai Sơn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh, nhấn mạnh hai định hướng chiến lược của địa phương trong giai đoạn tới: tập trung đẩy nhanh tiến độ xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình gắn với khu kinh tế tự do, đồng thời quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu đưa Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Đây không chỉ là những nhiệm vụ trọng tâm trước mắt mà còn mở ra không gian phát triển mới, tạo động lực để Bắc Ninh bứt phá trong giai đoạn tiếp theo. Nếu hệ thống các khu công nghiệp đã tạo nền tảng đưa Bắc Ninh trở thành trung tâm sản xuất công nghiệp, điện tử hàng đầu cả nước, thì Cảng hàng không quốc tế Gia Bình cùng khu kinh tế tự do được kỳ vọng sẽ tạo sức bật cho các lĩnh vực logistics, thương mại, dịch vụ, công nghệ cao và các ngành kinh tế có giá trị gia tăng lớn.

Song hành với đó, việc đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông phục vụ Hội nghị APEC 2027 không chỉ đáp ứng yêu cầu của một sự kiện đối ngoại quan trọng, mà còn góp phần nâng cao năng lực kết nối vùng, mở rộng không gian phát triển, thu hút đầu tư và nâng cao vị thế của Bắc Ninh trong tiến trình Hội nhập quốc tế.

Tuy nhiên, mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ được đo bằng quy mô kinh tế hay tốc độ tăng trưởng, mà còn phụ thuộc vào chất lượng đô thị, hiệu quả quản trị, nguồn nhân lực và môi trường sống. Một đô thị hiện đại không chỉ cần những công trình quy mô lớn mà còn phải giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa làm nên bản sắc riêng.

Ông Mai Sơn, Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh, Chủ trì hội nghị.

Sáu tháng đầu năm 2026, Bắc Ninh tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những địa phương phát triển năng động hàng đầu cả nước với nhiều chỉ tiêu kinh tế - xã hội đạt kết quả tích cực. Tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 10,56%, đứng thứ 6 cả nước và thuộc nhóm 9 địa phương có mức tăng trưởng hai con số. Thu ngân sách nhà nước đạt hơn 54,1 nghìn tỷ đồng, bằng 74,8% dự toán và tăng 30,2% so với cùng kỳ; chỉ số sản xuất công nghiệp ước đạt 1,6 triệu tỷ đồng, tăng hơn 16%; thu hút đầu tư nước ngoài đạt gần 10 tỷ USD vốn đầu tư quy đổi, đứng thứ 4 cả nước; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt hơn 106 tỷ USD, tiếp tục thuộc nhóm hai địa phương dẫn đầu cả nước. Những con số này phản ánh năng lực sản xuất, sức cạnh tranh và khả năng duy trì đà tăng trưởng của Bắc Ninh trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn còn nhiều biến động.

Thành quả đạt được tiếp tục khẳng định vai trò của Bắc Ninh là một trong những trung tâm công nghiệp, sản xuất điện tử và công nghệ cao hàng đầu Việt Nam. Các khu công nghiệp như Yên Phong, Quế Võ, VSIP, Đại Đồng - Hoàn Sơn tiếp tục phát huy hiệu quả, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm và thu hút mạnh mẽ dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, trong giai đoạn phát triển mới, lợi thế cạnh tranh của địa phương không còn chỉ được đo bằng quy mô sản xuất, quỹ đất công nghiệp hay số lượng dự án đầu tư. Chất lượng quản trị, hiệu quả cải cách hành chính, mức độ thuận lợi của môi trường đầu tư, năng lực chuyển đổi số và khả năng đồng hành cùng doanh nghiệp mới là những yếu tố quyết định sức cạnh tranh và khả năng phát triển bền vững.

Những chuyển động trong công tác điều hành thời gian qua cho thấy Bắc Ninh đang từng bước củng cố những nền tảng đó. Từ việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh đến thúc đẩy chuyển đổi số, tỉnh đang hướng tới mục tiêu phát triển nhanh nhưng phải hiệu quả, bền vững và có chiều sâu. Song song với đó, tốc độ phát triển cao cũng đặt ra những yêu cầu mới về quy hoạch đô thị, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, bảo vệ môi trường và hài hòa giữa phát triển công nghiệp với gìn giữ bản sắc văn hóa.

Điều đáng ghi nhận là những thành quả tăng trưởng kinh tế đang từng bước được chuyển hóa thành nguồn lực đầu tư cho hạ tầng, giáo dục, y tế, an sinh xã hội và hệ thống thiết chế văn hóa, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Đây cũng là nền tảng để Bắc Ninh tiếp tục bảo tồn và phát huy những giá trị đặc sắc của vùng đất Kinh Bắc như dân ca Quan họ, tranh dân gian Đông Hồ, hệ thống di tích lịch sử, lễ hội truyền thống và các làng nghề.

Trong chiến lược phát triển mới, văn hóa không chỉ là giá trị cần gìn giữ mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng. Một môi trường văn hóa giàu bản sắc sẽ góp phần xây dựng thương hiệu địa phương, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao chất lượng sống và gia tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư. Vì vậy, phát triển kinh tế và phát huy giá trị văn hóa không phải là hai mục tiêu tách rời mà là hai trụ cột bổ trợ cho nhau. Kinh tế tạo nguồn lực vật chất cho phát triển, còn văn hóa tạo nên bản sắc, chiều sâu và sức mạnh mềm của địa phương. Chính sự kết hợp giữa một nền công nghiệp hiện đại với nền tảng văn hóa Kinh Bắc giàu truyền thống sẽ tạo động lực để Bắc Ninh phát triển nhanh, bền vững và hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Phối cảnh sân bay Gia Bình.

Đối với Bắc Ninh, văn hóa Kinh Bắc chính là nguồn lực nội sinh đặc biệt. Việc bảo tồn và phát huy dân ca Quan họ, tranh dân gian Đông Hồ, hệ thống di tích lịch sử, lễ hội truyền thống và các làng nghề không chỉ là gìn giữ di sản, mà còn tạo dựng lợi thế cạnh tranh, góp phần nâng cao sức hấp dẫn của địa phương trong quá trình phát triển.

Bắc Ninh đang đứng trước thời cơ để bước vào một giai đoạn phát triển mới. Trong tương lai, địa phương không chỉ được nhận diện bởi những khu công nghiệp hiện đại, hạ tầng đồng bộ hay các dự án tầm vóc quốc tế, mà còn bởi khả năng kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và phát huy giá trị văn hóa Kinh Bắc. Đó sẽ là nền tảng quan trọng để Bắc Ninh hiện thực hóa khát vọng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương theo hướng phát triển nhanh, bền vững và giàu bản sắc.