Bắc Ninh phát triển công dân số, xây dựng đô thị thông minh

Nhiều mô hình hiệu quả

Giữa tháng 9 vừa qua, tổ dân phố Cô Mễ được lựa chọn triển khai mô hình “Điểm hỗ trợ thực hiện dịch vụ công trực tuyến tại khu dân cư” đầu tiên của phường Vũ Ninh. Tại đây, các thành viên tổ công nghệ số cộng đồng thường trực để người dân có thể tìm kiếm sự hỗ trợ lúc cần cài đặt, thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến thay vì phải đến Trung tâm Phục vụ Hành chính công phường trong giờ hành chính. Bà Cao Ngọc Lan, 68 tuổi, người dân tổ dân phố Cô Mễ cho biết: “Lúc biết thông tin nộp đảng phí theo hình thức mới tôi khá hoang mang vì chưa biết cách thức thực hiện. Đến đây, tôi được các cháu hỗ trợ làm thủ tục kê khai, chỉ chờ vài phút để bí thư chi bộ phê duyệt và nộp đảng phí ngay trên điện thoại nên thấy rất thuận tiện, đỡ tốn công đi lại”.

Tổ công nghệ số cộng đồng Cô Mễ (phường Vũ Ninh) hướng dẫn đảng viên nộp đảng phí điện tử.

Được biết, tổ dân phố Cô Mễ có khoảng 4.800 nhân khẩu, trong đó, nhiều người cao tuổi, lao động tự do và hộ kinh doanh nhỏ có tâm lý e ngại khi thao tác dịch vụ trên điện thoại thông minh. Để đưa công nghệ đến gần người dân, mô hình “Lớp học số buổi tối” được tổ chức vào những ngày cuối tuần, hướng dẫn người dân cài đặt, sử dụng các ứng dụng thiết yếu như VNeID, nộp thuế, bảo hiểm xã hội và ứng dụng ngân hàng. Bên cạnh cử đội xung kích lưu động đến tận nhà hỗ trợ, tại nhà văn hóa, ứng dụng Trợ lý Nhân dân cũng được triển khai để góp phần giảm 70% thời gian kê khai thủ tục hành chính.

Các hộ kinh doanh, cửa hàng tạp hóa được hướng dẫn tạo mã QR để thanh toán không dùng tiền mặt. Nhóm Zalo kết nối đại diện các hộ gia đình cũng phát huy tác dụng giúp chuyển tải thông báo, chia sẻ cách thực hiện dịch vụ công trực tuyến và tiếp nhận phản ánh từ cơ sở… Bà Nguyễn Thị Hương, Tổ trưởng tổ dân phố Cô Mễ chia sẻ: “Nhận thấy người dân có lịch sinh hoạt, lao động khác nhau, chúng tôi đã bố trí thêm thời gian hỗ trợ ngoài giờ hành chính và ngày nghỉ. Phương châm “gọi là có, cần là đến” được duy trì nhằm giúp người dân tiếp cận công nghệ một cách dễ hiểu và đúng nhu cầu, từng bước vượt qua rào cản để tham gia môi trường số”.

Hưởng ứng phong trào chuyển đổi số và phát triển các kỹ năng số cho người dân, trên địa bàn thành phố đã xuất hiện nhiều mô hình, cách làm hay như: Tổ dân phố số (phường Nếnh); thôn kiểu mẫu chuyển đổi số (xã Quang Trung); thứ Bảy chuyển đổi số (phường Việt Yên); cẩm nang và nền tảng Từ Sơn số (phường Từ Sơn); chợ dân sinh không dùng tiền mặt (phường Hiệp Hòa); Chatbot Trợ lý ảo Công an xã Tân Yên, Sơn Động… Các mô hình cho thấy vai trò quan trọng của lực lượng tại cơ sở trong việc đưa nền tảng số đến gần người dân, nhất là những nhóm còn hạn chế về kỹ năng công nghệ.

Tạo thuận lợi cho người dân trên môi trường số

Thành phố Bắc Ninh hiện có 1.390 tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 100 nghìn thành viên. Thời gian qua, các tổ công nghệ số cộng đồng tích cực hỗ trợ 872 nghìn lượt người dân cài đặt, sử dụng các tiện ích số; hướng dẫn kích hoạt, sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID cho 2,5 triệu trường hợp và hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến 952 nghìn lượt. Trong số này có 66 nghìn lượt người cao tuổi, người khuyết tật và người có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ.

Việc phát triển công dân số được triển khai đồng bộ với hoàn thiện hạ tầng, dữ liệu và các nền tảng phục vụ. Nhờ các hệ thống liên thông, hơn 2 triệu hồ sơ không phải nộp lại giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu; 437 thủ tục hành chính có thành phần hồ sơ được thay thế bằng dữ liệu. Cùng với đó, 31 thủ tục được đơn giản hóa giúp tiết kiệm thời gian, giảm chi phí tuân thủ hơn 1,59 tỷ đồng. Tỷ lệ nộp hồ sơ thủ tục hành chính trực tuyến đạt 93,58%; tỷ lệ thanh toán trực tuyến đạt 91,03%.

Thành phố Bắc Ninh hiện có 1.390 tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 100 nghìn thành viên. Các tổ công nghệ số cộng đồng đã hỗ trợ 872 nghìn lượt người dân cài đặt, sử dụng các tiện ích số; hướng dẫn kích hoạt, sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID cho 2,5 triệu trường hợp và hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến 952 nghìn lượt.

Cùng với mở rộng tiện ích, công tác bảo đảm an toàn trên môi trường số cũng được đẩy mạnh. Công an thành phố đã tổ chức 4.861 buổi tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật và cảnh báo thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng. Các cuộc thi trực tuyến như “Tìm hiểu pháp luật về an ninh mạng, ứng xử và phòng tránh thông tin giả, các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng”, chương trình kỹ năng số “Người hùng DQ” và “Cùng em vững bước an toàn trên không gian mạng” cũng được triển khai trên nền tảng binhdanhocvuso.gov.vn

Với mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, mỗi người dân trên địa bàn thành phố có danh tính số, phương tiện số, kỹ năng số và tài khoản số, hình thành công dân số theo Kế hoạch số 303/KH-UBND năm 2026 của UBND thành phố, thời gian tới, các sở, ngành, địa phương tập trung đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến sâu rộng nội dung, ý nghĩa của các chủ trương về phát triển công dân số, quyền lợi, trách nhiệm của công dân. Rà soát, tái cấu trúc thủ tục hành chính, làm sạch dữ liệu chuyên ngành, phối hợp kết nối, chia sẻ dữ liệu và hỗ trợ người dân tích hợp 5 nhóm thông tin, giấy tờ cơ bản theo yêu cầu trước ngày 31/10. Các tổ công nghệ số cộng đồng tiếp tục hướng dẫn người dân sử dụng VNeID và thực hiện thủ tục hành chính. Tổ chức Cuộc thi kỹ năng số cho cán bộ, công chức, viên chức thành phố Bắc Ninh năm 2026 nhằm nâng cao nhận thức về chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) và an ninh mạng, các chương trình, đề án trọng điểm của thành phố...

Có thể nói, việc hình thành và phát huy vai trò trung tâm, chủ thể của mỗi người dân trong tiến trình chuyển đổi số là nền tảng quan trọng để Bắc Ninh xây dựng chính quyền số, phát triển xã hội số, hướng tới đô thị thông minh, hiện đại.