Bắc Ninh: Trường nghề bắt nhịp xu hướng việc làm

Tỷ lệ sinh viên có việc làm phù hợp sau tốt nghiệp tăng cao, góp phần cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ mục tiêu phát triển công nghiệp và chuyển đổi số của tỉnh.

Đánh giá thực chất

Là một trong những đơn vị được tỉnh đầu tư xây dựng trở thành trường chất lượng cao, Trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh (phường Võ Cường) lựa chọn hướng đi khác biệt. Đó là nâng chuẩn đầu ra bằng mô hình đào tạo theo tiêu chuẩn Cộng hòa Liên bang Đức. Với định hướng này, sinh viên không chỉ học để hoàn thành chương trình mà phải đạt năng lực nghề nghiệp theo vị trí việc làm.

Giờ thực hành sử dụng rô-bốt của sinh viên Khoa Điện tử công nghiệp, Trường Cao đẳng Công nghệ Việt - Hàn Bắc Giang.

Chuẩn đầu ra của nhà trường tích hợp các yêu cầu về năng lực số, kỹ năng xanh, ngoại ngữ, khả năng sử dụng thiết bị công nghệ hiện đại và tác phong làm việc trong môi trường công nghiệp. Cùng với đó, nhà trường hợp tác với khoảng 60 doanh nghiệp lớn để triển khai mô hình đào tạo “kép”, giúp sinh viên được học tập, thực hành ngay trên dây chuyền sản xuất hiện đại.

Tiến sĩ Vũ Quang Khuê, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Việc tiếp cận chuẩn đào tạo quốc tế không chỉ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mà còn mở ra cơ hội để người học tham gia thị trường lao động trong và ngoài nước. Vì vậy, nhà trường thường xuyên cập nhật các lĩnh vực công nghệ mới như vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, robot công nghiệp… Đây đều là những ngành nghề đang có nhu cầu nhân lực lớn trong các khu công nghiệp của tỉnh và khu vực, tạo lợi thế cạnh tranh cho sinh viên sau khi ra trường”.

Cũng với mục tiêu nâng chuẩn đầu ra, Trường Cao đẳng Công nghệ Việt - Hàn Bắc Giang (phường Bắc Giang) chọn tổ chức các kỳ thi kỹ năng nghề để đánh giá sinh viên trước khi tốt nghiệp, bước vào thị trường lao động. Từ năm 2023 đến nay, trường duy trì thường niên việc tổ chức kỳ thi tay nghề dành cho sinh viên năm cuối.

Em Trương Việt Hoàng, sinh viên năm cuối khoa Hàn chia sẻ: “Tại các kỳ thi này, chúng em phải hoàn thành những sản phẩm hoặc nhiệm vụ kỹ thuật trong thời gian quy định, xử lý các tình huống phát sinh giống môi trường sản xuất thực tế. Bên cạnh đó, đề thi được các thầy cô xây dựng dựa trên khung chuẩn của nghề quốc gia, khu vực, giúp sinh viên tiếp cận sớm với xu hướng việc làm”.

Gắn kết doanh nghiệp, đào tạo sát nhu cầu

Những năm gần đây, giáo dục nghề nghiệp của tỉnh có nhiều chuyển biến tích cực. Giai đoạn 2021 - 2025, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tuyển sinh gần 538 nghìn người, trong đó hơn 455 nghìn người đã tốt nghiệp. Nhiều trường được đầu tư theo hướng chất lượng cao, tăng cường chuyển đổi số, hiện đại hóa trang thiết bị, tiếp nhận chương trình đào tạo tiên tiến và mở rộng hợp tác quốc tế.

Sinh viên Trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh thực hành điện tử công nghiệp theo định hướng tiêu chuẩn Đức.

Một trong những điểm nổi bật là việc gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp. Không ít doanh nghiệp đã tham gia ngay từ khâu xây dựng chương trình đào tạo, góp ý chuẩn đầu ra, hỗ trợ thiết bị, tiếp nhận sinh viên thực tập, cử kỹ sư tham gia giảng dạy, đồng thời, tuyển dụng ngay sau khi người học hoàn thành khóa học.

Toàn tỉnh hiện nay có 101 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp đăng ký hoạt động trên địa bàn. Tổng quy mô tuyển sinh đạt gần 137,8 nghìn người/năm.

Điển hình như Trường Cao đẳng Kỹ thuật công nghiệp phối hợp với Công ty trách nhiệm hữu hạn Newwing Interconnect Technology (Khu công nghiệp Vân Trung) triển khai mô hình đào tạo “50 - 50”, giúp sinh viên tiếp cận môi trường sản xuất thực tế, được hỗ trợ học phí và có cơ hội việc làm ngay sau tốt nghiệp.

Trường Cao đẳng Lý Thái Tổ lựa chọn hướng đi đào tạo gắn với các ngành công nghiệp mũi nhọn như bán dẫn, tự động hóa, robot công nghiệp, logistics và thương mại điện tử; tăng cường ngoại ngữ, hợp tác quốc tế và để doanh nghiệp tham gia xây dựng chương trình đào tạo, qua đó bảo đảm trên 95% sinh viên có việc làm đúng ngành sau khi ra trường.

Còn tại Trường Cao đẳng Viglacera, đầu tư hệ thống xưởng thực hành mô phỏng dây chuyền sản xuất hiện đại; ứng dụng trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số vào giảng dạy, tham chiếu các tiêu chuẩn chất lượng của ASEAN- 4 và G20 để nâng cao chuẩn đầu ra.

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình nâng chuẩn đầu ra cho học sinh, sinh viên các trường nghề còn không ít khó khăn. Trước hết là bài toán tuyển sinh. Mặc dù số lượng người học nghề khá lớn nhưng tỷ lệ học sinh học cao đẳng, trung cấp vẫn còn thấp (chiếm hơn 32% tổng quy mô tuyển sinh).

Ở khối ngoài công lập, nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp vẫn gặp khó khăn về cơ sở vật chất, ảnh hưởng đến khả năng tổ chức thực hành và việc chuẩn hóa kỹ năng nghề cho người học. Những ngành nghề như vi mạch bán dẫn, robot, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, xe điện… liên tục xuất hiện công nghệ mới, đòi hỏi chương trình đào tạo phải thường xuyên cập nhật. Do vậy, nếu chậm đổi mới, chuẩn đầu ra sẽ nhanh chóng lạc hậu so với yêu cầu thực tế của doanh nghiệp.