Bác sĩ phát minh vaccine đầu tiên trên thế giới là ai?

Tác giả: Park Seung-jun

Dược lý học - 9 loại thuốc vĩ đại cứu loài người khỏi bệnh tật

Cuốn sách sẽ kể cho bạn nghe những câu chuyện lôi cuốn về hành trình phát hiện ra thuốc – từ phát hiện tình cờ đến thí nghiệm dũng cảm, từ sai lầm dẫn đến khám phá vĩ đại cho đến khoảnh khắc làm thay đổi lịch sử y học.

Bác sĩ phát minh vaccine đầu tiên trên thế giới là ai?

Sự ra đời của vaccine đầu tiên bắt nguồn từ một quan sát đặc biệt của bác sĩ người Anh Edward Jenner, mở đường cho việc xóa sổ bệnh đậu mùa trên toàn cầu.

Edward Jenne (trái) đã tạo ra vaccine đầu tiên. Ảnh: Britannica.

Bác sĩ người Anh Edward Jenner đóng một vai trò quan trọng trong việc diệt trừ căn bệnh đậu mùa đáng sợ. Một ngày nọ, khi đang tản bộ dọc theo con đường làng, Jenner nghe thấy cô gái vắt sữa nói: "Tôi từng bị đậu bò nên mặt tôi mới bị rỗ, nhưng nghe nói nhờ vậy nên tôi không bị mắc bệnh đậu mùa nữa".

Đầu ông lóe lên một ý tưởng khi nghe câu nói đó. Bệnh đậu bò (đậu mùa bò) là một căn bệnh truyền nhiễm ở bò, tuy có thể lây sang người nhưng mức độ nhẹ hơn nhiều so với bệnh đậu mùa. Các bệnh có thể lây truyền giữa người và động vật như thế này được gọi là zoonosis (bệnh lây từ động vật sang người). Jenner tự hỏi:

"Liệu bệnh đậu bò có bảo vệ con người khỏi bệnh đậu mùa không?"

Ông không ngừng trăn trở và nghiên cứu khả năng này. Đến năm 1796, ông lấy mủ đậu bò, cụ thể là dịch chiết từ lòng bàn tay của một cô gái vắt sữa để đem tiêm cho một cậu bé tám tuổi. Vài ngày sau, cậu bé xuất hiện các triệu chứng nhẹ của bệnh đậu mùa bò rồi nhanh chóng hồi phục.

Sáu tuần sau, Jenner lại tiêm virus đậu mùa vào cậu bé. Thế nhưng, cậu bé không có bất kỳ triệu chứng nào.

Đó là một khoảnh khắc lịch sử của nhân loại khi vaccine lần đầu tiên được ra đời. Phương pháp tiêm vaccine này được gọi là tiêm phòng đậu mùa. Với phát hiện của Jenner, số ca tử vong do bệnh đậu mùa đã giảm đáng kể. Hơn nữa, 50 năm qua không có trường hợp mắc đậu mùa nào được báo cáo trên toàn thế giới, do đó có thể nói căn bệnh truyền nhiễm này xem như đã được xóa sổ hoàn toàn.