Bài 1: Những nỗ lực không ngừng nghỉ

Phối cảnh Trung tâm hành chính mới của Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhân kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn-Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976-2/7/2026), Báo Nhân Dân điện tử giới thiệu loạt bài "Thành phố Hồ Chí Minh khơi thông nguồn lực, gỡ các điểm nghẽn để phát triển". Đây là một lát cắt phản ánh những nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh trong khơi dậy mọi nguồn lực, tạo động lực phát triển mới, thiết thực lập thành tích chào mừng dấu mốc lịch sử trọng đại của thành phố mang tên Bác.

Chỉ trong vài tháng, nhiều công trình, dự án từng được xem là những "điểm nghẽn" kéo dài của Thành phố Hồ Chí Minh đã đồng loạt chuyển động. Dự án chống ngập gần 10.000 tỷ đồng đã tái khởi động sau nhiều năm đình trệ, các khu "đất vàng" bỏ hoang giữa trung tâm được chỉnh trang thành công viên, hàng chục công trình trọng điểm đã khởi công... là kết quả cho thấy nỗ lực không ngừng nghỉ của lãnh đạo thành phố mang tên Bác trong việc khơi thông nguồn lực, tháo gỡ các điểm nghẽn, tạo động lực phát triển.

Dự án giải quyết ngập do triều khu vực Thành phố Hồ Chí Minh có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1) đang tái khởi động với nhiều chuyển động khá tích cực sau thời gian dài đóng băng.

Điển hình nhất là Dự án giải quyết ngập do triều khu vực Thành phố Hồ Chí Minh có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1). Được khởi công từ năm 2016 với tổng vốn đầu tư gần 10.000 tỷ đồng, công trình đã hoàn thành hơn 90% khối lượng xây dựng nhưng phải dừng thi công từ cuối năm 2020 do vướng cơ chế thanh toán quỹ đất theo hợp đồng BT.

Ghi nhận tại các công trường trong đầu tháng 7 cho thấy, hàng trăm kỹ sư, công nhân vẫn miệt mài hoàn thiện những phần việc cuối của công trình. Tại cống Mương Chuối, công trình lớn nhất trong 6 cống ngăn triều chính của Dự án, ông Nguyễn Hữu Mạnh, kỹ sư quản lý thi công cho biết: Công trình đã đạt khoảng 94% khối lượng. Các hạng mục quan trọng như trụ pin, tháp van, âu thuyền, cửa van chính đã hoàn thành.

Sau gần 6 năm đứng im vì vướng mắc về pháp lý, các công trình đã bắt đầu chuyển động lại mang theo những tín hiệu tích cực để công tác chống ngập do triều cho thành phố sớm đạt những mục tiêu đề ra.

Khu đất rộng hơn 4,4ha tại số 1 Lý Thái Tổ, phường Vườn Lài nay trở thành công viên công cộng phục vụ nhu cầu sinh hoạt của người dân thành phố. (Ảnh: THẾ ANH)

Trong lĩnh vực bất động sản, những chuyển động về chính sách cũng khiến nhiều doanh nghiệp phấn khởi. Ông Trương Anh Tuấn, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Tư vấn thương mại dịch vụ địa ốc Hoàng Quân chia sẻ: Là doanh nghiệp nhiều năm phát triển nhà ở xã hội, chúng tôi rất xúc động khi các nghị quyết, chỉ đạo tháo gỡ cho các dự án của Trung ương, Thành phố Hồ Chí Minh được triển khai rất quyết liệt. Doanh nghiệp cảm nhận rõ quyết tâm của Đảng, Nhà nước và thành phố trong việc hỗ trợ thị trường và mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp thay đổi, phục hồi.

Người dân vui chơi, sinh hoạt tại Công viên Lý Thái Tổ. (Ảnh: THẾ ANH)

Theo Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, từ quyết liệt thực hiện chính sách tháo gỡ khó khăn từ Trung ương đến thành phố liên quan lĩnh vực đất đai, dự án, đến nay 838 công trình, dự án gặp khó khăn, vướng mắc đã được gỡ vướng, trong đó 417 dự án đã được xử lý dứt điểm. Kết quả này đã góp phần khơi thông hơn 206.000 tỷ đồng vốn đầu tư xã hội và giải phóng gần 17.000 ha đất bị "đóng băng" suốt nhiều năm qua.

Kết quả này cho thấy những nỗ lực, quyết tâm của bộ, ngành Trung ương cùng chính quyền thành phố đã tập trung tháo gỡ từng nút thắt pháp lý để dự án sớm hoàn thành và đi vào hoạt động.

Trung ương khơi thông, Thành phố quyết liệt

Là đô thị lớn có tốc độ đô thị hóa nhanh, Thành phố Hồ Chí Minh cũng là địa phương tiên phong áp dụng nhiều chủ trương, chính sách mang tính thí điểm của cả nước. Trong đó có các dự án bất động sản, hạ tầng,... với vốn đầu tư hàng trăm nghìn tỷ đồng suốt nhiều năm bị "đóng băng" do cơ chế, chính sách thiếu đồng bộ, hiệu quả.

Nhằm tháo gỡ những khó khăn đó, Đảng, Quốc hội, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách để tháo gỡ. Trong giai đoạn 2024-2026, Trung ương đã ban hành 13 văn bản chỉ đạo đồng bộ, xuyên suốt về tháo gỡ công trình, dự án, khu đất tồn đọng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Có thể kể đến như: Kết luận số 24-KL/TW ngày 13/4/2026 của Bộ Chính trị về tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài; Nghị quyết số 260/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết 98/2023/QH15 ngày 24/6/2023 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh; Nghị quyết số 29/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài;...

Thực hiện các chủ trương, chính sách này, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Kế hoạch số 34/KH-UBND, ngày 7/8/2025 về xử lý vướng mắc cho các công trình, dự án, khu đất tồn đọng, nhất là Chỉ thị 45/CT-UBND về việc khẩn trương tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách, trọng tâm nhằm bảo đảm đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số năm 2026

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Trần Văn Bảy cho biết: Thay vì xử lý từng hồ sơ, vụ việc cụ thể, Thành phố thành lập nhiều tổ công tác chuyên trách như Tổ công tác 2215, Tổ công tác 5324 và các tổ công tác về đầu tư công, đầu tư PPP, đầu tư nước ngoài nhằm trực tiếp theo dõi từng nhóm dự án.

Ủy ban nhân dân Thành phố cũng phân công cụ thể, gắn trách nhiệm người đứng đầu tại các Sở, Ban ngành và địa phương với kết quả rà soát, kết quả xử lý các công trình, dự án, khu đất tồn đọng, khó khăn, vướng mắc.

Đồng thời xác định: Công tác này là nhiệm vụ trọng tâm cần ưu tiên tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xử lý nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và thu hút đầu tư.

Việc thay đổi phương thức điều hành theo hướng nhận diện các nhóm vướng mắc mang tính hệ thống này đã xây dựng hiệu quả cơ chế để giải quyết đồng thời cho nhiều dự án. Cách tiếp cận này giúp rút ngắn thời gian xử lý, đồng thời tạo sự thống nhất giữa các sở, ngành trong quá trình thực thi.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được đánh giá: Sau hơn một năm triển khai quyết liệt, thành phố cơ bản đã hoàn thành việc rà soát, tháo gỡ khó khăn cho các dự án. Quan trọng hơn, từ thực tiễn của thành phố, Trung ương đã ban hành nhiều nghị quyết, kết luận quan trọng, mở ra cơ chế đột phá để xử lý các dự án tồn đọng.

Phối cảnh dự án quảng trường trung tâm và trung tâm hành chính Thành phố Hồ Chí Minh nhìn từ trên cao.

Đồng chí Nguyễn Văn Được nhấn mạnh: “Đây là những tiền đề, nền tảng thể chế để giải căn bệnh không dám làm trong thời gian qua, là bệ phóng để tháo gỡ toàn bộ dự án trong năm 2026, góp phần vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của Thành phố Hồ Chí Minh”.

Các đại biểu nhấn nút khởi công các dự án tại điểm cầu Bến Nhà Rồng hồi tháng 4/2026. (Ảnh: TRỌNG ANH)

Trong không gian đô thị mới sau hợp nhất, việc khơi thông hàng trăm dự án không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là phép thử về năng lực điều hành của chính quyền đô thị mới, nơi tốc độ xử lý công việc sẽ quyết định khả năng hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng những năm tới.

(Còn nữa)