Bài 2: Mở rộng không gian để học sinh sử dụng tiếng Anh trong học tập

Học sinh làm quen với tiếng Anh từ các bài dạy môn Toán.

Nhằm từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học và nâng cao năng lực hội nhập cho học sinh, ngay từ đầu năm học, Trường Tiểu học Võ Thị Sáu (phường Nam Đông Hà) đã chủ động triển khai đồng bộ các hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, đồng thời đưa mô hình dạy học song ngữ vào thực tế lớp học.

Nhà trường đặc biệt chú trọng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, giáo viên. Các chương trình tập huấn chuyên sâu, hội thảo về phương pháp tiếp cận và chuyên đề cấp trường được tổ chức bài bản.

Trường Tiểu học Võ Thị Sáu tổ chức chuyên đề cấp trường dạy học môn Toán bằng tiếng Anh.

Qua đó, giáo viên không chỉ được bổ sung kiến thức ngôn ngữ chuyên ngành mà còn tiếp cận các phương pháp sư phạm hiện đại, từng bước đáp ứng yêu cầu của chương trình mới.

Từ lớp học đến giao tiếp hằng ngày

Bà Phạm Thị Thanh Bình, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Võ Thị Sáu cho biết, nhà trường chú trọng nâng cao năng lực đội ngũ thông qua các chương trình tập huấn, hội thảo và tổ chức chuyên đề cấp trường.

Mục tiêu không chỉ giúp giáo viên có thêm kiến thức ngôn ngữ mà còn tiếp cận phương pháp sư phạm phù hợp, để có thể sử dụng tiếng Anh trong quá trình tổ chức hoạt động học tập.

Cô Nguyễn Thị Thu Hà, giáo viên Trường Tiểu học Võ Thị Sáu là một trong số giáo viên được giao thực hiện chuyên đề Toán bằng tiếng Anh để nhà trường dự giờ, trao đổi chuyên môn.

Theo cô Nguyễn Thị Thu Hà, giáo viên Trường Tiểu học Võ Thị Sáu, mức độ sử dụng tiếng Anh trong bài học phải phù hợp với trình độ học sinh.

Trong tiết học, giáo viên sử dụng những câu lệnh giao tiếp bằng tiếng Anh, từng bước hình thành cho học sinh các thuật ngữ Toán học cơ bản. Với những nội dung phù hợp, giáo viên tăng thời lượng sử dụng tiếng Anh; với phần khó, tiếng Việt vẫn được sử dụng để học sinh nắm chắc kiến thức.

“Ban đầu học sinh làm quen với những câu lệnh đơn giản. Sau đó giáo viên tăng dần mức độ, tùy thuộc vào đối tượng học sinh”, cô Hà chia sẻ.

Theo cô Hà, với học sinh khối 4 thì nhiều em có nền tảng tiếng Anh tốt, tự tin giao tiếp nên việc triển khai thuận lợi hơn. Tuy nhiên, nhà trường không áp dụng một cách cứng nhắc. Cùng một phương pháp nhưng mức độ sử dụng tiếng Anh phải điều chỉnh theo năng lực của học sinh và giáo viên.

Theo cô Hà, học sinh khá hào hứng với cách học này. Những câu giao tiếp ngắn, trò chơi và hoạt động tương tác giúp các em có thêm động lực thể hiện khả năng sử dụng tiếng Anh.

Trường Tiểu học số 1 Đồng Lê (xã Đồng Lê) cũng triển khai sinh hoạt chuyên môn với chuyên đề “Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực giao tiếp, tích hợp giáo dục STEM”.

Trường Tiểu học số 1 Đồng Lê tích cực đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh.

Trong tiết học, học sinh được nghe, nói, tương tác và thực hành giao tiếp bằng tiếng Anh thông qua những hoạt động phù hợp với lứa tuổi. Công nghệ thông tin và học liệu được khai thác để tăng tính trực quan.

Điểm nhấn là hoạt động tích hợp giáo dục STEM, trong đó tiếng Anh không chỉ được dùng để ghi nhớ từ vựng hay mẫu câu mà trở thành công cụ để học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập. Các em cùng suy nghĩ, trao đổi, hợp tác, thực hành và tạo ra sản phẩm.

Học sinh được nghe, nói, tương tác và thực hành giao tiếp bằng tiếng Anh thông qua những hoạt động phù hợp.

Cô Trần Thị Kiều Oanh, giáo viên môn tiếng Anh, Trường Tiểu học số 1 Đồng Lê cho biết, việc tích hợp STEM vào dạy học tiếng Anh góp phần tạo nên không gian học tập gần gũi, trực quan và giàu trải nghiệm, giúp học sinh hiểu rằng tiếng Anh không chỉ là một môn học mà còn là công cụ để giao tiếp, khám phá, hợp tác và vận dụng kiến thức vào cuộc sống.

"Sau tiết dạy, hội đồng chuyên môn phân tích cách tổ chức hoạt động, hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin, phát triển năng lực giao tiếp và tích hợp STEM. Những trao đổi từ thực tế lớp học giúp giáo viên điều chỉnh cách lựa chọn nội dung và thiết kế nhiệm vụ phù hợp hơn", cô Kiều Oanh cho biết thêm.

Không chỉ học tiếng Anh, mà dùng tiếng Anh

Một cách tiếp cận rộng hơn đang được Trường Tiểu học và THCS, THPT Trưng Vương (phường Nam Đông Hà) triển khai trong năm học 2026-2027.

Một tiết học tiếng Anh do giáo viên nước ngoài đứng lớp.

Theo ông Phạm Xuân Thế, Phó Hiệu trưởng nhà trường, thực hiện chủ trương từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, theo đề án của UBND tỉnh và kế hoạch Sở GD&ĐT, năm học này nhà trường đã xây dựng kế hoạch và lộ trình triển khai theo 4 giai đoạn.

Giai đoạn 1 tập trung chuyển đổi dạy học môn tiếng Anh chính khóa theo hướng hỗ trợ các môn học khác, tăng cường “tiếng Anh học thuật”; đồng thời xây dựng tài liệu và phần mềm giúp giáo viên học cách sử dụng tiếng Anh trong các tình huống cụ thể tại trường.

Giai đoạn 2, nhà trường triển khai các câu lạc bộ giao tiếp tiếng Anh dành cho cả học sinh và giáo viên; thiết kế lại hệ thống bảng biểu, chỉ dẫn trong trường theo hướng song ngữ Việt - Anh.

Giai đoạn 3, nhà trường dự kiến triển khai dạy học một số môn bằng tiếng Anh như Khoa học tự nhiên, Vật lý, Hóa học, Tin học. Môn Toán đã được triển khai dạy song ngữ từ nhiều năm. Ngoài ra, tiếng Anh được lồng ghép vào hoạt động ngoại khóa và dạy học dự án. Giai đoạn cuối sẽ đánh giá, tổng kết.

Tiếng Anh được đưa vào dạy ở một số môn học.

Trong dạy học tiếng Anh, phương pháp cũng được thay đổi theo hướng gắn nội dung môn học với các lĩnh vực khác, qua đó tăng vốn từ vựng liên môn cho học sinh. Công nghệ thông tin và AI tiếp tục được khai thác để tận dụng phòng học thông minh, hỗ trợ giáo viên và học sinh.

Theo nhà trường, học sinh tỏ ra hứng thú hơn khi được sử dụng công nghệ và AI. Các câu lạc bộ giao tiếp tiếng Anh đầu giờ, triển khai từ lớp 1 đến lớp 12, cũng giúp học sinh tự tin hơn khi sử dụng ngoại ngữ trong môi trường học đường.

Tiếng Anh còn được đưa vào các hoạt động ngoại khóa liên môn Toán, Ngữ văn, Khoa học. Những tiết Toán và các buổi học dự án bằng tiếng Anh được triển khai xuyên suốt năm học. Một số tiết Toán được thực hiện hoàn toàn bằng tiếng Anh; ở cấp THPT, một số tiết sử dụng tiếng Anh ở mức 50-60%.

Câu lạc bộ phóng viên thực chiến được tổ chức hoàn toàn bằng tiếng Anh, tạo điều kiện để học sinh thực hiện phóng sự, phỏng vấn giáo viên và học sinh bằng ngoại ngữ.

Nhà trường cũng tiếp tục triển khai chương trình tiếng Anh Cambridge cho toàn trường với giáo viên người nước ngoài giảng dạy; tổ chức các kỳ thi, sân chơi như IOE, FISO, GEOLOSEA, HIPPO và các cuộc thi Toán có đề thi hoàn toàn bằng tiếng Anh như AMC Úc, TIMO, HKIMO.

Hoạt động ngoại khoá giao lưu với giáo viên nước ngoài tại Trường Trưng Vương.

Để tạo môi trường giao tiếp, trường hiện có 2 giáo viên người nước ngoài hợp đồng toàn thời gian, vừa dạy học sinh vừa hỗ trợ giáo viên, đặc biệt trong giao tiếp tại các cuộc họp và sự kiện tập thể. Nhà trường cũng phối hợp với các tổ chức nước ngoài, các hoạt động giao lưu, ngoại khóa bằng tiếng Anh.

Tuy nhiên, mở rộng môi trường sử dụng tiếng Anh không có nghĩa mọi học sinh đều phải đáp ứng cùng một chuẩn ngay lập tức. Nhà trường xác định những học sinh có nền tảng tiếng Anh tốt có thể tiếp cận thuận lợi; với học sinh còn yếu, giáo viên theo sát, hướng dẫn riêng. Khi chưa thể trả lời bằng tiếng Anh, học sinh vẫn được phép sử dụng tiếng Việt.

Theo hướng này, tiếng Anh được đặt đúng vai trò là một công cụ giao tiếp và tiếp cận tri thức.

(Còn nữa).