Bài 3: Bài toán nguồn lực và phát triển bền vững

Bài 1: Khánh Hòa định hình không gian phát triển đa cực

Bài 2: Khánh Hòa mở rộng các hành lang phát triển, tăng kết nối biển với Tây Nguyên

Quy hoạch là cơ sở, triển khai quyết định hiệu quả

Theo Quyết định số 2007/QĐ-TTg ngày 20/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ, Quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 hướng tới mục tiêu xây dựng Khánh Hòa trở thành đô thị loại I, thành phố trực thuộc Trung ương; đồng thời phát triển thành trung tâm kinh tế biển, du lịch, dịch vụ quan trọng, gắn với công nghiệp công nghệ cao và logistics.

Quy hoạch tổ chức không gian theo mô hình đa trung tâm, gồm 2 phân vùng, 3 cực động lực và 4 hành lang kết nối. Dân số toàn tỉnh dự kiến đạt khoảng 2,7–2,8 triệu người vào năm 2030; 3,7–3,8 triệu người vào năm 2040 và 5–5,1 triệu người vào năm 2050. Đất xây dựng toàn đô thị đến năm 2050 dự kiến khoảng 176.860–179.810ha.

Bãi biển Nha Trang hiện hữu có nhiều lợi thế để phát triển thành các khu đô thị tầm cỡ

Những con số này cho thấy quy mô phát triển được đặt ra trong nhiều thập niên tới, đồng thời đặt ra yêu cầu cụ thể hóa theo từng giai đoạn. Các chỉ tiêu dài hạn cần được xem xét trong mối quan hệ với nhu cầu thực tế, khả năng đáp ứng của hạ tầng, nguồn vốn và nguồn nhân lực, tránh tình trạng mở rộng không gian vượt quá năng lực triển khai.

Tại hội nghị thẩm định đồ án ngày 20/8/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Việt Hùng nhấn mạnh yêu cầu phát triển có trọng tâm, gắn dự báo dân số và sử dụng đất với nhu cầu thực tế, việc làm và khả năng đầu tư hạ tầng. Tỉnh cũng đặt ra định hướng ưu tiên đầu tư giao thông, cảng biển và năng lượng theo khả năng cân đối nguồn lực, đồng thời bảo vệ môi trường, an ninh nguồn nước và thích ứng thiên tai.

Những yêu cầu này cho thấy một trong những nhiệm vụ quan trọng sau khi quy hoạch được phê duyệt là xác định thứ tự ưu tiên. Trong điều kiện nhu cầu đầu tư lớn, không phải mọi khu vực đều có thể phát triển đồng thời với cùng tốc độ. Kế hoạch thực hiện cần làm rõ công trình nào có vai trò kết nối các cực động lực, hạng mục hạ tầng nào cần ưu tiên và khu vực nào có đủ điều kiện để phát triển trong từng giai đoạn.

Nếu các dự án được triển khai thiếu sự phối hợp, nguồn lực có thể bị phân tán, trong khi những hạng mục kết nối hoặc hạ tầng thiết yếu chưa được đầu tư đồng bộ. Ngược lại, việc xác định rõ thứ tự ưu tiên và phân kỳ đầu tư có thể giúp gắn mục tiêu dài hạn với khả năng thực hiện trong từng giai đoạn.

Ông Nguyễn Thành Phú, Giám đốc Sở Xây dựng Khánh Hòa cho biết, đây là một trong những quy hoạch đặc biệt quan trọng đối với định hướng phát triển lâu dài của tỉnh. Đây sẽ là cơ sở để tổ chức không gian phát triển trên phạm vi toàn tỉnh, lập các quy hoạch đô thị và nông thôn tiếp theo, đồng thời tạo hành lang pháp lý cho quản lý phát triển đô thị, thu hút đầu tư và triển khai các dự án trọng điểm.

Khu vực phía Nam tỉnh Khánh Hòa có nhiều thuận lợi để phát triển các khu đô thị cảng biển

Sử dụng đất và đầu tư hạ tầng theo nhu cầu thực tế

Dự báo dân số toàn tỉnh đạt khoảng 5–5,1 triệu người vào năm 2050 đồng nghĩa với nhu cầu lớn hơn về nhà ở, trường học, cơ sở y tế, giao thông, cấp nước, thoát nước và không gian công cộng. Đây là những yếu tố cần được tính toán song hành với việc hình thành các khu đô thị và trung tâm phát triển mới.

Tại hội nghị thẩm định đồ án trước đó, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn đề nghị rà soát các nội dung về chức năng đô thị, động lực phát triển, dự báo dân số, nhu cầu đất đai và mô hình không gian. Các yêu cầu này hướng tới việc bảo đảm sự phù hợp giữa định hướng phát triển với khả năng đáp ứng của hạ tầng và điều kiện thực tế.

Đối với một tỉnh có không gian phát triển trải dài từ vùng ven biển đến khu vực phía tây, việc bố trí đất cần tính đến mối quan hệ giữa đất ở, đất sản xuất, đất công nghiệp, hạ tầng giao thông và các khu vực cần bảo tồn. Bên cạnh nhu cầu thu hút đầu tư, quy hoạch và kế hoạch thực hiện cũng phải tính đến khả năng cung cấp nước, thoát lũ, bảo vệ hệ sinh thái và duy trì không gian công cộng.

Một góc đô thị Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa hiện hữu

Cấu trúc hai phân vùng phát triển của Khánh Hòa đặt ra yêu cầu cân bằng giữa vùng động lực kinh tế biển phía đông và vùng chức năng nông nghiệp, lâm nghiệp, đô thị sinh thái phía tây. Trong khi khu vực ven biển được định hướng phát triển kinh tế biển, công nghiệp, dịch vụ và du lịch, khu vực phía tây cần được tổ chức phù hợp với chức năng sản xuất, sinh thái và điều kiện tự nhiên.

Quy hoạch xác định ba cực động lực gắn với Khu kinh tế Vân Phong ở phía bắc, khu vực Nha Trang – Cam Lâm – Cam Ranh ở trung tâm và Phan Rang ở phía nam. Mỗi khu vực có chức năng phát triển chủ đạo, từ công nghiệp và logistics biển đến hành chính, dịch vụ, du lịch, năng lượng sạch và công nghiệp xanh.

Bên cạnh nguồn lực đầu tư, quản lý phát triển theo quy hoạch cũng là điều kiện quan trọng. Các dự án cần phù hợp với chức năng của khu vực, khả năng cung cấp hạ tầng và những yêu cầu về môi trường, cảnh quan, an ninh nguồn nước và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Sau khi quy hoạch được phê duyệt, việc công bố công khai, xây dựng kế hoạch thực hiện, triển khai các quy hoạch cấp dưới và quản lý phát triển đô thị theo quy hoạch là những nhiệm vụ cần được tổ chức đồng bộ. Đây là bước chuyển từ định hướng tổng thể sang quản lý và triển khai trên thực tế.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Hòa Nam, một quy hoạch dài hạn không thể giải quyết mọi vấn đề trong thời gian ngắn. Việc xác định đúng ưu tiên, quản lý chặt chẽ đất đai, huy động nguồn lực phù hợp và bảo đảm sự thống nhất giữa các cấp quy hoạch là những yếu tố góp phần hạn chế tình trạng phát triển manh mún hoặc đầu tư thiếu đồng bộ.