Bài 3: Tái thiết sông Hồng - Cam kết với người dân được thực hiện thế nào?

Bài 1: Quy hoạch sông Hồng - Biến khát vọng trở thành biểu tượng phát triển của Thủ đô    
Bài 2: Người dân không chỉ lo "nơi ăn, chốn ở" mà còn là sinh kế hàng ngày

Đồng thuận quy hoạch, cân nhắc các khu dân cư hiện hữu

Những ngày Hà Nội tổ chức lấy ý kiến đối với Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000 và Phương án hướng tuyến Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng, tỷ lệ 1/500, câu chuyện quy hoạch trở thành mối quan tâm trực tiếp của nhiều khu dân cư ven sông.

Đồ án quy hoạch sông Hồng nhận được sự quan tâm của đông đảo người dân tại các khu vực nằm trong phạm vi nghiên cứu. Ảnh: Kim Thoa.

Bà Nguyễn Thị Nhâm, trú tại dãy A6 khu đô thị Đầm Trấu cho biết, gia đình chuyển về đây sinh sống từ những năm 2000. Sau hơn hai thập kỷ, khu vực đã hình thành cộng đồng dân cư ổn định, hệ thống đường giao thông, thoát nước được đầu tư khá đồng bộ.

Theo bà Nhâm, điều người dân quan tâm nhất là những khu dân cư đã ổn định sẽ được xử lý như thế nào, nếu phải di dời thì có được tái định cư tại chỗ hay không.

"Cả đời chúng tôi mới xây dựng được một căn nhà để ổn định cuộc sống. Nếu Nhà nước thu hồi đất để thực hiện những công trình thực sự cần thiết, người dân sẽ chấp hành, nhưng nơi ở và quyền lợi của người dân cần được làm rõ", bà Nhâm chia sẻ.

Bà Nhâm cho biết, gia đình đồng tình với chủ trương quy hoạch, phát triển không gian hai bên sông Hồng, song mong muốn những khu dân cư đã ổn định, hạ tầng còn tốt được xem xét kỹ để có phương án phù hợp, tránh lãng phí tài sản Nhà nước và những gì người dân đã gây dựng. 

Cùng sinh sống tại khu đô thị Đầm Trấu, ông Nguyễn Văn Quỹ, nguyên cán bộ Công an Nhân dân, trú tại dãy B4C cho biết, ông ủng hộ chủ trương phát triển đô thị hướng ra sông Hồng. Theo ông, quá trình triển khai cần bảo đảm bốn nguyên tắc: thuận thiên, thuận nhân, thượng tôn pháp luật và chống lãng phí.

Ông Quỹ đề nghị đánh giá kỹ tác động đến khả năng thoát lũ, an toàn đê điều; đồng thời nghiên cứu hướng tuyến, quy mô mặt cắt đường và khả năng kết nối giữa đô thị hiện hữu với không gian ven sông. Với những khu dân cư đã có hạ tầng đồng bộ như Đầm Trấu, cần cân nhắc phương án chỉnh trang, tái thiết thay vì phá bỏ toàn bộ.

Đối với phương án tuyến đường 8 - 10 làn xe qua khu vực dân cư, ông Quỹ đề nghị đánh giá tác động của tiếng ồn, bụi, mật độ phương tiện và khả năng kết nối giữa khu vực nội đô lịch sử với sông Hồng.

"Dự án sông Hồng là một chủ trương lớn, có ý nghĩa đối với sự phát triển của Thủ đô. Vì vậy, những thay đổi về hướng tuyến so với hiện trạng và các quy hoạch trước đây cần được giải trình rõ, bảo đảm hài hòa giữa phát triển đô thị mới, khả năng tiếp cận không gian ven sông và cộng đồng dân cư hiện hữu", ông Quỹ kiến nghị.

Ý kiến người dân được tiếp nhận, giám sát thế nào?

Tại phường Bồ Đề, việc lấy ý kiến được triển khai đến các khu dân cư. Theo bà Vũ Thị Thành, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Bồ Đề, thực hiện chỉ đạo của Thành ủy và Sở Xây dựng, phường đã ban hành các kế hoạch, thành lập tổ chỉ đạo, tổ công tác; tổ chức hội nghị thông tin và triển khai tuyên truyền đến 45 tổ dân phố.

Hồ sơ quy hoạch được niêm yết công khai tại 5 địa điểm để người dân nghiên cứu, đóng góp ý kiến. Theo lãnh đạo phường Bồ Đề, toàn bộ ý kiến tiếp nhận sẽ được tổng hợp, báo cáo cơ quan có thẩm quyền, phục vụ quá trình nghiên cứu, hoàn thiện các phương án quy hoạch.

Người dân kỳ vọng quy hoạch sông Hồng hài hòa giữa phát triển đô thị, bảo tồn không gian sống và bảo đảm quyền lợi của cộng đồng dân cư ven sông. Ảnh: Tiến Hào.

Tại phường Hồng Hà, ông Lê Văn Hoàng, Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận Tổ dân phố số 2 cho rằng, cùng với việc tiếp nhận ý kiến về quy hoạch, những vấn đề gắn trực tiếp với đời sống người dân cần được xem xét cụ thể. Trường hợp phải di dời để thực hiện các công trình giao thông, công trình quan trọng, cần ưu tiên bố trí tái định cư tại khu vực lân cận, với khoảng cách hợp lý; đồng thời quan tâm chính sách bồi thường, hỗ trợ để người dân ổn định cuộc sống.

Ở cấp Thành phố, Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) tham gia từ quá trình lấy ý kiến đến giám sát việc tiếp thu, giải trình.

Tại Hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến lấy ý kiến góp ý đối với Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000 do Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức ngày 18/9. Bà Bùi Huyền Mai, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội cho rằng, việc lấy ý kiến không đơn thuần là thực hiện một thủ tục hành chính mà nhằm phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, huy động trí tuệ xã hội, góp phần nâng cao chất lượng và tính khả thi của quy hoạch.

Theo bà Mai, MTTQ Thành phố sẽ phối hợp tổng hợp, phân loại đầy đủ, khách quan, trung thực các ý kiến; tiếp tục tiếp nhận, chuyển kiến nghị tới cơ quan có thẩm quyền, đồng thời theo dõi, giám sát việc tiếp thu, giải trình và phản hồi tới người dân.

Tiếp thu ý kiến dân, cam kết bằng phương án cụ thể

Trao đổi với Báo Xây dựng, ông Đào Minh Tâm, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, đến thời điểm này, thời gian lấy ý kiến cộng đồng dân cư đối với phương án quy hoạch đã kết thúc. Hiện các địa phương đang gửi phiếu và tổng hợp ý kiến về Sở Xây dựng. Trên cơ sở đó, Sở sẽ tổng hợp, báo cáo UBND Thành phố để báo cáo Thành ủy.

Đối với các thông tin cụ thể,  Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho biết: "Ngày 4/6/2026, UBND TP Hà Nội ban hành Quyết định số 2807/QĐ-UBND về việc thành lập Tổ công tác triển khai thực hiện thông tin, tuyên truyền Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Theo đó, Sở Văn hóa và Thể thao (nay là Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch) được giao làm cơ quan thường trực của Tổ công tác, đồng thời là đầu mối phối hợp với các cơ quan báo chí Trung ương và các tỉnh, thành phố trong công tác thông tin, tuyên truyền về Dự án". 

Trước đó, tại Hội nghị trực tuyến tiếp nhận, tổng hợp ý kiến và trả lời nhân dân về quy hoạch sông Hồng, ông Đào Minh Tâm cho biết, các vấn đề liên quan đến công trình văn hóa, di tích lịch sử, không gian làng nghề, lễ hội, du lịch cũng như tái định cư sẽ tiếp tục được nghiên cứu trong quá trình hoàn thiện đồ án.

Theo ông Tâm, Thành phố tiếp tục rà soát các vị trí, quỹ đất tái định cư; trường hợp cần thiết sẽ bổ sung để đáp ứng nhu cầu của các hộ dân bị ảnh hưởng. Các cơ chế, chính sách về bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và tái định cư sẽ được công khai để người dân nắm được.

Thành phố cũng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu, nhà và quỹ đất tái định cư, bảo đảm người dân có nơi ở mới trước khi thực hiện di dời, giải phóng mặt bằng.

Cùng với kỳ vọng về diện mạo mới hai bên sông Hồng, người dân mong chính sách tái định cư bảo đảm nơi ở mới bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Đối với những vấn đề người dân còn băn khoăn, ông Tâm cho biết, các xã, phường tiếp tục tiếp nhận phản ánh, kiến nghị để chuyển tới cơ quan tổ chức lập quy hoạch và đơn vị tư vấn nghiên cứu trong quá trình hoàn thiện phương án.

"Trong quá trình thẩm định, chúng tôi sẽ yêu cầu đơn vị tư vấn báo cáo, giải trình làm rõ các nội dung mà tổ chức, cá nhân quan tâm", ông Tâm cho biết.

Các nội dung liên quan đến tiêu chuẩn, quy chuẩn, yêu cầu phòng, chống lũ cũng sẽ được lấy ý kiến cơ quan chuyên ngành, chuyên gia, nhà khoa học trong các lĩnh vực quy hoạch đô thị, thủy lợi, kinh tế - xã hội trước khi đồ án được trình cấp có thẩm quyền xem xét.