Bài thi 400 năm trước đang gây xôn xao, viết 2.460 chữ không một lỗi sửa

Khi kỳ thi đại học (Cao khảo) năm 2026 tại Trung Quốc đang đến gần, nhiều phụ huynh và học sinh không chỉ dốc sức ôn luyện mà còn tìm đến những biểu tượng của sự thành công trong học tập để cầu may mắn. Trong những ngày gần đây, một hiện vật đặc biệt đang thu hút sự quan tâm lớn của công chúng tại tỉnh Sơn Đông: bài thi Đình nguyên của một Trạng nguyên thời nhà Minh được lưu giữ nguyên vẹn suốt hơn 400 năm.

Bài thi của học giả hàng đầu từ 400 năm trước đã được bảo tồn nguyên vẹn. (Ảnh/Lấy từ Poster News)

Tại Bảo tàng Thanh Châu, tỉnh Sơn Đông, lượng khách đến tham quan tăng mạnh khi nơi đây trưng bày một trong những báu vật hiếm có của lịch sử khoa cử Trung Hoa. Đó là bài thi Đình của Triệu Bỉnh Trung, người đỗ Trạng nguyên dưới triều vua Vạn Lịch năm thứ 26 (1598).

Điều khiến nhiều người kinh ngạc không chỉ nằm ở giá trị lịch sử của hiện vật, mà còn ở chất lượng đáng nể của bài làm. Toàn bộ phần nội dung dài tới 2.460 chữ được viết bằng chữ Khải nhỏ, nét bút đều đặn, ngay ngắn và hầu như không có bất kỳ dấu vết tẩy xóa hay sửa chữa nào. Sau hơn bốn thế kỷ, từng dòng chữ vẫn hiện rõ, cho thấy trình độ thư pháp và học vấn xuất sắc của vị Trạng nguyên trẻ tuổi.

Theo thông tin được công bố, bài thi này hiện được xếp hạng là di vật cấp quốc gia của Trung Quốc. Năm 1983, hậu duệ đời thứ 13 của Triệu Bỉnh Trung là ông Triệu Hoán Bân đã hiến tặng hiện vật cho Bảo tàng Thanh Châu, giúp công chúng có cơ hội tiếp cận một trong những tư liệu quý giá nhất về chế độ khoa cử thời phong kiến.

Ảnh/Lấy từ Poster News

Bài thi có chiều dài 268 cm, cao 47,6 cm, gồm 19 trang gấp liên tiếp. Phần đầu ghi chép lý lịch ba đời của thí sinh theo quy định thời bấy giờ, trong khi phần sau là nội dung trả lời chính thức cho kỳ thi Đình. Từng con chữ được viết bằng thể chữ quán các, kích thước chỉ khoảng 1 cm nhưng đồng đều đến mức đáng kinh ngạc.

Đặc biệt hơn, ở phần đầu bài thi vẫn còn lưu lại sáu chữ lớn do chính Hoàng đế Vạn Lịch phê duyệt: "Đệ nhất giáp đệ nhất danh", tức vị trí cao nhất trong kỳ thi Đình. Đây được xem là dấu ấn đặc biệt khẳng định thành tích xuất sắc của Triệu Bỉnh Trung trước triều đình.

Ở cuối bài thi còn lưu danh sách các quan chức tham gia chấm thi, bao gồm Đại học sĩ, Thượng thư Bộ Lễ, Thượng thư Bộ Binh cùng nhiều quan chức cấp cao khác. Những thông tin này giúp các nhà nghiên cứu có thêm tư liệu quý về quy trình tổ chức và đánh giá trong hệ thống khoa cử thời Minh.

Ảnh/Lấy từ Poster News

Theo các tài liệu lịch sử, Triệu Bỉnh Trung đỗ Trạng nguyên khi mới 25 tuổi. Sau này ông từng giữ chức Thượng thư Bộ Lễ, một vị trí quan trọng trong triều đình. Điều đáng chú ý là khi cáo quan về quê, ông đã mang theo bài thi vốn được lưu giữ tại triều đình trở lại Thanh Châu. Chính quyết định đó đã giúp bài thi tồn tại nguyên vẹn cho đến ngày nay.

Các chuyên gia cho biết chế độ khoa cử ở Trung Quốc tồn tại khoảng 1.300 năm, nhưng số lượng bài thi Trạng nguyên còn được bảo tồn gần như nguyên vẹn là cực kỳ hiếm. Theo đại diện Bảo tàng Thanh Châu, đây được xem là bài thi Trạng nguyên thời Minh hoặc sớm hơn duy nhất còn tồn tại đầy đủ cho đến hiện nay.

Không chỉ là một hiện vật lịch sử, bài thi của Triệu Bỉnh Trung còn trở thành nguồn cảm hứng đặc biệt đối với nhiều thế hệ học sinh. Trước thềm kỳ thi đại học, không ít phụ huynh đưa con em đến tham quan với mong muốn tìm thấy động lực học tập từ tấm gương của vị Trạng nguyên nổi tiếng cách đây hơn bốn thế kỷ.

Trong bối cảnh xã hội hiện đại với công nghệ hỗ trợ ngày càng phát triển, bài thi viết tay dài 2.460 chữ, hoàn thành gần như không có sai sót của Triệu Bỉnh Trung vẫn khiến nhiều người thán phục. Nó không chỉ phản ánh năng lực học vấn vượt trội mà còn cho thấy sự khổ luyện, tính kỷ luật và tinh thần cầu tiến của những sĩ tử thời phong kiến.

Hơn 400 năm đã trôi qua, nhưng bài thi Trạng nguyên ấy vẫn là minh chứng sống động cho giá trị của tri thức và sự nỗ lực không ngừng, những điều luôn có ý nghĩa trong mọi thời đại.