'Bài toán' việc làm cho lao động sau đào tạo nghề

Gắn lý thuyết với thực hành

Đối với nhiều bạn trẻ, lựa chọn học nghề đồng nghĩa với kỳ vọng sớm có việc làm, có thu nhập để ổn định cuộc sống và lập nghiệp. Điều họ mong muốn không chỉ là được trang bị kiến thức chuyên môn mà còn được học trong môi trường thực hành hiện đại, được tiếp cận doanh nghiệp và có cơ hội được tuyển dụng ngay sau khi tốt nghiệp.

Chị Dương Thị Vân, xã Nam Cửa Việt, hiện đang theo học nghề chế biến thực phẩm tại Trường cao đẳng kỹ thuật Quảng Trị. Chị Vân cho biết, khi quyết định lựa chọn trường để học nghề, điều chị kỳ vọng nhất là được học trong môi trường gắn với thực tế sản xuất, có nhiều thời gian thực hành để tích lũy kỹ năng và tự tin hơn khi bước vào thị trường lao động.

Nắm bắt nhu cầu đó, Trường cao đẳng kỹ thuật Quảng Trị từng bước đổi mới chương trình đào tạo theo hướng tăng cường thực hành, cập nhật công nghệ và bám sát nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp. Thay vì chú trọng truyền đạt lý thuyết, nhiều ngành nghề đã tăng tỉ lệ thực hành, giúp học viên hình thành kỹ năng nghề, tác phong công nghiệp và khả năng thích ứng với môi trường làm việc.

Cô Trần Thị Quỳnh Trang, giảng viên Trường cao đẳng kỹ thuật Quảng Trị chia sẻ, yêu cầu của doanh nghiệp hiện nay không chỉ dừng lại ở kiến thức chuyên môn mà còn đòi hỏi người lao động có kỹ năng thực hành, khả năng làm việc nhóm, ý thức kỷ luật và tác phong chuyên nghiệp. Vì vậy, nhà trường đã đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng lấy thực hành làm trọng tâm, giúp học viên tiếp cận môi trường làm việc ngay trong quá trình học.

Kết hợp lý thuyết với thực hành là phương pháp đào tạo giúp học viên nhanh chóng lành nghề - Ảnh: Phạm Quỳnh

Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu tham gia ở khâu tuyển dụng thì hiện nay nhiều đơn vị đã đồng hành với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp ngay từ quá trình đào tạo.

Tại gara ô tô Phú Thái, học viên Trường cao đẳng kỹ thuật Quảng Trị được trực tiếp thực tập trong môi trường làm việc thực tế, tham gia bảo dưỡng, sửa chữa phương tiện dưới sự hướng dẫn của đội ngũ kỹ thuật viên. Đây không chỉ là cơ hội để các học viên rèn luyện kỹ năng nghề mà còn giúp doanh nghiệp đánh giá năng lực, lựa chọn nguồn nhân lực phù hợp ngay từ khi các em còn đang học.

Anh Trần Ngọc Anh Khoa, học viên thực tập tại gara cho biết, được tiếp xúc với công việc thực tế giúp anh tự tin hơn rất nhiều so với chỉ học ở trường. Những kinh nghiệm tích lũy được trong quá trình thực tập là hành trang quan trọng để anh sẵn sàng làm việc sau khi tốt nghiệp.

Ông Nguyễn Văn Pháp, chủ gara ô tô Phú Thái cho rằng, doanh nghiệp hiện nay cần lao động có thể bắt tay ngay vào công việc. Việc phối hợp với nhà trường trong đào tạo và tiếp nhận học viên thực tập giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong tuyển dụng, đồng thời giảm thời gian đào tạo lại sau khi tiếp nhận lao động.

Đào tạo phải đi cùng nhu cầu thị trường

Theo ông Lê Thiên Vinh, Hiệu trưởng Trường cao đẳng kỹ thuật Quảng Trị, nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp đang thay đổi rất nhanh. Điều đó đòi hỏi các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải thường xuyên cập nhật chương trình đào tạo, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp và chú trọng phát triển năng lực thực hành cho người học. Để đào tạo nghề thực sự gắn với việc làm bền vững, nhà trường không chỉ đổi mới phương pháp đào tạo mà còn chủ động mở rộng mạng lưới doanh nghiệp đối tác, xây dựng các chương trình đào tạo theo nhu cầu sử dụng lao động và tăng cường cơ hội thực tập, trải nghiệm thực tế cho học viên.

Học viên thao tác kiểm tra và sửa chữa ô tô trong giờ học thực hành - Ảnh: Phạm Quỳnh

Những kết quả bước đầu cho thấy hướng đi này đang phát huy hiệu quả. Trong 5 năm qua, toàn tỉnh đã đào tạo hơn 583.700 lượt lao động; bình quân mỗi năm giải quyết việc làm cho khoảng 34.000 người, trong đó thanh niên chiếm trên 70%. Hoạt động đào tạo nghề ngày càng tập trung vào những lĩnh vực có nhu cầu tuyển dụng cao như nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến, dịch vụ-du lịch và kinh tế số.

Hiện, toàn tỉnh có 35 cơ sở tham gia hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Mỗi năm, khoảng 1.000 học sinh, sinh viên được hỗ trợ thực tập, nâng cao tay nghề tại các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh.

Theo dự báo, cùng với việc các khu công nghiệp, khu kinh tế và nhiều dự án trọng điểm đi vào hoạt động, nhu cầu lao động kỹ thuật tại Quảng Trị sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới. Đây vừa là cơ hội, vừa là áp lực đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong việc nâng cao chất lượng đào tạo và tăng cường liên kết với doanh nghiệp.

"Bài toán" việc làm cho lao động sau đào tạo nghề sẽ khó có lời giải nếu mỗi chủ thể hoạt động riêng lẻ. Chỉ khi nhà trường đào tạo theo nhu cầu thực tiễn, doanh nghiệp chủ động tham gia vào quá trình đào tạo và các cơ chế, chính sách tiếp tục tạo điều kiện thúc đẩy sự gắn kết này, người học mới có thêm cơ hội việc làm bền vững. Đó cũng là nền tảng để Quảng Trị xây dựng nguồn nhân lực chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.