Bám sát khung thời vụ, nâng hiệu quả vụ xuân

Kết thúc những ngày nghỉ Tết Nguyên đán, nông dân xã Trung Chính tập trung xuống đồng điều tiết nước tưới, bừa mượt, gieo sạ lúa xuân. Gia đình ông Nguyễn Văn Duy ở thôn Đào Xá có 1,5 mẫu ruộng, sử dụng các giống lúa J02, Nếp PD2, Q5… Như những vụ trước, ông gieo sạ 100% diện tích để bảo đảm việc gieo cấy lúa xuân theo đúng khung thời vụ. Trước Tết Nguyên đán, toàn bộ diện tích đã được đổ ải, làm đất. Tranh thủ thời tiết thuận lợi, từ ngày 19 đến 22/2 rút nước trên mặt ruộng và gieo sạ xong. Ngay sau khi gieo vãi tiến hành điều tiết nước trên mặt ruộng hợp lý, nhặt ốc bươu vàng, nhổ cỏ tạo thuận lợi cho lúa sinh trưởng, phát triển.

Nông dân phường Đồng Nguyên sử dụng máy cấy mạ khay đẩy nhanh tiến độ cấy lúa xuân.

Bà Phạm Thị Hiền, Trưởng Phòng Kinh tế xã Trung Chính cho biết: Vụ xuân năm nay, toàn xã phấn đấu gieo cấy 822 ha lúa và trồng hơn 300 ha cây màu các loại. Do có sự chủ động trong công tác chỉ đạo sản xuất, cung ứng giống, vật tư nông nghiệp nên đến hết ngày 22/2, xã đã hoàn thành việc gieo cấy lúa theo kế hoạch, trong đó gieo sạ 821 ha, cấy 1 ha. Hiện nay, nông dân đang tập trung chăm sóc diện tích lúa mới gieo sạ.

Thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến hết ngày 23/2, toàn tỉnh đã gieo cấy gần 36.000 ha, đạt 50% kế hoạch, trong đó diện tích gieo xạ khoảng 21.000 ha, còn lại là diện tích lúa cấy tay hoặc bằng máy cấy rải hàng.

Vụ xuân năm nay, phường Yên Dũng phấn đấu gieo cấy 1.200 ha lúa. Để bảo đảm khung thời vụ, phường chỉ đạo nông dân mở rộng diện tích gieo sạ tại các xứ đồng bằng phẳng, chủ động điều tiết nước tưới, tiêu. Thời vụ gieo sạ từ ngày 10 đến 25/2 nên từ thời điểm trước Tết Nguyên đán, nông dân trên địa bàn phường đã chủ động làm đất, lấy nước, gieo sạ xong gần 400 ha. Những ngày này, bà con đang tập trung đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu cơ bản hoàn thành gieo cấy gần 1.200 ha lúa xuân trước ngày 28/2, chậm nhất trước ngày 5/3.

Theo kế hoạch, vụ xuân năm nay, toàn tỉnh phấn đấu gieo cấy 71.800 ha lúa, tập trung vào các giống lúa thuần, lúa hàng hóa có chất lượng, năng suất cao, khả năng chống chịu rét tốt như: TBR225, J02, Bắc thơm số 7, BC15 và nếp các loại. Ông Dương Đức Hồng Tuấn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh cho biết:“Sản xuất vụ xuân năm nay diễn ra trong điều kiện lập xuân sớm nên thời tiết đầu vụ khá thuận lợi, nền nhiệt ổn định, mưa xuân đúng thời điểm giúp đất đai đủ ẩm, tạo điều kiện tốt cho việc làm đất và gieo cấy. Để bảo đảm hoàn thành kế hoạch sản xuất vụ xuân 2026 đúng thời vụ, tạo điều kiện thuận lợi cho lúa sinh trưởng, phát triển, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã tham mưu cho Sở Nông nghiệp và Môi trường có văn bản đề nghị các xã, phường tập trung chỉ đạo, đôn đốc người dân tranh thủ tối đa nguồn nước đổ ải theo lịch xả nước của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đồng thời thực hiện làm đất và áp dụng các biện pháp sử dụng nguồn nước hợp lý, tránh thất thoát, lãng phí. Theo đó, nhiều địa phương đã chủ động lấy nước sớm, giữ nước trong ruộng, khuyến cáo nông dân gieo, cấy đúng khung thời vụ cho phép”.

Thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến hết ngày 23/2, toàn tỉnh đã gieo cấy gần 36 nghìn ha, đạt 50% kế hoạch, trong đó diện tích gieo sạ khoảng 21.000 ha, còn lại là diện tích lúa cấy thủ công hoặc bằng máy cấy rải hàng.

Thời gian thích hợp nhất gieo cấy lúa xuân chính vụ diễn ra từ ngày 4 đến ngày 28/2. Vì thế các cơ quan chuyên môn, chính quyền các địa phương cần tăng cường bám sát đồng ruộng, hướng dẫn người dân khẩn trương làm đất, gieo cấy đúng lịch thời vụ đã được khuyến cáo. Bên cạnh đó, cần mở rộng tối đa diện tích lúa xuân bằng những giống năng suất, chất lượng cao, chống chịu tốt với sâu, bệnh và điều kiện ngoại cảnh, thực hiện quy hoạch vùng sản xuất tập trung. Các địa phương bố trí mở rộng diện tích gieo sạ ở những nơi có điều kiện, chủ động nước tưới tiêu, bằng các giống lúa ngắn ngày, phấn đấu cơ bản gieo sạ xong trước ngày 25/2, cấy xong trước ngày 28/2. Mỗi xã, phường nên lựa chọn 3-4 giống chủ lực chỉ đạo sản xuất thành vùng tập trung để nâng cao hiệu quả sản xuất.

Riêng các xã miền núi có điều kiện đặc thù thì có thể điều chỉnh khung thời vụ gieo cấy cho phù hợp. Bên cạnh đó, các địa phương cần chủ động các phương án phòng, chống sâu, bệnh gây hại ngay từ đầu vụ; quan tâm tới các đối tượng sinh vật hại: Bệnh lùn sọc đen, bệnh đạo ôn lá, đạo ôn cổ bông, sâu đục thân, rầy nâu - rầy lưng trắng, đặc biệt là chuột hại bảo đảm cho lúa sinh trưởng, phát triển thuận lợi ngay sau khi cấy.

Bài, ảnh: Nguyễn Tuấn