Bản đồ ngành ô tô Trung Quốc: 4 tập đoàn lớn chiếm hơn nửa thị trường khổng lồ

Thị trường ô tô Trung Quốc nổi tiếng với số lượng thương hiệu dày đặc, từ xe phổ thông, xe sang đến xe điện công nghệ cao. Tuy nhiên, đằng sau bức tranh đa dạng đó là một mạng lưới sở hữu chồng chéo, trong đó nhiều thương hiệu thực chất nằm dưới sự kiểm soát của một số tập đoàn lớn.

Theo nhà phân tích ngành ô tô Felipe Munoz tổng hợp và được trang Carscoops đăng tải, bản đồ ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc tính đến hết năm 2025 cho thấy quy mô tập trung thị trường cũng như mối quan hệ sở hữu giữa các nhà sản xuất. Biểu đồ đồng thời đặt ra câu hỏi về khả năng tồn tại lâu dài của hàng loạt thương hiệu trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Bốn tập đoàn lớn chiếm 56% doanh số ô tô Trung Quốc

Theo biểu đồ, Geely, BYD, Chery và Changan là bốn tập đoàn nội địa có vị thế nổi bật về doanh số. Tổng cộng, các doanh nghiệp này chiếm khoảng 56% lượng ô tô bán ra tại Trung Quốc.

Đáng chú ý, Chery và Changan đều là những doanh nghiệp có nguồn gốc nhà nước, cho thấy vai trò của các tập đoàn có sự hậu thuẫn từ chính quyền trong cấu trúc ngành ô tô Trung Quốc.

Trong hệ sinh thái Chery, bên cạnh thương hiệu cùng tên còn có nhiều nhãn hiệu khác như Fulwin, Omoda, Jaecoo, Jetour, Exeed, iCar, Rely và Luxeed. Việc phát triển nhiều thương hiệu giúp tập đoàn tiếp cận các nhóm khách hàng và phân khúc thị trường khác nhau.

Changan cũng xây dựng danh mục thương hiệu đa dạng, gồm Avatr, Deepal, Nevo, Volga và Kaicheng. Các thương hiệu này phục vụ những định hướng sản phẩm khác nhau, từ xe du lịch đến phương tiện thương mại và xe sử dụng công nghệ mới.

Trong khi đó, Geely sở hữu hoặc nắm cổ phần tại hàng loạt thương hiệu trong và ngoài Trung Quốc. Danh mục này bao gồm Zeekr, Proton, Farizon, LEVC, Galaxy, Volvo, Lotus, Lynk & Co, Polestar, Smart, Geome, Belgee và Radar.

So với Geely, danh mục thương hiệu của BYD tập trung hơn, chủ yếu gồm BYD, Denza, YangWang và Fang Cheng Bao. Các thương hiệu này giúp hãng mở rộng phạm vi sản phẩm từ xe phổ thông đến xe cao cấp và xe địa hình.

Cả bốn tập đoàn lớn đều nhận được sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương. Trong cách thể hiện của biểu đồ, những doanh nghiệp nằm gần tâm biểu tượng mặt trời hơn được cho là nhận được mức hỗ trợ nhà nước lớn hơn.

Ngoài nhóm dẫn đầu, ngành ô tô Trung Quốc còn có nhiều tập đoàn lớn khác. SAIC sở hữu các thương hiệu MG, LDV, Maxus, IM và Roewe; JAC có Maextro, JAC, Evo và Nord; trong khi BAIC có Arcfox, Foton, Tiger và Stelato. Dongfeng cũng phát triển hệ sinh thái gồm MHero, Voyah, Lingxi, Nammi và Venucia.

Cấu trúc này cho thấy tên thương hiệu xuất hiện trên thị trường không đồng nghĩa với việc có một doanh nghiệp độc lập đứng phía sau. Nhiều nhãn hiệu cùng chia sẻ nguồn lực, công nghệ hoặc hệ thống sản xuất của một tập đoàn lớn.

Hàng loạt thương hiệu có thể biến mất trong 10 năm tới

Bên cạnh các tập đoàn lâu đời, Trung Quốc còn có nhiều hãng xe khởi nghiệp từng thu hút sự chú ý nhờ chiến lược phát triển xe điện và công nghệ thông minh.

Nio là một ví dụ. Ngoài thương hiệu chính, hãng còn phát triển Onvo và Firefly. Những cái tên đáng chú ý khác gồm Leapmotor, Xpeng, Aiways, Neta, Xiaomi, Li Auto và Rox. Đây là nhóm doanh nghiệp được đề cập trong biểu đồ vẫn hoạt động độc lập, chưa bị các tập đoàn lớn thâu tóm tại thời điểm thống kê.

Tuy nhiên, vị thế độc lập không đồng nghĩa với khả năng tồn tại lâu dài. Các hãng xe phải đối mặt với áp lực cạnh tranh về giá, công nghệ, chi phí phát triển sản phẩm và khả năng duy trì doanh số. Trong một thị trường có quá nhiều thương hiệu cùng tranh giành khách hàng, không phải doanh nghiệp nào cũng đủ nguồn lực để tiếp tục cuộc đua.

Bên cạnh sơ đồ sở hữu, Felipe Munoz còn công bố một biểu đồ hình kim tự tháp, xếp hạng 109 thương hiệu ô tô Trung Quốc theo vị thế thị trường.

Ở tầng cao nhất là những thương hiệu siêu sang như Hongqi, YangWang và Maextro. Phía dưới là nhóm định vị bằng công nghệ và sản phẩm cao cấp như Xiaomi, Nio và Li Auto. Các tầng tiếp theo quy tụ những thương hiệu ở phân khúc cao cấp và trung cấp như Stelato, Denza, Zeekr và Xpeng.

Trong khi đó, ở phân khúc phổ thông (tầng thấp nhất) có nhiều thương hiệu ít được biết đến, chẳng hạn Sinogold, Haima, JMC và Pocco... Nhóm thương hiệu này tập trung vào những mẫu xe giá rẻ, dễ tiếp cận với số đông và hầu hết sử dụng những công nghệ cũ.

Sự phân tầng này phản ánh nỗ lực của các nhà sản xuất Trung Quốc trong việc mở rộng thị trường, từ xe giá rẻ đến những dòng xe có hàm lượng công nghệ cao và mức giá đắt đỏ. Tuy nhiên, khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến công nghệ, khả năng kết nối và trải nghiệm sử dụng, những thương hiệu chậm đổi mới có nguy cơ mất dần sức hút.

Theo nhận định được nêu trong bài viết của Carccoops, khó có khả năng toàn bộ 109 thương hiệu được thống kê vẫn tồn tại sau 10 năm nữa. Các tập đoàn lớn có thể sáp nhập những nhãn hiệu có định vị tương đồng hoặc loại bỏ các thương hiệu không còn hiệu quả kinh doanh.

Đây không phải hiện tượng chỉ xuất hiện tại Trung Quốc. Ngành ô tô phương Tây từng chứng kiến nhiều thương hiệu như Pontiac, Oldsmobile, NSU, Autobianchi và Sunbeam biến mất sau những thay đổi về chiến lược kinh doanh và cấu trúc doanh nghiệp.

Dù vậy, sự sàng lọc thương hiệu không đồng nghĩa ngành ô tô Trung Quốc sẽ suy yếu. Các tập đoàn lớn vẫn có thể tiếp tục mở rộng hoạt động, những doanh nghiệp có năng lực công nghệ, tài chính và sản phẩm phù hợp sẽ có cơ hội phát triển.

Trong dài hạn, cuộc cạnh tranh của ngành ô tô Trung Quốc có thể không chỉ là cuộc đua giữa các hãng xe, mà còn là quá trình các tập đoàn tái cơ cấu hệ sinh thái thương hiệu để tối ưu nguồn lực và duy trì lợi thế trên thị trường toàn cầu.

(Theo Carscoops)

Bạn có góc nhìn thế nào với nội dung trên? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn dưới phần bình luận hoặc theo email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!