Bản lĩnh chiến lược trước dòng chảy của kỷ nguyên mới

Cán bộ Đồn Biên phòng Cồn Cỏ, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị phối hợp với dân quân địa phương tuần tra bảo vệ khu vực biên giới biển. Ảnh: Duy Liêm

Nhận diện những luồng tư tưởng sai lệch về chủ quyền và hội nhập

Trước thềm Đại hội XIV của Đảng, các thế lực thù địch và những kẻ cơ hội chính trị lại ráo riết đẩy mạnh chiến lược "diễn biến hòa bình" trên mặt trận tư tưởng. Chúng tung ra những luận điệu hòng chia rẽ, gây nhiễu loạn nhận thức xã hội. Một mặt, chúng rêu rao rằng, trong thời đại toàn cầu hóa, khái niệm "độc lập, tự chủ" đã lỗi thời, việc kiên định con đường này là "bảo thủ", "tự mình tách rời thế giới". Mặt khác, chúng lại lợi dụng việc Việt Nam mở rộng hợp tác với các cường quốc để xuyên tạc rằng, Việt Nam đang "chọn bên", đang dần "lệ thuộc" vào bên ngoài và mất đi quyền tự quyết. Thực chất, đó là những mưu đồ thâm độc nhằm làm xói mòn niềm tin của nhân dân vào đường lối đối ngoại của Đảng, kích động tư tưởng bài ngoại hoặc sính ngoại cực đoan. Phải khẳng định rằng: Độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế trong tư duy của Đảng ta là một thể thống nhất biện chứng, là "hai cánh của một con chim" giúp đất nước bay cao, bay xa trên trường quốc tế mà không bao giờ chệch hướng.

Nhìn lại lịch sử 40 năm đổi mới, thực tiễn đã chứng minh bản lĩnh của Đảng trong việc xử lý mối quan hệ này. Từ một quốc gia bị bao vây, cấm vận, Việt Nam đã vươn lên trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới liên kết kinh tế và chính trị toàn cầu. Cơ sở lý luận của chúng ta bắt nguồn từ chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. V.I. Lênin từng nhấn mạnh quyền dân tộc tự quyết là tối thượng, nhưng Người cũng khẳng định mục đích của chủ nghĩa xã hội là làm cho các dân tộc gần gũi nhau, hợp nhất lại. Kế thừa tinh thần đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặt độc lập dân tộc ở vị trí tối thượng: "Công cuộc giải phóng anh em chỉ có thể thực hiện được bằng sự nỗ lực của bản thân anh em". Tuy nhiên, Người cũng là biểu tượng của tinh thần hội nhập khi chủ trương "làm bạn với tất cả mọi nước dân chủ và không gây thù chuốc oán với một ai".

Văn kiện Đại hội XIV đã nâng tầm nhận thức này lên một bước mới. Đảng ta xác định hội nhập không còn là giải pháp tình thế để "phá thế bao vây", mà là một định hướng chiến lược để tăng cường nội lực. Chúng ta chuyển từ vị thế của một quốc gia "đi sau, tham gia" sang trạng thái của một quốc gia "chủ động đóng góp, định hình luật chơi" ở những lĩnh vực mới như chuyển đổi số, kinh tế xanh.

Hội nhập không phải là "hòa tan", độc lập không phải là "khép kín"

Một trong những luận điểm quan trọng nhất tại Đại hội XIV là khẳng định: Độc lập, tự chủ là nền tảng bản lĩnh, là điều kiện và giới hạn nguyên tắc của hội nhập. Ngược lại, hội nhập quốc tế là phương thức để mở rộng không gian phát triển, gia tăng sự đan xen lợi ích để củng cố thực chất hơn năng lực tự chủ.

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, việc giữ vững độc lập không chỉ là bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, mà còn là giữ vững định hướng chính trị và năng lực tự mình quyết định con đường phát triển. Đại hội XIV chỉ rõ: Độc lập, tự chủ phải được cụ thể hóa thành năng lực tự chủ tổng hợp trên các lĩnh vực then chốt: Kinh tế, quốc phòng, an ninh, dữ liệu, năng lượng và nguồn nhân lực. Nếu thiếu bản lĩnh độc lập, hội nhập sẽ dễ dàng rơi vào cái bẫy "lệ thuộc". Nhưng nếu khước từ hội nhập, chúng ta sẽ tự tước bỏ nguồn lực vật chất và không gian chiến lược, khiến quốc gia trở nên yếu ớt trong một thế giới liên kết sâu sắc. Hội nhập hiện nay phải đạt đến độ "toàn diện, sâu rộng, linh hoạt và hiệu quả". "Toàn diện" để không bỏ lỡ cơ hội; "sâu rộng" để gắn kết lợi ích cốt lõi; "linh hoạt" để kiên định nguyên tắc nhưng mềm dẻo về sách lược; và "hiệu quả" để mục tiêu cuối cùng luôn là lợi ích quốc gia-dân tộc.

Các thế lực thù địch thường lợi dụng sự phụ thuộc của kinh tế vào thị trường bên ngoài để thực hiện các hành vi o ép, tác động đến chính trị. Vì vậy, quan điểm của Đảng tại Đại hội XIV đặc biệt nhấn mạnh việc gắn hội nhập với xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ. Nội lực không chỉ là những con số GDP mà là chất lượng thể chế, là năng lực làm chủ công nghệ lõi và khả năng thích ứng của nền kinh tế trước các "cú sốc" toàn cầu. Chỉ khi chúng ta làm chủ được an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh dữ liệu và có đội ngũ nhân lực chất lượng cao, chúng ta mới có đủ "vốn" để đàm phán bình đẳng trên bàn đàm phán quốc tế. Hội nhập chính là quá trình "tự hoàn thiện mình" để đủ sức đi ra ngoài và đứng vững giữa bão tố địa chính trị.

Cán bộ Đồn Biên phòng Lạc Quới, Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang làm tốt công tác dân vận, xây dựng "thế trận lòng dân" để bảo vệ vững chắc biên cương. Ảnh: Duy Liêm

Vai trò và trách nhiệm của những người lính Biên phòng

Đại hội XIV tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong của đối ngoại trong việc tạo lập và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định. Đối ngoại không chỉ là ngoại giao trên bàn đàm phán, mà là một thành tố trực tiếp của Chiến lược bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Trong sự phối hợp chặt chẽ giữa đối ngoại với quốc phòng và an ninh, Bộ đội Biên phòng đóng một vai trò vô cùng đặc biệt. Mỗi cán bộ, chiến sĩ quân hàm xanh chính là những người thực thi chính sách đối ngoại tại cơ sở. Việc giữ vững đường biên, mốc giới, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị chính là biểu hiện sinh động nhất của việc giữ vững độc lập gắn với chủ động hội nhập.

Để quán triệt quan điểm của Đảng, mỗi cán bộ, chiến sĩ cần kiên định nguyên tắc độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, không để các luồng thông tin sai lệch làm dao động tư tưởng. Cùng với đó, cần chủ động đấu tranh với những luận điệu xuyên tạc về chính sách đối ngoại "4 không" của Việt Nam, hay những chiêu bài "thúc đẩy dân chủ, nhân quyền" để can thiệp vào công việc nội bộ. Ngoài ra, cần thực thi hiệu quả công tác biên phòng: Vừa giữ vững chủ quyền, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương, hội nhập tại các cửa khẩu, biến biên giới thành cửa ngõ đón nhận nguồn lực của thế giới.

Giữ vững độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế là sự lựa chọn đúng đắn, mang tính quy luật để dân tộc Việt Nam vươn mình trong kỷ nguyên mới. Văn kiện Đại hội XIV đã vẽ ra lộ trình rõ ràng: Lấy nội lực là quyết định, ngoại lực là quan trọng, lấy lợi ích quốc gia-dân tộc là chuẩn mực cao nhất.

Trước những âm mưu "diễn biến hòa bình", sự đoàn kết thống nhất trong nhận thức và hành động của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân chính là bức tường thành vững chắc nhất. Việt Nam sẽ tiếp tục là một quốc gia độc lập, tự chủ, nhưng cũng là một thành viên có trách nhiệm, chủ động đóng góp vào hòa bình và phát triển của nhân loại. Đó là bản lĩnh, là tâm thế của một dân tộc chưa bao giờ khuất phục trước khó khăn và luôn biết cách tỏa sáng trong hội nhập.

Đại tá, Tiến sĩ Đặng Công Thành, Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng