Bản lĩnh và sức mạnh mềm Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình
Trong thời đại ngày nay, sức mạnh và vị thế quốc gia không chỉ được quyết định bởi tiềm lực kinh tế, quốc phòng mà còn được khẳng định qua sức hấp dẫn của văn hóa, bản lĩnh con người và khả năng lan tỏa giá trị dân tộc ra thế giới. Trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng toàn diện, sức mạnh mềm trở thành nguồn lực quan trọng để nâng cao uy tín, vị thế và mở rộng không gian phát triển. Nhận thức sâu sắc yêu cầu đó, Đảng ta xác định văn hóa vừa là nền tảng tinh thần, vừa là nguồn lực nội sinh, động lực quan trọng thúc đẩy đất nước phát triển nhanh, bền vững.
Ảnh minh họa.
Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng, đặt văn hóa trong mối quan hệ chặt chẽ với kinh tế, chính trị, xã hội và đối ngoại. Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, các ngành công nghiệp văn hóa phấn đấu đóng góp khoảng 7% GDP, hình thành từ 5 đến 10 thương hiệu quốc gia tầm cỡ; đến năm 2045, đóng góp khoảng 9% GDP, đưa Việt Nam vào tốp 30 thế giới về Chỉ số Sức mạnh mềm toàn cầu. Đây không chỉ là mục tiêu kinh tế, mà còn là khát vọng khẳng định bản sắc, trí tuệ và tầm vóc Việt Nam.
Khát vọng ấy có nền tảng từ lịch sử hàng nghìn năm dựng nước, giữ nước, nền văn hóa thống nhất trong đa dạng của 54 dân tộc anh em cùng truyền thống yêu nước, nhân ái, đoàn kết và ý chí kiên cường. Thực tiễn cho thấy, điện ảnh, âm nhạc, nghệ thuật biểu diễn và các sản phẩm sáng tạo Việt Nam ngày càng mở rộng sức lan tỏa. Những sự kiện như Festival Huế, Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam. Qua đó, di sản không chỉ được bảo tồn mà còn trở thành nguồn lực phát triển, tạo sinh kế và đóng góp cho nền kinh tế.
Tuy nhiên, tiềm năng chỉ có thể chuyển hóa thành sức mạnh khi những điểm nghẽn về thể chế, nguồn lực, nhân lực, công nghệ và thị trường được tháo gỡ. Cần chuyển từ tư duy coi văn hóa chủ yếu là lĩnh vực tiêu dùng ngân sách sang cách tiếp cận coi đây là nguồn lực phát triển. Hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, khuyến khích đổi mới sáng tạo và thu hút đầu tư là những điều kiện quan trọng để hình thành nền công nghiệp văn hóa hiện đại, có sức cạnh tranh quốc tế.
Đặc biệt, phát triển công nghiệp văn hóa phải đi đôi với giữ gìn bản sắc dân tộc. Hội nhập không có nghĩa là hòa tan; hiện đại hóa không đồng nghĩa với xa rời cội nguồn. Các giá trị truyền thống cần được tiếp nối, lan tỏa bằng phương thức phù hợp với thời đại, từ điện ảnh, âm nhạc đến nền tảng số và sản phẩm ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Cùng với đó, phải bảo vệ bản quyền, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, chủ động đấu tranh với thông tin sai lệch và sản phẩm độc hại...
Để hiện thực hóa mục tiêu, cần xây dựng hệ sinh thái văn hóa đồng bộ, theo đó, Nhà nước cần kiến tạo, định hướng; doanh nghiệp đầu tư, đổi mới sáng tạo; văn nghệ sĩ, trí thức và nhân dân là chủ thể sáng tạo, gìn giữ, phát huy giá trị dân tộc. Đồng thời, đẩy mạnh liên kết giữa di sản, văn hóa và du lịch xanh, biến các giá trị văn hóa thành sản phẩm có sức hấp dẫn, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và nâng cao đời sống nhân dân...
Sức mạnh mềm không thể hình thành bằng khẩu hiệu hay hoạt động quảng bá đơn thuần, mà phải bắt nguồn từ nền văn hóa có chiều sâu và một dân tộc tự tin vào giá trị của chính mình. Phát huy sức mạnh văn hóa vừa là yêu cầu phát triển, vừa là nhiệm vụ chiến lược trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Khi bản sắc được gìn giữ, sáng tạo được khơi thông, văn hóa sẽ trở thành nguồn lực quan trọng nâng tầm vị thế đất nước, khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình.
