Bang đầu tiên của Mỹ 'chặn' dự án trung tâm dữ liệu AI

Nhà máy Androscoggin Mill tại bang Maine được đề xuất trở thành địa điểm xây dựng trung tâm dữ liệu. Ảnh: Robert F. Bukaty/AP

Áp lực từ làn sóng trung tâm dữ liệu

Sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu - hạ tầng cốt lõi cho nền kinh tế số và trí tuệ nhân tạo (AI) - mở ra làn sóng đầu tư mạnh mẽ tại Mỹ. Tuy nhiên, song hành với tốc độ mở rộng là lo ngại ngày càng rõ nét.

Theo CNN, dự luật của bang Maine yêu cầu cấm xây dựng các trung tâm dữ liệu mới có công suất từ 20 megawatt trở lên cho đến tháng 11/2027 để chính quyền có thời gian đánh giá ảnh hưởng của các công trình đó đối với môi trường và hệ thống điện.

Ban đầu, đề xuất này xuất phát từ nhận định Maine, bang vùng Đông Bắc với đặc trưng kinh tế không gắn chặt với công nghệ cao, có thể chưa phải điểm đến ưu tiên của nhà đầu tư trung tâm dữ liệu. Song, thực tế nhanh chóng thay đổi khi các dự án bắt đầu xuất hiện tại một số cộng đồng địa phương.

Nhu cầu đối với trung tâm dữ liệu tại Mỹ gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt trong bối cảnh các công ty công nghệ đẩy mạnh đầu tư vào AI. Hiện có hơn 4.000 trung tâm dữ liệu trên toàn nước Mỹ, với các cụm lớn tập trung tại Virginia, Texas và California. Những cơ sở này đóng vai trò thiết yếu trong việc xử lý và lưu trữ dữ liệu, đồng thời hỗ trợ vận hành nền tảng số và dịch vụ trực tuyến.

Đặc điểm vận hành của các trung tâm dữ liệu cũng đặt ra những thách thức. Đây là những cơ sở tiêu thụ lượng điện và nước lớn để duy trì hệ thống máy chủ và làm mát. Trong bối cảnh nhiều khu vực đối mặt với áp lực về hạ tầng năng lượng, việc bổ sung các dự án quy mô lớn có thể tạo thêm sức ép lên hệ thống hiện hữu.

Đáng chú ý, Maine hiện là một trong những nơi có giá điện sinh hoạt cao nhất tại Mỹ. Đó là lý do khiến giới chức lo ngại nhu cầu năng lượng tăng đột biến từ AI sẽ tiếp tục đẩy chi phí này lên cao.

Trung tâm dữ liệu Stanton Springs của Meta tại hạt Newton, Georgia (Mỹ). Ảnh: Mike Stewart/AP

Cách tiếp cận thận trọng

Khoảng thời gian tạm dừng đến 2027 được kỳ vọng đủ để các cơ quan quản lý năng lượng và môi trường xây dựng khung quy định rõ ràng về mức tiêu thụ điện, nước cũng như các tiêu chuẩn vận hành. Mục tiêu không phải là ngăn cản phát triển, mà là tạo nền tảng chính sách phù hợp với một lĩnh vực có tốc độ tăng trưởng rất nhanh.

Xu hướng thận trọng này không chỉ diễn ra tại Maine. Nhiều bang khác như New York, South Carolina, Oklahoma hay Vermont cũng đang xem xét các biện pháp tương tự, từ việc tạm dừng cấp phép đến xây dựng quy định kiểm soát mức tiêu thụ tài nguyên. Ở cấp địa phương, hàng chục chính quyền cấp quận và thành phố đã ban hành quy định quản lý chặt chẽ hơn loại hình hạ tầng này.

Hơn một năm qua, 140 nhóm cộng đồng tại Mỹ góp phần trì hoãn hoặc điều chỉnh các dự án trung tâm dữ liệu với tổng giá trị đầu tư trên 60 tỷ USD. Điều này phản ánh nhu cầu ngày càng lớn về việc cân bằng giữa phát triển công nghệ và bảo đảm tính bền vững cho địa phương.

Ở chiều ngược lại, các tổ chức đại diện ngành công nghiệp này nhấn mạnh, trung tâm dữ liệu mang lại nhiều lợi ích kinh tế, bao gồm tạo việc làm, thu hút đầu tư và tăng nguồn thu ngân sách. Do đó, việc thiết kế chính sách cần hướng tới sự hài hòa giữa khuyến khích phát triển và quản lý hiệu quả.

Trong bối cảnh đó, quyết định của Maine có thể được xem là bước đi chủ động. Thay vì xử lý khi dự án đã triển khai, bang này lựa chọn đánh giá trước và xây dựng khung chính sách phù hợp, qua đó giảm thiểu rủi ro và tạo điều kiện cho phát triển bền vững trong dài hạn.

Các trung tâm dữ liệu AI khổng lồ không chỉ “ngốn” điện mà còn âm thầm biến khu vực xung quanh thành những “đảo nhiệt”, đẩy nhiệt độ tăng mạnh và ảnh hưởng tới hàng trăm triệu người.

Các nhà khoa học cho biết hiện tượng này có thể khiến nhiệt độ bề mặt đất tăng tới 8,9°C, ảnh hưởng đến hơn 340 triệu người trên toàn cầu.