Bánh khô mè Quang Châu và hương Tết làng nghề

Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, thôn Quang Châu (phường Hòa Xuân, TP. Đà Nẵng) rộn ràng bước vào vụ sản xuất bánh khô mè - đặc sản truyền thống gắn bó với đời sống người dân nơi đây qua nhiều thế hệ

Từ sáng sớm, các lò bánh đã đỏ lửa liên hồi, không khí lao động hối hả lan tỏa khắp làng để kịp đáp ứng nhu cầu thị trường Tết

Bánh khô mè, còn được gọi là bánh “bảy lửa”, là một trong những đặc sản nổi tiếng của Đà Nẵng. Chiếc bánh mộc mạc với lớp vỏ giòn tan, vị ngọt thanh, thơm nồng mùi mè rang từ lâu đã trở thành hương vị quen thuộc trong đời sống sinh hoạt và văn hóa của người dân địa phương

Theo các bậc cao niên trong làng, nghề làm bánh khô mè đã tồn tại từ rất lâu, không ai còn nhớ rõ xuất xứ, chỉ biết rằng nghề đã ăn sâu vào đời sống người dân và được gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ

Bánh được làm từ những nguyên liệu dân dã như gạo, mè trắng, bột nếp, mật mía, gừng… Tuy nhiên, để tạo ra chiếc bánh giòn xốp, thơm bùi, ngọt dịu là cả một quy trình công phu

Gạo dùng làm bánh phải là gạo 13/2 (còn gọi là gạo xiệc) – loại gạo cho độ nở xốp và giòn đặc trưng. Gạo được vo sạch, xay thành bột mịn, rây vào khuôn ô vuông lót vải thô rồi định hình bằng que tre

Bánh sau khi tạo hình được chưng cách thủy khoảng 5 phút, tiếp đó đem nướng bằng than

Trong suốt quá trình nướng, người thợ phải liên tục điều chỉnh lửa từ lớn sang vừa rồi nhỏ dần để bánh chín đều, không bị cháy

Sau đó là công đoạn thắng nước đường, rang mè và phủ áo đường trước khi tẩm mè xung quanh bánh. Tất cả các khâu đều làm thủ công, đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm lâu năm

Những ngày này, lò bánh của gia đình bà Nguyễn Thị Nghĩ – một trong những hộ gắn bó với nghề hơn 40 năm – luôn hoạt động hết công suất. Cơ sở có khoảng 10 lao động làm việc liên tục để kịp tiến độ các đơn hàng Tết

“Làm bánh khô mè không chỉ là kế sinh nhai mà còn là cách gìn giữ hương vị Tết xưa, lưu giữ kí ức quê hương qua từng chiếc bánh mộc mạc, nghĩa tình”, bà Nguyễn Thị Nghĩ chia sẻ

Theo người dân trong làng, nghề làm bánh khô mè khá vất vả, nặng nhọc, trong khi lớp trẻ ít người mặn mà nối nghiệp, nguy cơ mai một là điều khó tránh. Dù vậy, các hộ dân Quang Châu vẫn cố gắng duy trì nghề, dù quy mô không lớn, với mong muốn giữ gìn hương vị truyền thống cho thế hệ mai sau

Bánh khô mè Quang Châu hiện được tiêu thụ tại nhiều địa phương như Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Hà Nội, TP.HCM... và theo chân nhiều người con xa quê, Việt kiều ra nước ngoài, trở thành món quà Tết đậm đà hương vị quê nhà.

ĐỨC HOÀNG