Báo chí cách mạng đồng hành cùng dân tộc
Báo chí cách mạng Việt Nam là một hiện tượng đặc biệt trong lịch sử báo chí thế giới: hình thành trước khi có nhà nước độc lập, phát triển trong điều kiện bí mật, và gắn liền với sự nghiệp giải phóng dân tộc. Sự ra đời của báo chí cách mạng không chỉ đặt nền móng cho truyền thông cách mạng mà còn góp phần quan trọng trong cho định hướng tư tưởng, tổ chức lực lượng và dẫn dắt phong trào đấu tranh dân tộc.
Cuối năm 1924, Quốc tế Cộng sản phái Nguyễn Ái Quốc sang Trung Quốc, theo nguyện vọng của Người, được gần với Tổ quốc để có điều kiện hoạt động hơn. Tiến tới thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam là mục đích của Người đặt ra trong thời gian này. Tư duy của Nguyễn Ái Quốc hoàn toàn trùng hợp với Lênin. Lênin đã từng viết: “Cái nhất thiết chúng ta cầm phải có lúc này là một tờ báo chính trị. Nếu đảng cách mạng không biết thống nhất tác động của mình với quần chúng bằng tiếng nói của báo chí thì ý muốn tác động bằng phương pháp khác, mạnh mẽ hơn chỉ là một ảo tưởng mà thôi”. Tờ báo ấy - theo quan điểm của Lênin, "sẽ là một lò lửa khổng lồ thổi cho mỗi tia lửa của cuộc đấu tranh giai cấp và sự phẫn nộ trong Nhân dân bùng lên thành một đám cháy lớn”.

Đảng viên Chi bộ Chuyên đề - Biên tập, Đảng bộ Báo và Phát thanh, Truyền hình Lạng Sơn tham quan Di tích Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng, xã Đại Phúc, tỉnh Thái Nguyên Ảnh: TRÍ DŨNG
Khi về đến Quảng Châu (Trung Quốc), Nguyễn Ái Quốc đã bắt tay vào việc chuẩn bị xuất bản một tờ báo chính trị, đồng thời mở lớp huấn luyện cho các thanh niên ưu tú từ trong nước sang để làm nòng cốt cho cách mạng sau này. Sự ra đời tờ báo Thanh Niên (số đầu tiên được ra mắt ngày 21/6/1925) là một quyết định sáng suốt và đúng đắn của Nguyễn Ái Quốc, nó có hiệu quả vô cùng to lớn đối với tiến trình cách mạng Việt Nam.
Với gần 90 số báo gần như đều đặn trong hai năm, Báo Thanh Niên đã làm được một công việc to lớn là tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin trong Nhân dân ta. Tác phẩm “Đường Cách mệnh” được đăng lần lượt trên báo Thanh Niên đã phác họa lộ trình đưa dân tộc ta tới Cách mạng tháng Tám 1945 thành công. Báo Thanh Niên được chuyển về nước bằng con đường bí mật, các cơ sở cách mạng chép tay nhân lên thành nhiều bản rồi chuyển cho các đồng chí của mình đọc và truyền đạt trong Nhân dân. Báo đảm trách nhiệm vụ cơ bản là tuyên truyền tôn chỉ, mục đích của Tổng bộ Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí Hội.
Thông qua những bài viết để truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin, tuyên truyền và trình bày có hệ thống một số vấn đề cơ bản về đường lối chiến lược và sách lược của cách mạng Việt Nam, kêu gọi đồng bào Việt Nam ở trong nước và nước ngoài ra sức đoàn kết chiến đấu giành độc lập dân tộc, góp phần tích cực chuẩn bị về mặt lý luận chính trị, tư tưởng, tổ chức cho sự thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Việc xuất bản tờ báo Thanh Niên đã mở ra dòng báo chí mới - Báo chí cách mạng Việt Nam.
Ngày 3/2/1930, Hội nghị hợp nhất các tổ chức Cộng sản ở Việt Nam, thành Đảng Cộng sản Việt Nam, dưới sự chủ trì của đồng chí Nguyễn Ái Quốc đã thông qua một nghị quyết về báo chí. Sau Báo Thanh Niên, Nguyễn Ái Quốc lập ra Báo Công Nông (1926), Báo Cách Mệnh (1927). Ngày 1/10/1929 báo Búa Liềm- cơ quan ngôn luận của Đông Dương cộng sản Đảng ra số đầu tiên.
Ngày 21/6/2000, nhân kỷ niệm 75 năm Ngày báo chí Việt Nam, theo đề nghị của Hội Nhà báo Việt Nam, Bộ Chính trị đồng ý gọi “Ngày báo chí Việt Nam” là “Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam”. Những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, sự hướng dẫn nghiệp vụ của Hội Nhà báo Việt Nam, hệ thống báo chí cách mạng tiếp tục khởi sắc, phát triển mạnh mẽ, không ngừng nâng cao về chất lương, đổi mới nội dung và hình thức. Phương tiện kỹ thuật, công nghệ làm báo trong thời “số hóa”, đã tác động tích cực đến sự phát triển của đời sống con người. Báo chí đang bước vào kỷ nguyên chưa từng có: kỷ nguyên số. Ở đó, thông tin không chỉ lan truyền nhanh chóng mà còn được định hình bởi những công nghệ chưa từng xuất hiện trong lịch sử báo chí như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), thực tế ảo (AR/VR)… và hàng loạt nền tảng số mới mẻ.
Hơn một thế kỷ đã trôi qua nhưng ánh sáng từ ngày 21/6/1925 - ngày Báo Thanh Niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập chính thức ra đời vẫn còn tỏa sáng trong dòng chảy lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam. Dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào, các thế hệ người làm báo cách mạng đều không ngại gian khó, hy sinh, vì sứ mệnh cao cả là viết để phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân, vì tương lai của dân tộc.












