Bảo đảm mùa hè an toàn cho trẻ em

Nhiều nguy cơ tiềm ẩn

Nhớ lại vụ tai nạn của cậu con trai 9 tuổi, anh Nguyễn Văn Bốn ở thôn Lập Ái (xã Đại Lai) vẫn chưa hết bàng hoàng: “Nhà tôi ở ven đường, xe cộ qua lại rất đông. Tôi vẫn nhắc con khi sang đường phải quan sát kỹ, nhưng hôm đó cháu chạy theo bạn, không để ý nên va chạm với xe máy. Cũng may xe đi với tốc độ chậm nên cháu chỉ bị ngã và xây xước”. Một tình huống tưởng chừng đơn giản, nhưng cho thấy tai nạn có thể xảy ra bất cứ lúc nào, ở mọi nơi, ngay cả khi trẻ đã được nhắc nhở.

Học sinh Trường Tiểu học Tiền An (phường Kinh Bắc) được hướng dẫn thực hành sơ cứu khi gặp tai nạn đuối nước.

Hơn 3 tháng trôi qua nhưng vụ việc đuối nước thương tâm của cháu P.H.N.T (sinh năm 2023), ở tổ dân phố Hợp Thành (phường Chũ) vẫn khiến gia đình chưa thể nguôi ngoai. Trước đó, vào ngày 18/1/2026, bố mẹ cháu T vắng nhà, cháu chơi cùng anh trai và chị gái sinh năm 2014 và 2020. Do không có người để ý, cháu T đã chạy đi chơi tại khu vực đập Bầu Lầy trước cổng nhà và trượt chân xuống đập dẫn đến tử vong.

Theo thống kê của Chi cục Dân số và Trẻ em (Sở Y tế), năm 2025 toàn tỉnh có khoảng 400 trẻ em bị tai nạn thương tích, chủ yếu là đuối nước, tai nạn giao thông, ngã, bỏng... Khoảng 16,7% số trẻ tử vong trong tổng số trẻ bị tai nạn thương tích, hơn 70% số trẻ tử vong do tai nạn đuối nước. Dù chưa phản ánh đầy đủ tình hình tai nạn thương tích ở trẻ em, song các số liệu này cho thấy nhiều nguy cơ luôn tiềm ẩn.

Theo thống kê, tỷ lệ trẻ em bị tai nạn thương tích tại các địa điểm gần nhà và nơi công cộng luôn cao hơn so với ở trường. Phần lớn rủi ro đối với trẻ em bắt nguồn từ môi trường xung quanh và ở các gia đình bố mẹ đi làm ăn xa không có điều kiện gần gũi con thường xuyên.

Các vụ đuối nước thường xảy ra ở khu vực miền núi, nơi ao, hồ, sông, suối chưa được rào chắn, thiếu biển cảnh báo. Việc xây dựng khu vui chơi giải trí cho trẻ em, nhất là ở các xã, bản vùng sâu, vùng xa chưa được quan tâm...

Bên cạnh yếu tố môi trường, việc trang bị kỹ năng cho trẻ vẫn chưa được chú trọng đúng mức. Không ít gia đình chỉ nhắc nhở chung chung, trong khi trẻ cần được hướng dẫn cụ thể các kỹ năng như bơi lội, tham gia giao thông an toàn, nhận diện nguy cơ tai nạn trong sinh hoạt...

Tăng cường công tác phòng ngừa

Thời gian qua, công tác phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻ em trên địa bàn tỉnh đã được triển khai với nhiều giải pháp đồng bộ. Tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các cấp, ngành, địa phương phối hợp chặt chẽ, quyết liệt triển khai các giải pháp nhằm giảm thiểu nguy cơ tai nạn thương tích, đuối nước ở trẻ em; đa dạng các hình thức tuyên truyền về phòng, chống tai nạn thương tích, đuối nước ở trẻ em, nhất là vào thời điểm học sinh được nghỉ hè, trước và trong mùa mưa bão.

Chi cục Dân số và Trẻ em (Sở Y tế) đã tổ chức 5 lớp tập huấn kỹ năng chăm sóc trẻ em trong đó có nội dung phòng ngừa và cung cấp một số kỹ năng xử lý khi trẻ bị tai nạn thương tích cho khoảng 600 cán bộ làm công tác trẻ em cấp thôn, xã và các bậc phụ huynh có con nhỏ; cấp phát hàng chục nghìn tờ rơi tuyên truyền về nguy cơ và biện pháp phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ nhỏ tại các địa phương, đơn vị.

Các cơ quan truyền thông, báo chí của tỉnh đăng tải, phát sóng và phát thanh trên hệ thống loa truyền thanh của các địa phương hàng trăm tin, bài về phòng, chống tai nạn thương tích, đuối nước. Ngành Giáo dục chỉ đạo các nhà trường ký cam kết với phụ huynh về quản lý, giám sát, phòng, chống đuối nước cho con em trong dịp hè, bảo đảm an toàn khi tham gia giao thông.

Đồng thời, phối hợp các ngành chức năng chú trọng hướng dẫn các em kỹ năng phòng ngừa tai nạn thương tích, đuối nước thông qua các tiết học, hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt tập thể; phối hợp với Đoàn Thanh niên tổ chức bàn giao, tiếp nhận, quản lý trẻ em về sinh hoạt hè và tổ chức các hoạt động sinh hoạt hè bổ ích, an toàn tại xã, phường, cộng đồng dân cư.

Mới đây, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 45/KH-UBND về phòng, chống tai nạn thương tích trẻ em giai đoạn 2026 - 2030. Kế hoạch đề ra mục tiêu đến năm 2030 giảm tỷ suất trẻ em bị tai nạn, thương tích xuống dưới 100/100.000 trẻ em; tỷ suất tử vong do tai nạn, thương tích còn 8/100.000 trẻ em; hằng năm giảm 5 - 10% số trẻ em tử vong, bị thương do tai nạn giao thông đường bộ; giảm 20% số trẻ em tử vong do đuối nước so với năm 2025. Phấn đấu 210.000 ngôi nhà đạt tiêu chí “Ngôi nhà an toàn”, 100% trường học đạt tiêu chuẩn “Trường học an toàn” và có 10 xã, phường đạt tiêu chuẩn “Cộng đồng an toàn”.

Ông Nguyễn Văn Tư, Chi cục trưởng Chi cục Dân số và Trẻ em cho biết: Cụ thể hóa kế hoạch của UBND tỉnh và hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 (từ ngày 1 đến 30/6), Sở Y tế đã có văn bản chỉ đạo Phòng Văn hóa - Xã hội, Trạm Y tế các xã, phường triển khai tuyên truyền về phòng ngừa tai nạn thương tích cho trẻ em; Chi cục Dân số và Trẻ em chủ trì phối hợp liên ngành thực hiện đa dạng hoạt động truyền thông về phòng ngừa tai nạn thương tích trẻ em như tập huấn, sơ cấp cứu khi bị đuối nước cho học sinh và giáo viên của các trường học.

Tập trung giáo dục kỹ năng phòng, chống tai nạn, thương tích cho trẻ em, cha mẹ và cộng đồng; nhân rộng mô hình dạy bơi an toàn; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy định về an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, an toàn tại công trình xây dựng, khu dân cư và môi trường nước.

Tai nạn thương tích có thể để lại những hậu quả nặng nề cho trẻ. Vì vậy, chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em là trách nhiệm của toàn xã hội, trước hết phải từ mỗi gia đình. Cùng với sự vào cuộc các cấp, các ngành, địa phương, mỗi cha mẹ cần cập nhật kiến thức, kỹ năng về bảo vệ trẻ em; cho trẻ tham gia các lớp học bơi và hướng dẫn kỹ năng, phương pháp xử lý khi có bạn gặp đuối nước; thường xuyên giám sát và bảo vệ trẻ khỏi những tai nạn thương tích trong đời sống hằng ngày; tạo môi trường sống an toàn, để trẻ phát triển toàn diện cả về thể chất và tinh thần.