Bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân

Tờ trình dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) do Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày cho biết, việc sửa đổi dự án luật nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng về phát huy rộng rãi dân chủ xã hội chủ nghĩa, quyền làm chủ của nhân dân, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân; tăng cường trách nhiệm giải trình, công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, góp phần phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.

Đồng thời, đáp ứng nhu cầu tiếp cận thông tin ngày càng cao của công dân; đa dạng hóa hình thức cung cấp thông tin gắn với bối cảnh đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, xây dựng Chính phủ số, công dân số và mô hình tổ chức của các cơ quan sau sắp xếp.

Bảo đảm tính tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên; tính thống nhất, đồng bộ với các luật, nghị quyết có liên quan, nhất là các luật, nghị quyết mới được Quốc hội ban hành trong thời gian qua; đồng thời, đáp ứng yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng luật và kỹ thuật lập pháp hiện nay.

Quang cảnh phiên họp tại hội trường.

Dự thảo luật cũng sửa đổi các quy định về thông tin công dân không được tiếp cận và thông tin công dân được tiếp cận có điều kiện để bảo đảm cụ thể, đầy đủ, rõ ràng hơn và thống nhất, đồng bộ với quy định của pháp luật có liên quan. Việc tiếp cận thông tin thuộc dữ liệu cá nhân thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Việc tiếp cận có điều kiện đối với tài liệu lưu trữ quý hiếm thực hiện theo quy định của pháp luật về lưu trữ.

Báo cáo thẩm tra dự thảo luật, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đề nghị nghiên cứu bổ sung đối tượng yếu thế khác (như người cao tuổi, người nghèo, trẻ em, người có hoàn cảnh khó khăn…) cũng được áp dụng các quy định đặc thù tại điều 7, bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân.

Đồng thời, tiếp tục rà soát, nghiên cứu, bổ sung các thông tin bắt buộc phải công khai trên nền tảng số; các thông tin công dân không được tiếp cận và được tiếp cận có điều kiện để bảo đảm đồng bộ với pháp luật hiện hành và bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân. Tiếp tục rà soát, chỉnh lý một số nội dung của dự thảo luật theo hướng quy định khái quát, mang tính nguyên tắc và giao Chính phủ quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, để thực hiện đúng yêu cầu đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật.

Đại tướng Nguyễn Tân Cương cho ý kiến về Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).

Tại phiên thảo luận ở tổ, cho ý kiến về Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), Đại tướng Nguyễn Tân Cương, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Tổng Tham mưu trưởng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng đánh giá, điều 26 của dự thảo luật quy định về trình tự, thủ tục cung cấp thông tin theo yêu cầu, đã bảo đảm quy định nguyên tắc chung, đồng thời cũng đã giao cho Chính phủ quy định cụ thể, chi tiết các nội dung trong luật, vì vậy sẽ tạo thuận lợi trong quá trình thực hiện các quy định.

Về quyền tiếp cận thông tin của người khuyết tật, dân tộc thiểu số..., Đại tướng Nguyễn Tân Cương đánh giá, điều 11 của dự thảo luật đã quy định đầy đủ về việc cơ quan, đơn vị có trách nhiệm thực hiện các biện pháp bảo đảm quyền tiếp cận thông tin; tạo điều kiện thuận lợi để người khuyết tật, người dân tộc thiểu số, người sinh sống ở khu vực biên giới, hải đảo, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn thực hiện quyền tiếp cận thông tin. Sau này, Chính phủ sẽ có quy định cụ thể về việc tạo điều kiện như thế nào về các việc này.

Về các thông tin thuộc bí mật nhà nước, Đại tướng Nguyễn Tân Cương cho rằng, tại khoản 1, điều 15 của dự thảo luật đã có quy định đầy đủ. Theo đó, thông tin thuộc bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước thì không được tiếp cận.

Về xử lý vi phạm, bao gồm xử lý vi phạm đối với cả người tiếp cận thông tin và người cung cấp thông tin, Đại tướng Nguyễn Tân Cương đề nghị giao Chính phủ quy định chi tiết điều này, để xác định rõ trường hợp nào xử phạt, trường hợp nào vi phạm phải xử lý hành chính.