Bảo đảm vững chắc an ninh lương thực quốc gia và duy trì xuất khẩu

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng giải trình trước Quốc hội (Ảnh: Quang Vinh)

Ngày 21/4, Quốc hội tiếp tục thảo luận ở hội trường về: Đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030; Công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025; Tình hình thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025.

Phát biểu giải trình trước các ý kiến mà đại biểu Quốc hội đặt ra Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, về giải pháp tái cơ cấu ngành nông nghiệp, trong nhiệm kỳ vừa qua, Bộ đã tham mưu Thủ tướng ban hành và tổ chức triển khai Kế hoạch cơ cấu lại ngành giai đoạn 2021-2025, đồng thời tổng kết, đánh giá kết quả 5 năm thực hiện, bổ sung nhiệm vụ, giải pháp theo hướng phát triển nông nghiệp hiện đại, thông minh, bền vững, xanh và sinh thái.

Kết quả, ngành cơ bản hoàn thành hầu hết các chỉ tiêu. Trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, báo cáo Chính phủ để bổ sung các giải pháp nâng cao hiệu quả, đóng góp vào tăng trưởng chung.

Các nhiệm vụ trọng tâm gồm hoàn thiện, sửa đổi luật liên quan; tổ chức thực hiện hiệu quả quy hoạch chuyên ngành; đổi mới quản lý ngành; đẩy mạnh cải cách thể chế, thủ tục hành chính. Đáng chú ý, sau rà soát, cắt giảm, số thủ tục hành chính giảm từ 44% xuống còn 25%. Về định hướng cơ cấu lại ngành, Bộ sẽ tiếp tục cơ cấu các tiểu ngành, nhóm sản phẩm chủ lực để duy trì đà tăng trưởng.

Ở lĩnh vực phát triển thị trường, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho hay sẽ tập trung mở rộng đầu ra, phát triển thị trường trong nước và đẩy mạnh xuất khẩu. Vừa qua, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Tổng Cục trưởng Tổng cục Hải quan Trung Quốc cũng đã ký Nghị định thư mở cửa thêm hai loại nông sản với quả bưởi và quả chanh. Đồng thời tiếp tục xuất khẩu sầu riêng, đáng chú ý là việc truy xuất nguồn gốc hiện được thực hiện từ vùng trồng đến cửa khẩu. Thời gian thông quan đã rút ngắn từ khoảng 20 ngày xuống còn 5-6 ngày.

Về khoa học công nghệ, Bộ sẽ nâng cao năng lực nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

Liên quan đến hạ tầng nông nghiệp, nông thôn, theo Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, xác định là một trong những đột phá chiến lược, Bộ đã xây dựng kế hoạch phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng, trong đó nhấn mạnh yêu cầu triển khai đồng bộ, hiệu quả với sự tham gia tích cực của địa phương.

Liên quan đến điều chỉnh quy định về quy hoạch khoáng sản theo Quyết định số 866/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Phê duyệt Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Bộ trưởng cho rằng quyết định này sẽ cần điều chỉnh trong quá trình thực hiện để phù hợp hơn với thực tiễn, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng thông tin đã rà soát, thống nhất phương án và sẽ báo cáo Chính phủ, dự kiến điều chỉnh trong tháng 4/2026.

Về quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn 2050 đã được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 39/2021/QH15 của Quốc hội. Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho rằng, đây là căn cứ pháp lý quan trọng để tổ chức thực hiện trong thời gian tới. Tuy nhiên, thực hiện các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, ngành nông nghiệp và môi trường đang tiếp tục rà soát, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Qua tổng hợp ý kiến của các bộ, ngành và địa phương, nhu cầu đăng ký điều chỉnh quy hoạch có xu hướng tăng, trong đó chủ yếu là đề xuất chuyển đổi mục đích sử dụng đất, đặc biệt là từ đất nông nghiệp sang đất phục vụ phát triển công nghiệp.

Theo Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, trong 10 năm qua, việc điều chỉnh cơ cấu sử dụng đất tại địa phương không được vượt quá 10%. Nếu đăng ký vượt khả năng thực hiện sẽ dẫn đến lãng phí nguồn lực. Vì vậy, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương cần tính toán kỹ, đảm bảo tính khả thi.

Về an ninh lương thực, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết, với tổng diện tích đất trồng lúa của cả nước đến năm 2030 là 3.568,48 nghìn ha vẫn có thể bảo đảm vững chắc an ninh lương thực quốc gia và duy trì xuất khẩu. Hiện tại, Việt Nam đạt năng suất khoảng 6,2 tấn/ha, đứng thứ hai thế giới, trong khi Ấn Độ đạt khoảng 7 tấn/ha. Dư địa tăng năng suất không còn nhiều, nhưng vẫn có thể duy trì xuất khẩu khoảng 5 tỷ USD/năm.

Đối với nội dung về việc sắp xếp, đổi mới các công ty nông, lâm nghiệp, Bộ trưởng cho biết, tính đến nay đã có 161/256 Công ty nông lâm nghiệp hoàn thành sắp xếp, đổi mới.

Hiện nay, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt 40/41 phương án tổng thể, còn lại thành phố Hà Nội chưa hoàn thành, đang chờ rà soát, đồng bộ với quy hoạch Thủ đô và các quy định pháp luật liên quan.

Như vậy, nhiệm vụ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Thủ tướng Chính phủ về cơ bản đã hoàn thành. Phần công việc còn lại là tổ chức thực hiện tại địa phương, bao gồm các cơ quan quản lý đất đai và các chủ thể sử dụng đất, chủ yếu là các công ty, tổng công ty nông, lâm nghiệp.

Đối với công tác kiểm soát an toàn thực phẩm, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Y tế. Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ chủ trì rà soát, sửa đổi Luật An toàn thực phẩm; Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp chặt chẽ trong quá trình xây dựng, hoàn thiện các quy định liên quan đến lĩnh vực quản lý của ngành.