Bảo hiểm thất nghiệp: Hiểu đúng luật, hưởng đủ quyền

Điểm tựa vững chắc của người lao động

Chính sách bảo hiểm thất nghiệp ngày càng phát huy được vai trò quan trọng trong hệ thống an sinh xã hội. Đây được xem là công cụ quản trị thị trường lao động hữu hiệu, gắn bó chặt chẽ với các chính sách việc làm, thông tin thị trường lao động...

Mục tiêu của chính sách bảo hiểm thất nghiệp là hỗ trợ người lao động bảo vệ vị trí, duy trì việc làm, phòng tránh thất nghiệp. Trong trường hợp gặp rủi ro về việc làm, chính sách bảo hiểm thất nghiệp giúp bù đắp một phần thu nhập của người lao động, hỗ trợ họ tham gia học nghề để nâng cao trình độ, kỹ năng hoặc chuyển đổi nghề nghiệp; tư vấn, giới thiệu việc làm để người thất nghiệp nhanh chóng tìm được việc làm mới. Người thất nghiệp còn được hưởng chế độ bảo hiểm y tế.

Chính sách bảo hiểm thất nghiệp giúp bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi thất nghiệp, đồng thời hỗ trợ họ tham gia học nghề để nâng cao trình độ, kỹ năng. Ảnh: TTDVVL Hà Nội

Từng là một kế toán với mức lương ổn định, chị Nguyễn Hương Linh (43 tuổi) ở phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội, trở thành lao động thất nghiệp sau một sự cố trong công việc. Trong lúc nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp và loay hoay tìm kiếm việc làm mới, chị Linh được Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội tư vấn giới thiệu đi học nghề.

Chị Hương Linh là một trong 25 lao động thất nghiệp - thành viên của lớp dạy nghề pha chế đồ uống cuối cùng của Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội trước khi đơn vị này không còn chức năng đào tạo nghề theo quy định. Tham gia lớp học nghề, chị Hương Linh được hỗ trợ 1.500.000 đồng/tháng, mức hỗ trợ trong 3 tháng. Đây là mức hỗ trợ tối đa cho các lao động thất nghiệp có nhu cầu học nghề.

Chia sẻ về hành trình khởi nghiệp của mình, chị Hương Linh cho biết: "Nghe đến chính sách này từ lâu, tuy nhiên tôi lo thủ tục phức tạp, khó tham gia. Thế nhưng, khi tiếp cận, tôi khá bất ngờ vì thủ tục dễ dàng, nhanh chóng. Nhờ sự đồng hành của cô giáo dạy pha chế, sau khi kết thúc khóa học, tháng 9/2025, tôi đã bắt tay kinh doanh quán cà phê mang thương hiệu của chính mình”.

Bà Vũ Thị Thanh Liễu, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội cho biết: Nhiều lao động đăng ký học nghề chia sẻ rằng họ rất vui vì được tham gia các khóa học này. Không chỉ học được thêm kỹ năng nghề mới để tự mở cơ sở kinh doanh, họ còn tạo việc làm cho nhiều người khác.

"Nhiều người sau khóa học mới biết rằng bản thân họ còn có nhiều khả năng làm các công việc khác ngoài các việc trước đây đã từng làm. Các học viên đã rất thành công trong việc bán hàng online, mở cửa hàng kinh doanh hoặc xin việc tại các nhà hàng, khách sạn, doanh nghiệp", bà Vũ Thị Thanh Liễu chia sẻ.

Bảo vệ tốt hơn quyền lợi an sinh xã hội của người lao động

Năm 2026, chỉ tiêu được giao theo kế hoạch của thành phố Hà Nội là nâng số người tham gia bảo hiểm thất nghiệp đạt 46,5% lực lượng lao động. Tính đến hết tháng 3, Hà Nội có gần 2,5 triệu người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, chiếm 48,02% lực lượng trong độ tuổi lao động và gần 139.000 người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, chiếm 3,62% lực lượng lao động trong độ tuổi. Số người tham gia bảo hiểm thất nghiệp là 2,415 triệu người, chiếm 46,03% lực lượng lao động trong độ tuổi.

Trong quý I-2026, thành phố ra quyết định hưởng trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp cho 12.800 người với số tiền hỗ trợ 510 tỷ đồng, tăng 14,3% số người và tăng 16,3% số tiền so với cùng kỳ năm trước. Cùng với đó, có 14.960 người lao động hưởng trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp được tư vấn, giới thiệu việc làm; hỗ trợ học nghề cho 212 người với số tiền 839 triệu đồng.

Chính sách bảo hiểm thất nghiệp đang phát huy hiệu quả rõ nét khi gắn kết chặt chẽ với các giải pháp hỗ trợ tìm kiếm việc làm phù hợp và bền vững. Ảnh: PV

Ông Nguyễn Công Định, Phó Giám đốc BHXH thành phố Hà Nội cho biết: Trong bối cảnh thị trường lao động biến động nhanh chóng, bảo hiểm thất nghiệp không còn đơn thuần là một khoản trợ cấp tài chính tạm thời, mà còn là "phao cứu sinh" giúp người lao động duy trì cuộc sống tối thiểu ngay khi tạm thời mất thu nhập. Đây cũng là "đòn bẩy kỹ năng" thông qua chính sách hỗ trợ học nghề, đào tạo lại để người lao động không bị đào thải, sớm quay lại thị trường với vị thế tốt hơn.

2026 là năm đầu tiên triển khai Luật Việc làm năm 2025, trong đó, chính sách bảo hiểm thất nghiệp có những thay đổi quan trọng, điều chỉnh theo hướng mở rộng quyền lợi cho người lao động. Cụ thể, người lao động có hợp đồng từ 1 tháng trở lên hoặc làm việc không trọn thời gian chính thức được tham gia bảo hiểm thất nghiệp, rút ngắn thời gian giải quyết hưởng trợ cấp, bổ sung chế độ hỗ trợ tiền ăn khi tham gia đào tạo nghề...

Ngoài ra, nhờ sự kết nối đồng bộ giữa dữ liệu bảo hiểm xã hội với hệ thống định danh VNeID, người lao động có thể nộp hồ sơ hưởng trợ cấp tại nhà thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia. Những điểm mới về của chính sách bảo hiểm thất nghiệp là bước đi quan trọng nhằm bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động và sự phát triển bền vững của hệ thống an sinh xã hội.