Bảo hiểm xã hội tự nguyện: Chủ động tích lũy, thêm an sinh tuổi già

Bảo hiểm xã hội tỉnh Thái Nguyên đổi mới, đa dạng hình thức tuyên truyền, tư vấn, đưa chính sách đến gần người dân, nhất là lao động tự do.

Chủ động tích lũy cho tuổi già

Với nhiều lao động tự do, dành một phần thu nhập để tham gia BHXH tự nguyện là cách chủ động tích lũy cho tuổi già. Mức đóng, phương thức đóng có thể lựa chọn phù hợp với khả năng kinh tế, tạo điều kiện để người dân duy trì tham gia lâu dài và hướng tới hưởng lương hưu khi đủ điều kiện.

Bà Phạm Thị Hường ở xã Chợ Đồn đã tham gia BHXH tự nguyện hơn 6 năm. Là lao động tự do, không có hợp đồng lao động ổn định, thu nhập phụ thuộc vào công việc hằng ngày, trước đây việc tích lũy cho tuổi già chưa được bà ưu tiên.

Qua các buổi tuyên truyền, tư vấn, bà Hường hiểu rõ hơn những điểm mới của Luật BHXH, trong đó có việc lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với khả năng và thu nhập. Nhận thấy chính sách thiết thực, giúp chủ động hơn về cuộc sống khi về già, bà tiếp tục duy trì tham gia.

Bà Hường cho biết: “Mỗi tháng tôi cắt giảm chi tiêu để một phần tiền tham gia BHXH tự nguyện. Đây giống như là của để dành để đến khi về già không còn lệ thuộc vào con cháu, bản thân vừa có lương hưu, lại được cấp thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) miễn phí nên tôi cảm thấy yên tâm hơn”.

Bà Phạm Thị Hường, xã Chợ Đồn chủ động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, tích lũy cho tuổi già.

Cũng như bà Phạm Thị Hường, hàng nghìn lao động tự do trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã tham gia BHXH tự nguyện. Phương thức đóng linh hoạt, mức đóng phù hợp với khả năng thu nhập là những yếu tố giúp duy trì tham gia.

Ông Nguyễn Đắc Thắng ở xóm La Đồng, xã La Hiên đã tham gia BHXH tự nguyện hơn 10 năm. Công việc không ổn định, thường xuyên đi làm thuê, ông lựa chọn tham gia BHXH tự nguyện với mong muốn chủ động lo cho cuộc sống khi về già, không phụ thuộc vào con cái. Năm 2023, do ảnh hưởng của dịch COVID-19, không có thu nhập, ông Thắng phải tạm dừng đóng bảo hiểm. Sau thời gian bảo lưu, ông tiếp tục tham gia để quá trình đóng BHXH không bị gián đoạn, hướng tới đủ thời gian hưởng lương hưu và các quyền lợi theo quy định.

Ông Thắng chia sẻ: “Tham gia BHXH tự nguyện sẽ được hưởng lương hưu để trang trải các chi phí cho cuộc sống, đồng thời được chăm sóc sức khỏe bằng thẻ BHYT miễn phí. Khi tuổi già, sức khỏe giảm sút, những quyền lợi này giúp tôi yên tâm hơn. Vì thế, tôi xác định sẽ tiếp tục duy trì tham gia BHXH tự nguyện để có thêm nguồn thu nhập và được chăm sóc sức khỏe khi về già”.

Những lựa chọn của người dân cho thấy BHXH tự nguyện đang trở thành một phương thức tích lũy phù hợp với nhiều lao động tự do, nhất là những người không có việc làm ổn định và muốn chủ động chuẩn bị cho cuộc sống khi về già.

Tuyên truyền sát nhu cầu, hỗ trợ đúng đối tượng

Để mở rộng diện bao phủ BHXH tự nguyện, thời gian qua, BHXH tỉnh Thái Nguyên tập trung đổi mới, đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, tư vấn, đưa chính sách đến gần hơn với người dân, nhất là nhóm lao động tự do. Nội dung tuyên truyền được triển khai theo hướng thiết thực, dễ hiểu, tập trung làm rõ quyền lợi, mức đóng, phương thức đóng và các chế độ được hưởng khi tham gia BHXH tự nguyện, qua đó giúp người dân có thêm thông tin để chủ động lựa chọn và duy trì chính sách lâu dài.

Tại BHXH cơ sở Bắc Kạn, công tác tuyên truyền BHXH tự nguyện cũng được xác định là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển người tham gia. Đơn vị thường xuyên phối hợp với UBND các xã, phường tổ chức các hội nghị tuyên truyền, giới thiệu những nội dung cơ bản của Luật BHXH, tập trung vào nhóm đối tượng có thể tham gia, mức đóng, phương thức đóng và chế độ, quyền lợi khi tham gia BHXH tự nguyện.

Cán bộ bảo hiểm xã hội bám sát cơ sở, tuyên truyền chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện đến người dân.

Các buổi tuyên truyền không chỉ cung cấp thông tin một chiều. Cán bộ BHXH còn dành thời gian lắng nghe, đối thoại và giải đáp trực tiếp những băn khoăn của người dân về thời gian, phương thức đóng, mức đóng cũng như chính sách hỗ trợ từ ngân sách nhà nước. Với người tham gia thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người dân tộc thiểu số thường trú trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, những nội dung liên quan đến mức hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện được giải thích cụ thể để người dân hiểu rõ quyền lợi của mình.

Theo ông Ma Thế Đoàn, Giám đốc BHXH cơ sở Bắc Kạn, một trong những khó khăn trong phát triển người tham gia BHXH tự nguyện là thu nhập của nhiều lao động tự do còn bấp bênh, đời sống chưa ổn định, dẫn đến việc duy trì đóng BHXH trong thời gian dài không phải lúc nào cũng dễ dàng. Từ thực tế đó, đơn vị tập trung tuyên truyền, tư vấn theo hướng sát với khả năng và điều kiện kinh tế của từng người, phân tích cụ thể các mức đóng, phương thức đóng để người dân có thể lựa chọn mức phù hợp với thu nhập. Cách làm này giúp người lao động hiểu rõ hơn về quyền lợi lâu dài của BHXH tự nguyện, đồng thời giảm tâm lý e ngại về gánh nặng đóng góp.

Tại xã vùng cao Dân Tiến, nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện cũng được chú trọng. Từ đầu năm đến nay, BHXH cơ sở Võ Nhai thường xuyên phối hợp với Hội Nông dân, Hội Phụ nữ xã tổ chức hội nghị tuyên truyền, tư vấn, đối thoại về chính sách BHXH tự nguyện cho cán bộ, hội viên và người dân trên địa bàn.

Thông qua các hội nghị, người dân được cung cấp thông tin cụ thể về chính sách BHXH nói chung, BHXH tự nguyện nói riêng, phù hợp với điều kiện của từng hội viên, người dân.

Ông Hoàng Văn Thảo, Phó Chủ tịch UBND xã Dân Tiến, cho rằng: BHXH và BHYT là hai trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội. Đối với khu vực nông thôn, nơi phần lớn người dân là lao động tự do, BHXH tự nguyện và BHYT càng có ý nghĩa thiết thực, giúp người dân chủ động bảo đảm cuộc sống và chăm sóc sức khỏe trong tương lai. Địa phương xác định việc tăng cường tuyên truyền, tư vấn chính sách là giải pháp quan trọng để nâng cao nhận thức, khuyến khích người dân chủ động tham gia. Chính quyền xã Dân Tiến cũng cam kết tiếp tục đồng hành, phối hợp với cơ quan BHXH và các tổ chức đoàn thể trong triển khai chính sách, tạo điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận và được bảo đảm đầy đủ quyền lợi khi tham gia BHXH, BHYT.

Theo thống kê của BHXH tỉnh, đến nay BHXH tỉnh đã xây dựng 11 điểm truyền thông cộng đồng, tổ chức 72 hội nghị tuyên truyền, tư vấn, đối thoại trực tiếp về chính sách BHXH tự nguyện và BHYT hộ gia đình, thu hút 3.225 người tham dự.

Mở rộng diện bao phủ, thêm động lực tham gia

Thời gian qua, tỉnh Thái Nguyên luôn quan tâm triển khai các giải pháp phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện, đồng thời từng bước hoàn thiện chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện để người dân, nhất là lao động tự do, có thêm cơ hội tiếp cận và duy trì chính sách. Một chính sách mới được tỉnh ban hành là Nghị quyết số 77/2026/NQ-HĐND ngày 13/8/2026, quy định chính sách hỗ trợ thêm kinh phí đóng BHXH tự nguyện giai đoạn 2026-2030.

Theo đó, ngân sách tỉnh hỗ trợ thêm 20% mức đóng cho người tham gia thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo và người dân tộc thiểu số. Người tham gia BHXH tự nguyện được hỗ trợ hằng tháng theo thời gian thực tế đóng BHXH từ ngày 01/9/2026 đến hết 31/12/2030. Đây là chính sách mới của địa phương, thể hiện sự quan tâm của tỉnh trong việc mở rộng diện bao phủ BHXH, giúp nhiều người dân có điều kiện tham gia và duy trì BHXH tự nguyện.

Bảo hiểm xã hội cơ sở Bắc Kạn tổ chức hội nghị tuyên truyền BHXH tại xã Cẩm Giàng.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp tuyên truyền, tư vấn, vận động cùng chính sách hỗ trợ, BHXH tự nguyện trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đang ngày càng nhận được sự quan tâm. Theo thống kê của BHXH tỉnh, nếu tháng 5/2026, Thái Nguyên mới có gần 73.000 người tham gia BHXH tự nguyện thì đến giữa tháng 9, toàn tỉnh có 76.534 người tham gia, đạt 99,26% kế hoạch năm 2026.

Kết quả này cho thấy nhận thức của người dân về ý nghĩa, quyền lợi lâu dài của BHXH tự nguyện từng bước được nâng lên. Ngày càng nhiều lao động tự do chủ động lựa chọn BHXH tự nguyện như một giải pháp tích lũy, tạo nguồn thu nhập khi về già.

Việc bổ sung nguồn hỗ trợ từ ngân sách địa phương, cùng các giải pháp tuyên truyền, vận động đang được triển khai, sẽ tạo thêm điều kiện để BHXH tự nguyện đến gần hơn với người dân, đặc biệt là nhóm lao động có thu nhập chưa ổn định, qua đó từng bước mở rộng diện bao phủ và củng cố an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh.

Ông Nguyễn Hữu Công, Phó Giám đốc BHXH tỉnh, nhấn mạnh: BHXH tỉnh Thái Nguyên sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đặc biệt là tuyên truyền theo nguyên tắc có đóng có hưởng trong việc thực hiện chính sách BHXH nói chung, BHXH tự nguyện nói riêng. Phấn đấu tăng độ bao phủ theo lộ trình giai đoạn 2026-2030 đạt tỷ lệ 100% theo Nghị quyết số 403/NQ-CP ngày 10/12/2025 của Chính phủ về giao chỉ tiêu BHXH đến năm 2030.

Có thể thấy, việc mở rộng BHXH tự nguyện tại Thái Nguyên đang được triển khai đồng bộ với tuyên truyền, tư vấn, vận động người dân và chính sách hỗ trợ phù hợp. Sự chủ động của cơ quan BHXH, chính quyền cơ sở, các tổ chức đoàn thể cùng lựa chọn tham gia của người dân đang góp phần gia tăng số người tham gia, nhất là trong nhóm lao động tự do.

Với những giải pháp đang được thực hiện, BHXH tự nguyện tiếp tục có thêm điều kiện để mở rộng diện bao phủ, giúp người dân tích lũy cho tuổi già, có nguồn thu nhập và được chăm sóc sức khỏe khi đủ điều kiện hưởng chế độ.