Bảo tàng kết nối cộng đồng

Nhân ngày Quốc tế bảo tàng 2026, Đà Nẵng đã tổ chức chuỗi hoạt động phong phú gồm triển lãm, tọa đàm và giáo dục di sản, thu hút sự tham gia của nhiều đơn vị và tổ chức quốc tế.

Không gian triển lãm khoa học “Vũ trụ - Con người - Trí thông minh” diễn ra từ ngày 18/5 đến 18/6 tại Bảo tàng Đà Nẵng. Ảnh: K.NGUYÊN

Bảo tàng mở rộng nhịp cầu kết nối

Tại Bảo tàng Đà Nẵng, triển lãm khoa học “Vũ trụ - Con người - Trí thông minh” (UMI) là một trong những điểm nhấn đáng chú ý trong chuỗi hoạt động chào mừng ngày Quốc tế bảo tàng năm 2026.

Triển lãm do Bảo tàng Đà Nẵng phối hợp cùng Viện Goethe và Hiệp hội Max Planck tổ chức, kéo dài từ ngày 18/5 đến 18/6. Sau Hà Nội, Đà Nẵng là điểm đến thứ hai của triển lãm tại Việt Nam, trước khi tiếp tục hành trình đến Thành phố Hồ Chí Minh.

Triển lãm dẫn dắt công chúng khám phá những câu hỏi lớn của nhân loại qua năm chủ đề chính: Vũ trụ, Lịch sử loài người, Bộ não, Kỷ Nhân sinh và Trí tuệ nhân tạo. Với đa dạng hình thức trình bày như mô hình, phim, podcast và các hoạt động trải nghiệm, triển lãm giúp người xem, đặc biệt là học sinh, sinh viên, dễ dàng tiếp cận và nắm bắt các khái niệm khoa học phức tạp.

Bà Thái Mai Lan, Viện trưởng Viện Goethe tại Thành phố Hồ Chí Minh, nhận định triển lãm không chỉ trưng bày các thành tựu nghiên cứu khoa học của Đức, mà còn khẳng định khoa học là một phần không thể tách rời của đời sống văn hóa. Hoạt động này được kỳ vọng sẽ mở rộng cơ hội giao lưu, kết nối quốc tế cho sinh viên và các nhà nghiên cứu trẻ Việt Nam.

Trong khi đó, Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng lại tập trung chuỗi hoạt động hưởng ứng ngày Quốc tế bảo tàng vào đối thoại học thuật và hợp tác quốc tế trong công tác bảo tồn di sản Champa.

Sự kiện, diễn ra ngày 18/5, do bảo tàng phối hợp cùng Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp (EFEO) tổ chức, nhằm nhìn lại lịch sử hình thành bảo tàng và mở ra những định hướng hợp tác mới trong tương lai.

Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng ký kết thỏa thuận hợp tác Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp (EFEO) giai đoạn 2026-2028 trong chuỗi sự kiện chào mừng Ngày Quốc tế Bảo tàng năm 2026. Ảnh: K.NGUYÊN

Điểm nhấn của chuỗi hoạt động là tọa đàm khoa học “Nhịp cầu di sản - Từ việc thành lập Bảo tàng Henri Parmentier của EFEO đến sự phát triển của Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng”, quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành từ Việt Nam và Pháp. Các tham luận đã phân tích sâu sắc vai trò của EFEO trong nghiên cứu, khảo cổ và bảo tồn di sản Champa, đồng thời đề xuất những yêu cầu mới về lưu trữ tư liệu, phục chế hiện vật và đổi mới hoạt động bảo tàng.

Cũng trong dịp này, hai đơn vị đã công bố thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026 - 2028, tập trung vào các lĩnh vực nghiên cứu, trao đổi học thuật và bổ sung nguồn tư liệu lưu trữ.

Song song đó, chuyên đề ảnh “Từ khu vườn tượng Tourane đến Bảo tàng Henri Parmentier” cũng được trưng bày, giới thiệu hơn 40 hình ảnh tư liệu quý về quá trình hình thành và phát triển của bảo tàng đã có lịch sử hơn một thế kỷ.

Đưa bảo tàng trở thành không gian cộng đồng

Không chỉ riêng ngày Quốc tế bảo tàng 18/5, trong suốt thời gian qua, các bảo tàng tại Đà Nẵng đã tích cực tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm, giáo dục di sản và trưng bày chuyên đề, vượt ra khỏi khuôn khổ tham quan và xem hiện vật truyền thống. Phương thức tiếp cận mới này giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, có thêm nhiều cơ hội tương tác với lịch sử và văn hóa địa phương.

Hoạt động hành trình lịch sử "Phan Châu Trinh - Người mở lối canh tân" do Bảo tàng Đà Nẵng tổ chức nhằm giới thiệu về cuộc đời, sự nghiệp nhà yêu nước Phan Châu Trinh đến học sinh. Ảnh: K.NGUYÊN

Từ đầu năm đến nay, Bảo tàng Đà Nẵng đã tổ chức hàng loạt hoạt động kết hợp hài hòa giữa lịch sử, mỹ thuật và trải nghiệm tương tác.

Tiêu biểu có thể kể đến triển lãm ảnh “Giao điểm Việt Nam”, triển lãm mỹ thuật “Sắc màu đất Quảng”, chương trình “Chạm vào ký ức tháng 3” hay chuỗi hoạt động kỷ niệm 100 năm ngày mất của chí sĩ Phan Châu Trinh.

Theo ông Huỳnh Đình Quốc Thiện, Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng, đơn vị định hướng xây dựng bảo tàng thành một không gian văn hóa mở, nơi công chúng có thể tiếp cận lịch sử và di sản của thành phố thông qua nhiều hình thức đa dạng.

Do đó, bảo tàng đã và đang đẩy mạnh các hoạt động tương tác, nhằm giúp người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, dễ dàng tiếp cận và cảm thụ giá trị lịch sử, văn hóa.

“Thông qua các hoạt động triển lãm, trưng bày và giáo dục di sản, bảo tàng mong muốn giúp công chúng có cái nhìn sâu sắc hơn về lịch sử và văn hóa của thành phố. Chúng tôi kỳ vọng mỗi hoạt động không chỉ làm tăng sự hiểu biết về hiện vật mà còn khơi gợi sự quan tâm, ý thức gìn giữ di sản trong cộng đồng”, ông Thiện chia sẻ.

Các văn nghệ sĩ Đà Nẵng tham quan triển lãm ảnh “Giao điểm Việt Nam” tổ chức tại Bảo tàng Đà Nẵng trong tháng 4/2026. Ảnh: K.NGUYÊN

Trong khi đó, Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng lại đặc biệt chú trọng các chương trình giáo dục di sản hướng tới học sinh, sinh viên và thế hệ công chúng trẻ.

Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, bảo tàng đã đón tiếp hơn 3.000 học sinh và gần 1.200 sinh viên đến tham quan, học tập, trong đó có nhiều đoàn từ các địa phương khác và cả sinh viên quốc tế.

Ngoài hoạt động tham quan, bảo tàng còn triển khai các chương trình giáo dục trải nghiệm, giúp người trẻ tiếp cận nghệ thuật điêu khắc Champa một cách trực quan và sinh động hơn.

Đồng thời, bảo tàng cũng tích cực mở rộng hợp tác với các trường học, tổ chức nghiên cứu và đối tác quốc tế, nhằm đưa các hoạt động về di sản vượt ra ngoài không gian trưng bày truyền thống.

Bà Lê Thị Thu Trang, Giám đốc Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng, nhấn mạnh rằng bảo tàng ngày nay không chỉ đơn thuần là nơi lưu giữ hiện vật, mà cần phải trở thành không gian kết nối tri thức và đối thoại văn hóa.

Theo đó, mọi hoạt động như hợp tác quốc tế, đổi mới trưng bày hay giáo dục di sản của Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng đều nhằm mục tiêu giúp công chúng tiếp cận sâu sắc hơn với các giá trị văn hóa Champa trong đời sống đương đại.

“Di sản văn hóa, cùng với sự chung tay bảo tồn, chính là ‘nhịp cầu’ gắn kết con người trong một thế giới đa dạng. Trong bối cảnh đó, bảo tàng không chỉ là nơi lưu giữ ký ức mà còn kiến tạo những điểm kết nối quan trọng giữa các thế hệ và các nền văn hóa. Chính từ di sản, con người sẽ có thêm cơ hội để thấu hiểu và gắn kết bền chặt hơn trong đời sống hiện tại”, bà Trang bày tỏ.