Bảo vệ môi trường gắn với chất lượng tăng trưởng

Phát triển sản xuất gắn với kiểm soát các nguồn phát thải là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng, hướng tới phát triển bền vững.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thái Nguyên vừa ban hành Chỉ thị số 26-CT/TU về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo vệ môi trường, xác định trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và cả hệ thống chính trị. Công tác quản lý được đặt ra từ khâu lựa chọn mục tiêu phát triển, kiểm soát nguồn thải và ngăn ngừa nguy cơ, thay vì chỉ xử lý khi ô nhiễm phát sinh.

Chỉ thị xác định quan điểm không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế là nguyên tắc trong quy hoạch và thu hút đầu tư. Một dự án có vốn đầu tư lớn chưa chắc mang lại hiệu quả tương xứng nếu tiêu hao nhiều tài nguyên, phát thải lớn hoặc tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm. Bên cạnh hiệu quả kinh tế, chất lượng công nghệ, mức tiêu thụ năng lượng, khả năng xử lý chất thải và tác động đến cộng đồng được xem xét thỏa đáng. Ưu tiên công nghệ tiên tiến, tiết kiệm năng lượng, khuyến khích sản xuất sạch hơn và kinh tế tuần hoàn sẽ góp phần nâng cao chất lượng đầu tư, giảm áp lực môi trường và chi phí khắc phục về sau.

Những vấn đề môi trường tác động trực tiếp đến đời sống người dân cũng đòi hỏi giải pháp thiết thực, lâu dài. Ô nhiễm nước mặt sông, suối; khí thải, bụi đô thị; thu gom, phân loại và xử lý chất thải rắn sinh hoạt đều đòi hỏi sự quan tâm thường xuyên, gắn với trách nhiệm và thời hạn cụ thể. Hiệu quả không nằm ở số đợt kiểm tra, mà ở khả năng xử lý nguyên nhân và ngăn vi phạm tái diễn.

Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phân định thẩm quyền, gắn trách nhiệm với nguồn lực và nâng cao năng lực quản lý ở cấp xã sẽ góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện. Công nghệ và chuyển đổi số cũng mở ra phương thức quản lý môi trường chủ động hơn. Tuy nhiên, dữ liệu quan trắc chỉ phát huy giá trị khi được sử dụng để cảnh báo, kiểm tra và xử lý kịp thời. Công khai thông tin môi trường tạo điều kiện để cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người dân cùng giám sát.

Khâu quyết định vẫn là tổ chức thực hiện. Gắn kết quả bảo vệ môi trường với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ, nhất là người đứng đầu, sẽ có ý nghĩa khi dựa trên những chuyển biến cụ thể. Doanh nghiệp chấp hành quy định, chính quyền thực hiện nghiêm trách nhiệm quản lý, MTTQ, các đoàn thể và người dân phát huy vai trò giám sát. Hiệu quả thực hiện Chỉ thị số 26-CT/TU được thể hiện qua nguồn thải được kiểm soát, vi phạm được xử lý và chất lượng môi trường từng bước cải thiện.

Thái Nguyên hướng tới tăng trưởng để tạo nguồn lực phát triển, nâng cao đời sống nhân dân. Song, giá trị tăng trưởng còn được đo bằng chất lượng sống và khả năng gìn giữ tài nguyên. Tính đúng chi phí môi trường, chủ động phòng ngừa rủi ro từ sớm và không chuyển gánh nặng ô nhiễm cho thế hệ sau chính là yêu cầu của phát triển bền vững.