Đa dạng đầu vào, Lọc hóa dầu Nghi Sơn vượt 'bão' Trung Đông

Toàn cảnh nhà máy Lọc hoá dầu Nghi Sơn. Ảnh: NSRP

Trái ngược với đà sụt giảm công suất hàng loạt của các nhà máy lọc dầu lớn tại châu Á, nhờ chủ động đa dạng hóa nguồn dầu thô đồng thời với nỗ lực vận hành ổn định nhà máy, Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP) đã vượt qua đợt đứt gãy nguồn cung từ Trung Đông. Không chỉ bảo đảm 40% nhu cầu xăng dầu trong nước, lần đầu tiên, NSRP báo lãi sau 8 năm vận hành thương mại.

Tổng giám đốc NSRP Kazutaka Yamato cho biết, xung đột địa chính trị tại Trung Đông đã khiến nguồn cung dầu thô nhập khẩu từ Kuwait bị gián đoạn trong 6 tháng đầu năm. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ của Chính phủ Việt Nam và Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam)-đơn vị liên kết, cùng sự chủ động nghiên cứu mở rộng danh sách các loại dầu thô đầu vào thay thế dầu nhập khẩu Kuwait, nhà máy Lọc hoá dầu Nghi Sơn vẫn vận hành hành an toàn, ổn định, đạt 30 triệu giờ công an toàn và duy trì công suất vượt công suất thiết kế. Bên cạnh đó, với diễn biến tích cực của giá sản phẩm, đặc biệt là nhóm nhiên liệu chưng cất, NSRP vẫn duy trì được kết quả kinh doanh khả quan.

Có thể thấy, việc NSRP vượt “bão” Trung Đông để duy trì vận hành ổn định vượt công suất thiết kế nhà máy Lọc hoá dầu Nghi Sơn là điểm sáng đáng ghi nhận nếu so sánh với các nhà máy lọc dầu trong khu vực. Thống kê từ Reuters và nhiều hãng tin quốc tế cho thấy, do ảnh hưởng của xung đột Trung Đông xảy ra vào ngày 28/2/2026, hàng loạt nhà máy lọc dầu tại châu Á, từ Nhật Bản đến Đông Nam Á đã phải cắt giảm công suất. Theo đó, tại thời điểm tháng 3/2026, các nhà máy lọc dầu tại Nhật Bản ở thời điểm tháng 3/2026 chỉ duy trì công suất khoảng 70%; tổ hợp Pengerang (Malaysia) - một trong những dự án lọc hoá dầu trọng điểm khu vực chỉ vận hành ở mức khoảng 50%; một số nhà máy tại Singapore- trung tâm lọc dầu và trung chuyển năng lượng hàng đầu châu Á chỉ vận hành khoảng 60% công suất do các chuyến hàng dầu thô từ Trung Đông bị trì hoãn.

Bơm dầu lên tàu để xuất bán tại nhà máy Lọc hoá dầu Nghi Sơn. Ảnh: NSRP

Chia sẻ về giải pháp vượt “bão” Trung Đông gây đứt gãy chuỗi cung ứng dầu nhập khẩu Kuwait, ông Lê Nguyễn Quốc Vinh, Giám đốc nhà máy Lọc hoá dầu Nghi Sơn cho biết ngay từ khi xung đột Trung Đông chưa xảy ra, bên cạnh dầu thô nhập khẩu từ Kuwait theo hợp đồng dài hạn và cam kết sử dụng tới 85% đầu vào của nhà máy, NSRP đã tiếp nhận và chế biến thành công lô dầu thô Das Blend đầu tiên từ cuối năm 2025; từ đó mở dư địa để tiếp tục đánh giá danh sách đầu thô đầu vào. Đến nay, nhà máy Lọc hoá dầu Nghi Sơn đã xử lý thành công 10 loại dầu thô mới ngoài dầu nhập khẩu Kuwait, giúp chủ động, linh hoạt về nguồn cung dầu thô khi có biến động.

Bên cạnh đó, NSRP cũng tăng cường nhập khẩu các nguyên liệu trung gian để bổ sung cho hoạt động chế biến, tăng khả năng thích ứng nhanh trước những biến động của thị trường.

Ông Lê Nguyễn Quốc Vinh cũng cho biết, mặc dù từ tháng 9/2026, NSRP đã bắt đầu tiếp nhận 3 tàu dầu thô nhập khẩu từ Kuwait; trong tháng 10 này tiếp tục nhận 3 tàu dầu thô nữa từ Kuwait nhưng NSRP vẫn tiếp tục đánh giá mở rộng danh sách dầu thô nguyên liệu để tăng tính chủ động và đảm bảo an toàn, ổn định nhà máy.

Cùng với việc đa dạng nguồn cung dầu thô đầu vào, NSRP đã có những cải thiện đáng kể trong vận hành ổn định nhà máy ở công suất cao, có thời điểm lên tới 125% công suất thiết kế. "Để có được 125% công suất này, NSRP đã nỗ lực trong suốt những năm qua, từ việc rà soát, phân tích, đánh giá… để có được sự phê duyệt bởi các bên góp vốn”, Giám đốc Lê Nguyễn Quốc Vinh cho biết.

Trong bối cảnh biên lợi nhuận lọc dầu thuận lợi, nguồn nguyên liệu đầu vào được tối ưu, cộng thêm việc duy trì công suất vận hành nhà máy vượt thiết kế, tình hình tài chính của NSRP đã khởi sắc rõ nét khi doanh thu 8 tháng năm 2026 đạt 185.500 tỉ đồng; nộp ngân sách 18.000 tỉ đồng; lợi nhuận sau thuế gần 14.000 tỉ đồng, ghi nhận năm đầu tiên có lãi kể từ khi vận hành thương mại.

Nhìn nhận về kết quả sản xuất kinh doanh và tài chính của NSRP từ đầu năm đến nay, Tổng giám đốc NSRP Kazutaka Yamato cũng cho biết NSRP duy trì vận hành nhà máy vượt công suất thiết kế, từ đó đáp ứng khoảng 35-40% nhu cầu xăng dầu trong nước mặc dù tình hình địa chính trị diễn biến căng thẳng. Một trong những bài học quan trọng từ những biến động vừa qua là sự chủ động chuẩn bị, linh hoạt ứng phó, nghiên cứu và đa dạng hóa nguồn dầu thô. "Cùng đó là yếu tố con người với đội ngũ vận hành làm việc liên tục 24/7”, ông Yamato chia sẻ.

Từ góc độ đơn vị góp vốn vào NSRP, Phó Tổng Giám đốc Petrovietnam Lê Xuân Huyên đánh giá, với công suất chế biến theo thiết kế là 200 nghìn thùng dầu thô/ngày, tương đương 10 triệu tấn dầu thô/năm, nhà máy Lọc hoá dầu Nghi Sơn do NSRP quản lý vận hành đã đáp ứng ứng khoảng 40% nhu cầu xăng dầu trong nước, không chỉ góp phần bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường mà còn hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và nâng cao khả năng tự chủ của nền kinh tế trước những biến động của thị trường năng lượng thế giới.

Đặc biệt, trong cuộc khủng hoảng năng lượng do tác động từ xung đột Trung Đông, dưới sự chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công Thương, nhất là sự chủ động của Petrovietnam và các bên trong liên doanh trong đa dạng hóa nguồn cung và thu xếp nguồn dầu thô, nhà máy đã duy trì vận hành liên tục với công suất cao. Nhờ đó, cùng với nhà máy Lọc dầu Dung Quất, nhà máy Lọc hoá dầu Nghi Sơn là “điểm tựa” vững vàng để dòng chảy xăng dầu của nền kinh tế không bị gián đoạn.

Theo kế hoạch, trong 4 tháng cuối năm 2026, NSRP sẽ cung ứng thêm 3,69 triệu tấn sản phẩm; trong đó sản phẩm xăng dầu gần 3 triệu tấn, nâng tổng sản lượng xăng dầu cả năm lên 9,2 triệu tấn, đáp ứng khoảng 40% nhu cầu xăng dầu trong nước.