Bảo vệ trẻ em phải rõ đầu mối chịu trách nhiệm

Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Nguyễn Khắc Thận điều hành phiên thảo luận Tổ 10

Rõ trách nhiệm bảo vệ trẻ em, hoàn thiện chính sách cho người yếu thế

Quan tâm đến các quy định về bảo vệ trẻ em, ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) đề nghị bổ sung trách nhiệm của các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội trong bảo vệ trẻ em; đồng thời xác định rõ thẩm quyền đề nghị áp dụng các biện pháp hỗ trợ, can thiệp khi trẻ bị xâm hại.

Đề cập khoản 2 Điều 51 về trách nhiệm xử lý thông tin, thông báo, tố giác hành vi xâm hại trẻ em, đại biểu cho rằng dự thảo mới quy định trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan công an, chưa đề cập trách nhiệm của các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội có liên quan đến bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em như Hội Liên hiệp Phụ nữ, Đoàn Thanh niên và các hội bảo vệ quyền trẻ em.

ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) phát biểu

Theo đại biểu, Điều 91 và Điều 92 của Luật Trẻ em hiện hành đã quy định trách nhiệm của MTTQ Việt Nam, các tổ chức thành viên của Mặt trận và các tổ chức xã hội, trong đó có Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam. Vì vậy, cần bổ sung trách nhiệm của các tổ chức này tại Điều 51, phát huy vai trò phối hợp trong tiếp nhận, xử lý thông tin, xác minh, đánh giá các trường hợp trẻ em bị xâm hại.

Liên quan đến khoản 3 Điều 52 về kế hoạch hỗ trợ, can thiệp, đại biểu cho rằng việc dự thảo giao trách nhiệm đề nghị Tòa án áp dụng các biện pháp bảo vệ trẻ em cho cả người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh thực hiện quản lý nhà nước về trẻ em và Chủ tịch UBND cấp xã là chưa phù hợp, còn chồng chéo, có thể dẫn đến tình trạng đùn đẩy trách nhiệm.

Theo đó, đại biểu đề nghị chỉ giao Chủ tịch UBND cấp xã trách nhiệm đề nghị Tòa án có thẩm quyền ra quyết định hạn chế quyền của cha, mẹ, người chăm sóc trẻ em hoặc tạm thời cách ly trẻ em khỏi cha, mẹ, người chăm sóc trẻ em và áp dụng biện pháp chăm sóc thay thế đối với các trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 52.

Các ĐBQH tỉnh Nghệ An dự thảo luận tổ

ĐBQH Trần Nhật Minh cho rằng việc giao nhiệm vụ này cho Chủ tịch UBND cấp xã phù hợp với quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Đây là cấp chính quyền trực tiếp nắm tình hình địa bàn, có điều kiện phát hiện, xử lý kịp thời các vụ việc liên quan đến quyền trẻ em. Việc xác định rõ một đầu mối chịu trách nhiệm cũng góp phần tránh chồng chéo, bảo đảm tính kịp thời trong thực hiện các biện pháp bảo vệ trẻ em.

Cùng quan tâm đến chính sách đối với các nhóm cần được hỗ trợ, ĐBQH Nguyễn Thanh Cầm (Đồng Tháp) bày tỏ đồng tình với Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Văn hóa và Xã hội, đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về người cao tuổi và người khuyết tật.

ĐBQH Nguyễn Thanh Cầm (Đồng Tháp) phát biểu

Trước tốc độ già hóa dân số nhanh, đại biểu cho rằng cần rà soát, đánh giá toàn diện chính sách đối với người cao tuổi, không chỉ chú trọng chăm sóc, bảo vệ mà còn phát huy tiềm năng, kinh nghiệm và vai trò của người cao tuổi trong phát triển bền vững đất nước, gắn với định hướng phát triển kinh tế bạc.

Góp ý về Điều 4 của Luật Người khuyết tật, ĐBQH Nguyễn Thanh Cầm đề nghị nghiên cứu, cân nhắc bổ sung quy định “bảo đảm sự tham gia phù hợp của người khuyết tật vào các cơ quan dân cử”. Theo đại biểu, bên cạnh quyền tham gia bình đẳng vào các hoạt động xã hội, cần tạo điều kiện để người khuyết tật phát huy vai trò, vị trí và tiếng nói trong đời sống chính trị, xã hội, phù hợp với chủ trương, định hướng của Đảng.

Đối với Điều 5 về chính sách của Nhà nước đối với người khuyết tật, đại biểu đề nghị bổ sung nội dung trợ giúp xã hội bên cạnh bảo trợ xã hội, nhằm cụ thể hóa các hình thức hỗ trợ, bảo đảm điều kiện chăm sóc và ổn định cuộc sống cho người khuyết tật. Đồng thời, đề nghị bổ sung người khuyết tật đang mang thai, nuôi con nhỏ vào nhóm được ưu tiên thực hiện chính sách hỗ trợ, bên cạnh trẻ em và người cao tuổi khuyết tật. Theo đại biểu, đây là nhóm có những khó khăn đặc thù, cần được quan tâm, trợ giúp để bảo đảm quyền lợi của người mẹ và điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng con.

Các ĐBQH tỉnh Đồng Tháp dự thảo luận tổ

Liên quan đến Điều 43 về công nghệ số và truyền thông, ĐBQH Nguyễn Thanh Cầm đề nghị bổ sung trách nhiệm của cơ quan báo chí trong việc phản ánh tiếng nói, tâm tư, nguyện vọng của người khuyết tật, bên cạnh việc phản ánh đời sống vật chất, tinh thần.

Đáng chú ý, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo giải trình việc dự thảo không còn quy định về trách nhiệm của Đài Truyền hình Việt Nam trong thực hiện các chương trình phát sóng có phụ đề tiếng Việt và ngôn ngữ ký hiệu dành cho người khuyết tật; trường hợp chưa có quy định thay thế phù hợp, cần giữ quy định của Luật hiện hành.

Đại biểu cũng đề nghị tiếp tục rà soát, bổ sung các quy định thiết thực tại Điều 43, không chỉ dừng ở việc thay thuật ngữ “công nghệ thông tin” bằng “công nghệ số”, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn để người khuyết tật tiếp cận thông tin, thực hiện quyền và tham gia đóng góp cho xã hội.

Phát huy y tế cộng đồng, làm rõ phạm vi chi trả BHYT

Góp ý các nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Khám bệnh, chữa bệnh, ĐBQH Đỗ Thị Thu Thảo (Đồng Tháp) đề nghị hoàn thiện cơ chế pháp lý nhằm phát huy vai trò nhân đạo, dựa vào cộng đồng của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam trong chăm sóc sức khỏe, sơ cấp cứu và hỗ trợ người bệnh có hoàn cảnh khó khăn.

ĐBQH Đỗ Thị Thu Thảo (Đồng Tháp) phát biểu

Theo đại biểu, cần làm rõ cơ chế phối hợp giữa Hội Chữ thập đỏ với các cơ quan y tế, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong tuyên truyền, vận động, huy động nguồn lực và kết nối các hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Đối với hoạt động khám bệnh, chữa bệnh nhân đạo lưu động, cần tạo điều kiện để Hội phối hợp với các cơ sở y tế đủ điều kiện tổ chức hoặc hỗ trợ thực hiện; đồng thời bảo đảm các hoạt động chẩn đoán, kê đơn, điều trị phải do người hành nghề và cơ sở đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định pháp luật đảm nhiệm.

ĐBQH Đỗ Thị Thu Thảo cũng đề nghị ghi nhận vai trò của Hội Chữ thập đỏ trong tuyên truyền, huấn luyện và duy trì mạng lưới sơ cấp cứu tại cộng đồng. Trong đó, cần phân biệt rõ người được huấn luyện sơ cấp cứu với người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh, tạo điều kiện phát triển lực lượng tình nguyện viên sơ cấp cứu tại chỗ nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu chuyên môn.

Bên cạnh đó, đại biểu đề xuất làm rõ vai trò của Hội trong kết nối, vận động các nguồn lực hợp pháp trong và ngoài nước nhằm hỗ trợ trang thiết bị y tế, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và người bệnh có hoàn cảnh khó khăn. Việc huy động, sử dụng nguồn lực phải bảo đảm công khai, minh bạch, không can thiệp vào quyết định chuyên môn của cơ sở y tế hoặc ảnh hưởng đến quyền lợi của người bệnh.

ĐBQH Phạm Văn Hoà (Đồng Tháp) phát biểu

Cùng góp ý về lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh, ĐBQH Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) bày tỏ đồng tình với việc giao Bộ trưởng Bộ Y tế quy định thẩm quyền cho phép cơ sở khám bệnh, chữa bệnh áp dụng kỹ thuật, phương pháp mới, nhằm bảo đảm yêu cầu quản lý và chuyên môn.

Liên quan đến Luật Dược, đại biểu đề nghị tăng cường kiểm tra, giám sát việc niêm yết, công khai giá bán lẻ thuốc tại các cơ sở kinh doanh dược, bảo đảm minh bạch thông tin để người dân biết và lựa chọn khi mua thuốc.

Về quản lý thiết bị y tế, ĐBQH Phạm Văn Hòa đề nghị làm rõ trách nhiệm của cơ quan chuyên môn về y tế trong việc tham mưu, giúp UBND các cấp thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước, bảo đảm phù hợp với yêu cầu chuyên môn và năng lực thực hiện của từng cấp.

Đối với chính sách bảo hiểm y tế (BHYT), đại biểu đề nghị nghiên cứu mở rộng danh mục thuốc được quỹ BHYT chi trả, nhất là thuốc điều trị bệnh hiểm nghèo, nhằm giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh, đặc biệt là người có hoàn cảnh khó khăn.

Đại biểu Phạm Văn Hòa cũng đề nghị quan tâm chính sách hỗ trợ mức đóng BHYT từ ngân sách nhà nước đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, ấp, tổ dân phố. Theo đại biểu, đây là lực lượng tham gia nhiều công việc tại cơ sở nhưng mức phụ cấp còn hạn chế; vì vậy, cần nghiên cứu mức hỗ trợ phù hợp, góp phần bảo đảm quyền lợi và tạo điều kiện để lực lượng này yên tâm thực hiện nhiệm vụ.

ĐBQH Thái Thị An Chung (Nghệ An) phát biểu

Cũng góp ý về đối tượng tham gia BHYT, ĐBQH Thái Thị An Chung (Nghệ An) đề nghị bỏ điểm g khoản 1 Điều 12 của Luật Bảo hiểm y tế về người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thay vì tiếp tục sửa đổi quy định này.

Theo đại biểu, dự thảo sửa đổi theo hướng quy định người hoạt động không chuyên trách hưởng phụ cấp từ ngân sách nhà nước theo pháp luật về chính quyền địa phương thuộc nhóm đối tượng tham gia BHYT, nhưng không bao gồm người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Tuy nhiên, thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy, hoạt động của lực lượng không chuyên trách cấp xã đã được yêu cầu kết thúc. Riêng tại Nghệ An, theo đại biểu, hiện không còn đối tượng này do đã được chuyển sang làm cán bộ, công chức hoặc giải quyết chế độ nghỉ việc.

Trong khi đó, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố đã thuộc nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng BHYT theo điểm e khoản 4 Điều 12 của Luật hiện hành. Vì vậy, đại biểu cho rằng cần bỏ điểm g khoản 1 Điều 12, bảo đảm tính thống nhất của quy định pháp luật, phù hợp với thực tiễn tổ chức chính quyền địa phương, tránh duy trì quy định về nhóm đối tượng không còn trên thực tế.

ĐBQH Lê Thị Hoài Chung (Nghệ An) phát biểu

Liên quan đến việc thanh toán BHYT đối với dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh theo yêu cầu, ĐBQH Lê Thị Hoài Chung (Nghệ An) phân tích sự khác biệt giữa trường hợp người bệnh lựa chọn khám theo yêu cầu và trường hợp chủ động đề nghị thực hiện thêm các dịch vụ kỹ thuật chưa cần thiết theo đánh giá chuyên môn của bác sĩ.

Dẫn quy định tại Điều 20 Nghị định số 188/2025/NĐ-CP, đại biểu cho biết, người có thẻ BHYT khi khám bệnh, chữa bệnh theo yêu cầu vẫn được quỹ BHYT thanh toán chi phí trong phạm vi và mức hưởng theo quy định; phần chênh lệch giữa chi phí dịch vụ theo yêu cầu với chi phí được quỹ BHYT thanh toán do người bệnh tự chi trả. Các dịch vụ xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, điều trị được bác sĩ chỉ định trên cơ sở đánh giá tình trạng bệnh được thanh toán theo phạm vi và mức hưởng BHYT.

Đối với những dịch vụ người bệnh chủ động yêu cầu thêm khi chưa thực sự cần thiết theo đánh giá của bác sĩ, đại biểu cho rằng việc người bệnh tự chi trả là phù hợp trong điều kiện nguồn lực quỹ BHYT còn hạn chế. Cách phân định này vừa bảo đảm quyền lợi người tham gia BHYT, vừa tránh phát sinh chi phí không cần thiết, góp phần sử dụng hiệu quả và bảo đảm cân đối quỹ.