Bảo vệ và lan tỏa giá trị văn hóa Bộ đội Cụ Hồ trong kỷ nguyên mới - Kỳ 3: Giữ gìn, phát huy, lan tỏa giá trị văn hóa Bộ đội Cụ Hồ trong kỷ nguyên mới

Trong những năm tới, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đã và đang đặt ra yêu cầu mới ngày càng cao. Các thế lực thù địch tiếp tục dùng mọi thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt công kích, xuyên tạc các giá trị, chuẩn mực văn hóa Bộ đội Cụ Hồ hòng thúc đẩy âm mưu “phi chính trị hóa” và “dân sự hóa” Quân đội”[1]. Để bảo vệ, gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa Bộ đội Cụ Hồ trong giai đoạn hiện nay, làm cho những giá trị ấy thực sự trở thành động lực quan trọng trong sự nghiệp xây dựng Quân đội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cần quán triệt và thực hiện tốt các giải pháp cơ bản sau:

Một là, tăng cường giáo dục, nâng cao nhận thức về giá trị văn hóa Bộ đội Cụ Hồ và âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch.

Đây là giải pháp có ý nghĩa nền tảng nhằm giữ gìn và phát huy giá trị phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ trong tình hình mới, đồng thời tạo “sức đề kháng” cần thiết trước các luận điệu xuyên tạc, nhất là thủ đoạn “lấy hiện tượng quy kết bản chất” của các thế lực thù địch. Trên cơ sở các chuẩn mực, giá trị văn hóa Bộ đội Cụ Hồ đã được xác định trong Chỉ thị số 855-CT/QUTW và Nghị quyết số 847-NQ/QUTW của Thường vụ Quân ủy Trung ương, các cơ quan, đơn vị cần tiếp tục làm rõ hơn, sâu sắc hơn nội dung, ý nghĩa và yêu cầu của những giá trị, chuẩn mực đó gắn với chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị, từng đối tượng cán bộ, chiến sĩ.

Các chiến sĩ và người dân bản Pa Phách (Sơn La). Ảnh: VIỆT TRUNG/qdnd.vn

“Coi trọng công tác học tập lý luận, nâng cao nhận thức, bản lĩnh chính trị, tính chiến đấu và vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ chủ trì các cấp, nhất là cấp chiến dịch, chiến lược. Ngăn ngừa, đấu tranh phòng, chống có hiệu quả chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, bè phái, cục bộ, những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyên hóa”[2] trong nội bộ. Đồng thời, cần tăng cường giáo dục, quán triệt để cán bộ, chiến sĩ nhận diện rõ âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa, đặc biệt là những thủ đoạn lợi dụng các hiện tượng cá biệt để xuyên tạc, bóp méo bản chất của Quân đội và hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ.

Chú trọng đổi mới nội dung, đa dạng hóa hình thức, phương pháp tuyên truyền, nhất là các hình thức truyền thông mới trên internet, mạng xã hội vừa để đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu hưởng thụ thông tin của cán bộ, đảng viên chiến sĩ và nhân dân; đồng thời, làm cho mỗi cán bộ, chiến sĩ nhận thức đầy đủ và tự hào về truyền thống vẻ vang của Quân đội, từ đó tự giác tu dưỡng, rèn luyện, giữ gìn, phát huy, lan tỏa giá trị văn hóa Bộ đội Cụ Hồ. Quá trình giáo dục cần bảo đảm tính khách quan, toàn diện, bám sát thực tiễn hoạt động của từng cơ quan, đơn vị; kết hợp chặt chẽ giữa nâng cao nhận thức với xây dựng thái độ, hành vi đúng đắn. Quán triệt và thực hiện hiệu quả phương châm “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”, “lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực”, thông qua việc lan tỏa những tấm gương điển hình, gương người tốt, việc tốt, những giá trị tốt đẹp của giá trị văn hóa Bộ đội Cụ Hồ, qua đó góp phần củng cố niềm tin, định hướng nhận thức đúng đắn cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân.

Thứ hai, nghiên cứu, cụ thể hóa giá trị, chuẩn mực phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ thành các tiêu chí phù hợp với đặc điểm, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị.

Chuẩn mực, giá trị văn hóa Bộ đội Cụ Hồ phản ánh những phẩm chất tốt đẹp nhất của người quân nhân cách mạng, là chuẩn mực chung đối với cán bộ, chiến sĩ trong toàn quân. Tuy nhiên, trong mỗi giai đoạn phát triển của đất nước và trong từng loại hình đơn vị cụ thể, những giá trị, chuẩn mực đó cần được cụ thể hóa thành những tiêu chí rõ ràng, thiết thực, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm hoạt động của từng cơ quan, đơn vị. Việc cụ thể hóa các giá trị, chuẩn mực, giá trị văn hóa Bộ đội Cụ Hồ không chỉ giúp cán bộ, chiến sĩ có cơ sở cụ thể để học tập, rèn luyện và làm theo mà còn tạo điều kiện để cấp ủy, chỉ huy các cấp có căn cứ đánh giá mức độ hoàn thiện phẩm chất của mỗi cá nhân trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Quá trình cụ thể hóa cần bảo đảm tính khoa học, đồng bộ và sát với thực tiễn; vừa phản ánh được những yêu cầu chung về phẩm chất của người quân nhân cách mạng, vừa thể hiện rõ những đặc thù của từng tổ chức, lực lượng. Kết hợp chặt chẽ giữa chuẩn hóa tiêu chí, chuẩn mực phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ với phát triển văn hóa chính trị, văn hóa quân sự, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam. Tránh tình trạng rập khuôn, sao chép máy móc hoặc xây dựng tiêu chí mang tính hình thức, thiếu tính khả thi. Gắn việc cụ thể hóa các chuẩn mực, giá trị văn hóa Bộ đội Cụ Hồ với các phong trào thi đua, các cuộc vận động trong Quân đội, làm cho những giá trị đó thấm sâu vào đời sống và hoạt động của mỗi cơ quan, đơn vị, khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc và truyền thống anh hùng của Quân đội, tạo thành sức mạnh tổng hợp nội sinh, động lực xây dựng Quân đội cách mạng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, thúc đẩy cán bộ, chiến sĩ không ngừng phấn đấu, rèn luyện và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Thứ ba, gắn việc gìn giữ, bồi đắp phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ với phát huy vai trò tiền phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chủ trì các cấp.

Đây là giải pháp có ý nghĩa quan trọng, trực tiếp trong giữ gìn, phát huy và bảo vệ các giá trị văn hóa Bộ đội Cụ Hồ trong tình hình mới. Thực tiễn cho thấy, ở đâu đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chủ trì các cấp thực sự gương mẫu, nói đi đôi với làm, sâu sát cơ sở, gần gũi bộ đội thì ở đó, các chuẩn mực, giá trị văn hóa Bộ đội Cụ Hồ được giữ vững và lan tỏa mạnh mẽ.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn “Một tấm gương sống còn có giá trị hơn hàng trăm bài diễn văn tuyên truyền”[3]. Đại hội XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh bằng những việc làm cụ thể hằng ngày, trước hết từ sự nêu gương của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Vì vậy, cùng với tăng cường giáo dục, xây dựng các chuẩn mực văn hóa Bộ đội Cụ Hồ, cần đặc biệt coi trọng vai trò tiền phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu cơ quan, đơn vị. Mỗi cán bộ, đảng viên phải thực sự gương mẫu trong tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ; đề cao tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật và phong cách công tác khoa học, sâu sát cơ sở.

Đội ngũ cán bộ chủ trì các cấp phải là những tấm gương tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống và phương pháp lãnh đạo, chỉ huy; luôn gắn bó với tập thể, tôn trọng và lắng nghe ý kiến của cán bộ, chiến sĩ. Thông qua lời nói, hành động mẫu mực và tình cảm chân thành của người chỉ huy, những giá trị tốt đẹp của phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ sẽ được lan tỏa mạnh mẽ trong đơn vị, trở thành chuẩn mực tự giác trong nhận thức và hành động của mỗi quân nhân.

Cùng với việc phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, cần chủ động triển khai các hoạt động truyền thông nhằm lan tỏa sâu rộng hình ảnh và giá trị văn hóa Bộ đội Cụ Hồ trong xã hội. Trên cơ sở những tấm gương cán bộ, chiến sĩ tiêu biểu trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, giúp dân phòng, chống thiên tai, tham gia phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện các nhiệm vụ đột xuất, các cơ quan, đơn vị cần đẩy mạnh tuyên truyền trên báo chí, các nền tảng truyền thông số và không gian mạng; kịp thời phát hiện, biểu dương, nhân rộng những hình ảnh đẹp của người quân nhân cách mạng. Qua đó tạo dòng thông tin tích cực, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với Quân đội, nhằm xây dựng “thế trận truyền thông tích cực” bảo vệ uy tín, hình ảnh, giá trị văn hóa Bộ đội Cụ Hồ của Quân đội nhân dân Việt Nam trong tình hình mới.

Thứ tư, xây dựng môi trường văn hóa quân sự chính quy, mẫu mực để gìn giữ, bồi đắp và lan tỏa các giá trị phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”.

Môi trường văn hóa trong Quân đội có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hình thành, nuôi dưỡng và phát huy những giá trị tốt đẹp của văn hóa Bộ đội Cụ Hồ. Vì vậy, các cơ quan, đơn vị cần chú trọng xây dựng môi trường văn hóa quân sự chính quy, lành mạnh, mẫu mực, coi đó là nền tảng quan trọng để bồi đắp và lan tỏa các giá trị văn hóa, đạo đức của người quân nhân cách mạng. Trước hết, cần thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở cơ sở gắn với xây dựng đời sống văn hóa trong đơn vị; duy trì nghiêm các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình; giữ gìn sự đoàn kết, thống nhất trong cấp ủy, tổ chức đảng và trong từng cơ quan, đơn vị.

Cùng với đó, cần chú trọng xây dựng các mối quan hệ chuẩn mực, lành mạnh trong đơn vị, nhất là quan hệ giữa cấp trên với cấp dưới, giữa cán bộ với chiến sĩ, giữa đồng chí, đồng đội và quan hệ quân - dân. Kiên quyết đấu tranh với những biểu hiện “lệch chuẩn”, những hành vi làm ảnh hưởng đến hình ảnh, uy tín và chuẩn mực, giá trị văn hóa Bộ đội Cụ Hồ. Đồng thời, gắn việc xây dựng môi trường văn hóa quân sự với thực hiện các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động trong Quân đội, nhất là phong trào xây dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”. Thông qua đó, tạo dựng môi trường thuận lợi để mỗi cán bộ, chiến sĩ không ngừng tu dưỡng, rèn luyện, giữ gìn và phát huy phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới.

Thứ năm, tổ chức chặt chẽ, hiệu quả hoạt động đấu tranh làm thất bại âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, nhất là thủ đoạn “lấy hiện tượng quy kết bản chất” trên không gian mạng và trong đời sống xã hội.

Trong bối cảnh các thế lực thù địch gia tăng chống phá Quân đội ta trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa, đặc biệt là trên không gian mạng, việc tổ chức tốt hoạt động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch cần được xác định là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên trong bảo vệ và phát huy giá trị văn hóa Bộ đội Cụ Hồ. Các cơ quan, đơn vị cần chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời nhận diện âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch, nhất là thủ đoạn lợi dụng những hiện tượng cá biệt để cắt ghép, bóp méo thông tin, thổi phồng các vụ việc tiêu cực nhằm quy kết sai lệch về bản chất của Quân đội. Trên cơ sở đó, tổ chức lực lượng đấu tranh chặt chẽ, đồng bộ, kiên quyết, kiên trì vạch rõ bản chất phản khoa học, phi lý và động cơ chính trị của các luận điệu xuyên tạc, không để thông tin sai trái lan truyền, tác động tiêu cực đến nhận thức của cán bộ, chiến sĩ và dư luận xã hội.

Chú trọng xây dựng lực lượng nòng cốt đấu tranh trên không gian mạng trong toàn quân, phát huy vai trò của các cơ quan chức năng, đội ngũ cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh niên trong phát hiện, phản bác kịp thời các thông tin sai trái, thù địch. Tổ chức lực lượng đấu tranh phải được tiến hành chặt chẽ, bài bản, gắn với nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực nhận diện và xử lý thông tin cho cán bộ, chiến sĩ.

Chủ động ứng dụng các thành tựu của công nghệ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và các công cụ phân tích dữ liệu để phát hiện sớm, nhận diện và xử lý kịp thời các thông tin giả mạo, xuyên tạc liên quan đến Quân đội. Qua đó từng bước xây dựng thế trận đấu tranh tư tưởng vững chắc trên không gian mạng, tạo thế chủ động trong bảo vệ hình ảnh, uy tín và giá trị văn hóa Bộ đội Cụ Hồ trước các hoạt động chống phá ngày càng tinh vi của các thế lực thù địch.

Cùng với việc kiên quyết đấu tranh phản bác, cần chủ động cung cấp thông tin chính thống, kịp thời, khách quan về hoạt động của Quân đội; đẩy mạnh tuyên truyền, lan tỏa những hình ảnh, việc làm tốt, những tấm gương tiêu biểu của cán bộ, chiến sĩ trong thực hiện nhiệm vụ. Thực hiện tốt phương châm kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, lấy “xây” là nhiệm vụ cơ bản, chiến lược, lâu dài, “chống” là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách. Qua đó làm cho những giá trị tốt đẹp của phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ ngày càng được khẳng định và lan tỏa sâu rộng trong xã hội, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với Quân đội nhân dân Việt Nam trong tình hình mới.

Giá trị văn hóa Bộ đội Cụ Hồ kết tinh bản chất cách mạng, truyền thống vẻ vang và sức mạnh chính trị - tinh thần của Quân đội nhân dân Việt Nam. Mọi chiêu trò xuyên tạc, nhất là “lấy hiện tượng quy kết bản chất”, đều nhằm làm suy giảm niềm tin của nhân dân, tiến tới phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội. Vì vậy, phải nhận diện đúng, kiên quyết đấu tranh làm thất bại các luận điệu sai trái, đồng thời giữ gìn, phát huy, lan tỏa giá trị ấy bằng sự vào cuộc đồng bộ của toàn quân và sự đồng hành của nhân dân, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Ban Chỉ đạo 35 Quân ủy Trung ương (2025), Kỷ yếu Hội nghị Ban Chỉ đạo 35 QUTW tổng kết nhiệm vụ năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026, Hà Nội.

2. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu Toàn quốc lần thứ XIV, tập 1, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

3. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, Tập 1.

4. Quân ủy Trung ương (2021), Nghị quyết số 847-NQ/QUTW ngày 28/12/2021 của Quân ủy Trung ương về phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân trong tình hình mới, Hà Nội.

5. Tổng cục Chính trị (2025), Tài liệu nghiên cứu, học tập, quán triệt nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, nhiệm kỳ 2025-2030, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.

6. Nguyễn Phú Trọng (2022), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

[1] Nguyễn Phú Trọng (2022), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb CTQGST, Hà Nội, tr.430.

[2] Tổng cục Chính trị (2025), Tài liệu nghiên cứu, học tập, quán triệt nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, nhiệm kỳ 2025-2030, Nxb QĐND, Hà Nội, tr.77.

[3] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, Tập 1, tr.284.