Bất an vì những bài 'bóc phốt' giáo viên trên mạng

Một đoạn video, ghi âm ngắn.

Một bức ảnh chụp màn hình tin nhắn.

Vài dòng tố cáo từ một phía.

Không cần bằng chứng hoàn chỉnh, một làn sóng chỉ trích dành cho giáo viên xuất hiện chỉ sau vài phút phụ huynh đăng tải trên mạng xã hội.

“Mỗi lần đọc được những bài viết như vậy, tôi hoang mang, chán nản và lo ngại một ngày nào đó, mình cũng có thể là đối tượng bị đưa lên mạng để phán xét”, cô Nguyễn Ngọc, giáo viên tiểu học tại Bắc Ninh, chia sẻ.

Sợ một ngày mình trở thành giáo viên bị “bóc phốt”

Thực tế, những bài viết phản ánh hay thậm chí bắt bẻ, “bóc phốt” giáo viên xuất hiện nhiều trên mạng xã hội. Mới đây, dư luận xôn xao trước việc một phụ huynh đăng bài thắc mắc về việc con bị cô giáo nhắc nhở vì đi dép trái và bẩn, đồng thời phản ứng khi cô hỏi thăm về tình hình học tập của bé.

Một trường hợp khác, sau khi con bị nhắc nhở trước lớp vì không làm bài tập về nhà, phụ huynh gọi điện chất vấn giáo viên, quay video rồi đăng lên mạng như chiến tích.

Cô Nguyễn Ngọc nói “không hiếm để bắt gặp những bài viết như vậy”. Có tài khoản công khai danh tính, có tài khoản đăng ẩn danh. Bất kể vấn đề gì, phụ huynh cũng có thể đăng lên mạng, từ việc giáo viên dạy học, cách quản lý học sinh, cách giao tiếp…

Điều khiến cô Ngọc buồn là câu chuyện thường chỉ được thông tin từ một phía, nhưng nhiều người đã vội vàng chỉ trích, thậm chí xúc phạm, quy chụp đạo đức và nhân cách giáo viên. “Có vẻ như ai cũng tự cho mình quyền bóc phốt, phán xử giáo viên trên mạng”, cô Ngọc nói.

Chung trăn trở, cô Hồng Linh (giáo viên tiểu học tại Hà Nội) nhìn nhận không phải cứ là giáo viên thì phải được bênh vực. Nếu giáo viên sai, cần phải nhận trách nhiệm. Nhưng nếu chưa xác minh mà đã công khai danh tính, xúc phạm, đe dọa hoặc kéo cả gia đình vào sự việc, điều đó rất đáng lo ngại.

“Tôi bất an vì nghĩ rằng bất kỳ giáo viên nào cũng có thể rơi vào tình huống bị hiểu lầm, bị cắt ghép thông tin hoặc bị đưa lên mạng trước khi có cơ hội giải thích”, cô Linh chia sẻ.

Không chỉ ảnh hưởng đến danh dự giáo viên, cô Linh cũng lo ngại mâu thuẫn giữa người lớn ảnh hưởng đến học sinh. Khi thường xuyên nghe cha mẹ nói tiêu cực về giáo viên, trẻ có thể dần mất niềm tin, trở nên e dè hoặc không hợp tác với thầy cô.

Dạy học trong tâm thế sợ bị ghi âm, ghi hình hoặc đưa lên mạng, nhiều giáo viên cho biết họ chịu nhiều áp lực và dè dặt hơn, đặc biệt trong hoạt động giáo dục trẻ.

Cô Ngọc kể trong các buổi họp phụ huynh, cô phải cân nhắc kỹ từng câu từng chữ, vừa trao đổi về tình hình học tập, vừa tránh khiến phụ huynh hiểu rằng mình đang gây áp lực cho con. Có khi, cô phải chuẩn bị trước nội dung, đọc đi đọc lại cách diễn đạt để hạn chế những hiểu lầm không đáng có.

“Đôi lúc, tôi nghĩ có lẽ nên xem nghề giáo như bao nghề khác: Đến giờ thì lên lớp, hết giờ thì về, không cần đặt quá nhiều tâm huyết vào công việc nữa", cô giáo chia sẻ.

Bà Vân Hồng cho rằng mạng xã hội không nên là nơi đầu tiên giải quyết mâu thuẫn giữa phụ huynh và giáo viên, nhà trường. Ảnh: Pexels.

Đối thoại trực tiếp cần được ưu tiên hàng đầu

Theo bà Nguyễn Thị Vân Hồng, Hiệu trưởng trường Tiểu học - THCS Chương Dương (Hà Nội), phụ huynh có quyền phản ánh những điều chưa hài lòng, nhất là khi quyền lợi của con em bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, bà cho rằng mạng xã hội không nên là nơi đầu tiên giải quyết mâu thuẫn, bởi mỗi sự việc trong trường học thường có nhiều góc nhìn.

“Nếu chỉ nghe một phía, chưa kiểm chứng đầy đủ mà đã đưa lên mạng, chúng ta dễ biến sự việc có thể giải quyết bằng đối thoại thành cuộc phán xét công khai”, bà Hồng nói.

Vị hiệu trưởng cho rằng quyền phản ánh cần đi cùng trách nhiệm về tính chính xác của thông tin và sự tôn trọng đối với người liên quan. Đặc biệt, khi câu chuyện liên quan đến trẻ em, phụ huynh càng phải thận trọng để tránh gây tổn thương lâu dài.

Vì vậy, đối thoại trực tiếp cần được ưu tiên hàng đầu. Ở góc độ quản lý, bà Hồng cho rằng nhà trường phải chủ động xây dựng các kênh tiếp nhận minh bạch, bảo mật, đảm bảo phụ huynh được lắng nghe còn học sinh không lo bị phân biệt đối xử.

Nhà trường không nên coi phản ánh của phụ huynh là "gây khó khăn". Những ý kiến có trách nhiệm, cụ thể và dựa trên căn cứ rõ ràng chính là nguồn thông tin giúp người quản lý nhìn ra vấn đề và chấn chỉnh thiếu sót.

"Tuy nhiên, lắng nghe không có nghĩa là vội quy kết giáo viên để xoa dịu phụ huynh. Công bằng phải dành cho tất cả các bên, và quyền lợi của học sinh luôn là ưu tiên cao nhất" bà Hồng khẳng định.

Chia sẻ về mô hình cụ thể, bà Hồng cho biết tại trường Tiểu học và THCS Chương Dương, nhà trường công khai đường dây nóng để tiếp nhận phản ánh. Hòm thư “Điều em muốn nói” cũng được duy trì để học sinh chia sẻ.

Khi có phản ánh, nguyên tắc là tiếp nhận, làm rõ nội dung, xác minh khách quan từ những nguồn liên quan, không vội kết luận. Giáo viên có quyền giải trình; phụ huynh có quyền được lắng nghe và nhận phản hồi; học sinh phải được bảo vệ. Thông tin cá nhân cần được giữ kín theo yêu cầu và tính chất vụ việc.

Nếu giáo viên có sai sót, nhà trường phải nghiêm túc chấn chỉnh, xử lý phù hợp. Ngược lại, nếu giáo viên bị hiểu lầm hoặc phản ánh thiếu căn cứ, nhà trường có trách nhiệm làm rõ sự thật, bảo vệ danh dự và quyền lợi chính đáng của thầy cô.

“Tôi cho rằng muốn phụ huynh tin tưởng trao đổi với nhà trường thì trước hết nhà trường phải chứng minh rằng mọi ý kiến chính đáng đều được tiếp nhận và giải quyết có trách nhiệm”, bà Hồng nhấn mạnh.

** Tên các giáo viên đã được thay đổi*