Bất chấp 'lệnh' chấm dứt, loạt lò gạch ở Đắk Lắk hoạt động công khai

Lò gạch ở xã Ea Na (tỉnh Đắk Lắk) công khai hoạt động bất chấp lệnh dừng.

Theo kế hoạch số 11 ngày 16/01/2025 của UBND tỉnh Đắk Lắk, đến hết ngày 31/12/2025, toàn bộ các cơ sở sản xuất gạch đất sét nung sử dụng công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường phải dừng hoạt động.

Thực tế, nhiều địa phương đã nghiêm túc chấp hành quy định này. Tuy nhiên, tại xã Ea Na, xã Krông Ana nhiều lò gạch vẫn phớt lờ chỉ đạo.

Lò gạch tại xã Ea Na hoạt động bất chấp lệnh chấm dứt.

Ghi nhận của phóng viên những ngày đầu tháng 4/2026 cho thấy, các lò vẫn đỏ lửa, từng cột khói đen liên tục bốc lên giữa ban ngày. Xung quanh, xe múc hoạt động liên tục, đào đất, đưa vào lò; không khí sản xuất diễn ra nhộn nhịp như chưa từng có lệnh dừng.

Xe chở đất cho lò gạch không bạt che chạy công khai trên đường.

Không chỉ vậy, trên các tuyến đường, xe tải chở đất không phủ bạt vẫn chạy công khai, khiến bụi bay mịt mù, nhiều thời điểm che khuất tầm nhìn, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân.

Ông Nguyễn Đức Chơn - Phó Chủ tịch UBND xã Ea Na cho biết: Toàn xã có 37 cơ sở sản xuất gạch (trong đó có 1 cơ sở công nghệ Tuynel) với 137 cửa lò. Thực hiện kế hoạch 11, đến ngày 31/12/2025, UBND xã đã thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh của 23 cơ sở; 14 cơ sở còn lại thuộc doanh nghiệp, xã đã có văn bản đề nghị Sở Tài chính tỉnh thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp theo thẩm quyền.

Cùng với đó, UBND xã Ea Na đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, đẩy mạnh tuyên truyền qua hệ thống truyền thanh, kiểm tra, rà soát và yêu cầu các cơ sở ký cam kết chấm dứt hoạt động theo quy định. Đồng thời, địa phương cũng đã hai lần đề nghị Điện lực Đắk Lắk tạm ngừng cung cấp điện đối với các lò gạch.

Nhưng theo ông Chơn, đến nay việc cắt điện vẫn chưa được thực hiện, các cơ sở sản xuất gạch đất sét nung vẫn tiếp tục hoạt động với nhiều lý do.

Gạch vừa được ép khuôn, chờ mang đi nung.

UBND xã Ea Na cho rằng quá trình chấm dứt hoạt động còn nhiều vướng mắc như: chưa có mỏ đất sét được cấp phép phục vụ chuyển đổi công nghệ; các cơ sở thuộc doanh nghiệp vẫn chưa được thu hồi giấy phép theo thẩm quyền; chi phí chuyển đổi cao trong khi nhiều cơ sở chưa thu hồi vốn; cùng với đó là bài toán việc làm cho hàng trăm lao động địa phương.

“Hiện có gần 1.000 lao động làm việc tại các lò gạch, trong đó phần lớn là người dân tộc thiểu số, nên cần có giải pháp đảm bảo sinh kế cho người dân. Đây là vấn đề địa phương rất trăn trở”, ông Chơn nói.

Trước thực tế này, xã Ea Na kiến nghị các sở, ngành sớm tổ chức đấu giá, cấp phép khai thác mỏ đất sét hợp pháp; thu hồi giấy đăng ký kinh doanh để có cơ sở ngừng cấp điện đối với các cơ sở vi phạm; đồng thời hướng dẫn cụ thể quy trình chuyển đổi công nghệ.

Còn tại UBND xã Krông Ana, PV cũng ghi nhận nhiều lò gạch còn hoạt động. Liên quan đến nội dung này, đại diện UBND xã Krông Ana thông tin, thực hiện Kế hoạch 11 của UBND tỉnh, địa phương đã ban hành nhiều kế hoạch triển khai, yêu cầu chấm dứt hoạt động đối với các cơ sở sản xuất gạch đất sét nung công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm.

Cụ thể, từ tháng 10/2025, UBND xã tổ chức tuyên truyền, đối thoại với các chủ lò gạch; đồng thời thành lập đoàn kiểm tra, yêu cầu hoàn tất việc chấm dứt trước ngày 31/12/2025. Tuy nhiên, đến nay mới có 1/21 cơ sở dừng hoạt động, còn lại 20 cơ sở vẫn chưa chấp hành.

Lò gạch đất sét nung tại xã Krông Ana.

Theo UBND xã Krông Ana, việc chuyển đổi sang công nghệ mới đòi hỏi chi phí lớn, vượt khả năng của các cơ sở nhỏ lẻ. Dù phần lớn chủ cơ sở đồng thuận chủ trương, quá trình thực hiện phát sinh nhiều khó khăn như lao động mất việc (chủ yếu là người dân tộc thiểu số, hộ nghèo), nguy cơ gia tăng hộ nghèo, lãng phí tài nguyên còn lại và tiềm ẩn mất an ninh trật tự. Ngoài ra, một số kiến nghị của các cơ sở lò gạch gửi cơ quan chức năng đến nay vẫn chưa được giải quyết.

Việc các lò gạch vẫn ngang nhiên hoạt động sau thời hạn chấm dứt cho thấy dấu hiệu bất chấp quy định, đồng thời đặt ra yêu cầu cần sớm kiểm tra, xử lý nghiêm để đảm bảo kỷ cương và môi trường sống cho người dân.

Huỳnh Thủy