Bắt Phó Tổng Giám đốc Nhiệt điện Quảng Ninh: Hé lộ thủ đoạn 'phù phép' số liệu khí thải

Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố 74 bị can liên quan vụ án làm sai lệch dữ liệu quan trắc môi trường. Các bị can thuộc 59 doanh nghiệp xả thải và lắp đặt thiết bị quan trắc trên cả nước, một số bị can là cán bộ lãnh đạo trong đơn vị quản lý Nhà nước về môi trường.

Qua kiểm tra, cơ quan điều tra xác định, gần 160 trạm quan trắc môi trường tại nhiều tỉnh thành trên cả nước đã bị can thiệp phần mềm, chỉnh sửa để che giấu chỉ số xả thải thực tế.

Can thiệp để duy trì chỉ số “đẹp”

Trong số các bị can bị khởi tố, bắt tạm giam có Lê Việt Cường (Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Nhiệt điện Quảng Ninh); Nguyễn Văn Trung (Phó Quản đốc phân xưởng vận hành trạm quan trắc) và Lương Công Bính, chuyên viên Phòng Kỹ thuật và An toàn về tội Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức, quy định tại khoản 2 Điều 341 Bộ luật Hình sự năm 2015.

Cơ quan công an yêu cầu các đối tượng thực nghiệm hiện trường can thiệp dữ liệu quan trắc tại Công ty cổ phần Nhiệt điện Quảng Ninh.

Theo điều tra, những doanh nghiệp phát ra khí thải, nguồn thải lớn như: Nhà máy cổ phần Nhiệt điện Quảng Ninh, Nhà máy nhiệt điện Hải Phòng, Nhà máy nhiệt điện Thái Bình...; các công ty sản xuất nhôm, thép, hay ngay cả một số doanh nghiệp lớn chuyên về lĩnh vực xử lý ô nhiễm môi trường cũng chủ động sai phạm, can thiệp, chỉnh sửa chỉ số thiết bị quan trắc từ vượt ngưỡng thành trong ngưỡng cho phép.

Công ty cổ phần Nhiệt điện Quảng Ninh có 3 trạm quan trắc khí thải. Với thủ đoạn sử dụng phần mềm, các đối tượng đã can thiệp, giảm chỉ số đầu ra khí thải xuống còn một nửa hoặc còn 1/3, để khi chuyển dữ liệu về cơ quan quản lý môi trường sẽ luôn đạt ngưỡng.

Tại cơ quan công an, Lê Việt Cường, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Nhiệt điện Quảng Ninh đã thừa nhận việc công ty đã thực hiện điều chỉnh hệ số khí thải để đảm bảo thông số truyền về Sở Nông nghiệp và Môi trường đáp ứng theo đúng tiêu chuẩn.

Quá trình điều tra, cơ quan công an làm rõ các sai phạm của công ty và các cá nhân liên quan.

Cơ quan công an cũng kiểm tra Công ty TNHH MTV Liên hợp Khoa học – Công nghệ – Môi trường Biwase (Công ty Biwase), một doanh nghiệp lớn hoạt động trong lĩnh vực thu gom, vận chuyển, xử lý và tái chế chất thải (chất thải sinh hoạt, công nghiệp và nguy hại) tại tỉnh Bình Dương cũ nay là TP.HCM.

Đơn vị này được quảng bá có công nghệ xử lý đồng bộ, hiện đại và tự chủ trong kỹ thuật xử lý và tái chế, đi đầu trong cả nước về công nghệ xử lý tái chế rác thải tuần hoàn, tái tạo năng lượng, giảm phát thải carbon, đảm bảo an ninh chất thải trên địa bàn, phù hợp các tiêu chí xử lý chất thải theo hướng kinh tế xanh. Nhưng qua điều tra, cơ quan công an xác định kết quả quan trắc do đơn vị này quản lý bị can thiệp.

Do lo ngại các chỉ số khí thải vượt ngưỡng, công ty bị phạt, hoặc đình chỉ hoạt động, ảnh hưởng tới hoạt động của công ty nên lãnh đạo Công ty Biwase đã chủ ý “nhờ” đơn vị cung cấp hệ thống quan trắc cho công ty là Công ty cổ phần kỹ thuật môi trường Việt An (Công ty Việt An) là can thiệp để duy trì chỉ số “đẹp”.

Tại cơ quan điều tra, Phạm Thanh Hùng, Phó Tổng Giám đốc Công ty Biwase khai nhận đã chỉ đạo nhân viên liên hệ với Công ty cổ phần kỹ thuật môi trường Việt An để có biện pháp can thiệp, làm cho số liệu truyền về Sở Nông nghiệp và Môi trường lúc nào cũng không vượt quy chuẩn.

6 cán bộ của Công ty Biwwase bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố, trong đó có đội ngũ lãnh đạo gồm: Ngô Chí Thắng (Giám đốc Công ty Biwase); Phạm Thanh Hùng (Phó Giám đốc); Nguyễn Hoàng Lân (Phó Giám đốc); Lê Quang Lập (quản đốc nhà máy); Nguyễn Trung Khiêm (phó quản đốc) và Nguyễn Tấn Lâm (nhân viên kỹ thuật).

Hướng dẫn khách hàng chỉnh sửa số liệu

Cơ quan điều tra xác định, Công ty cổ phần kỹ thuật môi trường Việt An là một trong những doanh nghiệp cung cấp hệ thống quan trắc môi trường lớn, chiếm tới hơn 50% thị trường cả nước, trực tiếp hỗ trợ các doanh nghiệp làm sai lệch chỉ số quan trắc.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đọc lệnh khởi tố, lệnh bắt tạm giam Nguyễn Hoài Bách, Giám đốc kinh doanh Công ty Việt An.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố, bắt tạm giam Nguyễn Hoài Thi (Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần kỹ thuật môi trường Việt An) và Nguyễn Hoài Bách (giám đốc kinh doanh) về các về tội danh Xâm nhập trái phép vào mạng máy tính, phương tiện điện tử của người khác; Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức.

Nguyễn Hoài Thi khai nhận, việc làm sai lệch số liệu đầu ra không khó, chỉ cần thay đổi cấu hình thiết bị phân tích hoặc can thiệp vào hệ thống truyền nhận dữ liệu. Tất cả các thiết bị đo trên thị trường đều có thể chỉnh sửa số liệu dễ dàng.

Công ty Việt An khi cung cấp thiết bị quan trắc xong sẽ hướng dẫn cho khách hàng, các nhà máy việc vận hành, điều chỉnh các thông số thiết bị. Còn trong quá trình vận hành hàng ngày có chỉnh sửa hay không là việc của khách hàng, các nhà máy. Các đối tượng có thể can thiệp trực tiếp vào hệ thống hút mẫu, thiết bị phân tích tại trạm quan trắc hoặc sử dụng phần mềm điều khiển từ xa để can thiệp, điều chỉnh số liệu đều rất dễ dàng.

Theo Thiếu tướng Thân Văn Hải, Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (C05, Bộ Công an), quan trắc môi trường là công cụ giám sát cốt lõi của nhà nước nhằm quản lý, xử lý ô nhiễm, bảo vệ môi trường.

Với chuyên án này, các đối tượng đã không còn vi phạm theo phương thức xả thải công khai, đơn lẻ mà nguy hiểm và tinh vi hơn, các đối tượng chuyển sang can thiệp trực tiếp vào hệ thống quan trắc môi trường tự động và liên tục, nhằm tạo ra bức tranh môi trường giả tạo, hợp thức hóa hành vi xả thải trái phép trong thời gian dài.

Cơ quan công an sẽ tiếp tục rà soát tất cả các trạm quan trắc môi trường trên cả nước với mục tiêu nâng cao hiệu quả kiểm soát ô nhiễm và bảo vệ môi trường.

Minh Tuệ